Τα πρώτα αποτελέσματα που προκύπτουν από τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα επιδημιολογική μελέτη που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Κρήτη για την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, παρουσιάζει σήμερα η «Π».
Πρόκειται για τους πρώτους καρπούς που δρέπει ο Περιφερειακός Μηχανισμός Υποστήριξης της Κρήτης για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, με απώτερο στόχο τη χάραξη αποτελεσματικών στρατηγικών προσαρμογής στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται με την κλιματική αλλαγή.
Ειδικότερα, επιστήμονες του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου υπό την επιστημονική καθοδήγηση της καθηγήτριας, δρος Ευρυδίκης Πατελάρου, σε συνεργασία με τον καθηγητή Περιβαλλοντικής Υγείας του Πανεπιστημίου Harvard, δρα Πέτρο Κουτράκη, ανέλυσαν περισσότερες από 55.000 νοσηλείες για ψυχιατρικά νοσήματα και απόπειρες αυτοκτονίας που καταγράφηκαν σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία της Κρήτης κατά την περίοδο 2015-2024.
Τι δείχνουν τα ευρήματα της έρευνας
Για κάθε αύξηση της μέσης ημερήσιας θερμοκρασίας κατά 1°C, οι εισαγωγές στο νοσοκομείο μετά από απόπειρα αυτοκτονίας αυξάνονταν κατά περίπου 6%. Κατά τους θερινούς μήνες, η αύξηση του κινδύνου έφθανε έως και 15% για κάθε επιπλέον βαθμό Κελσίου.
Τα παραπάνω είναι μερικά από τα πιο σημαντικά ευρήματα της επιδημιολογικής μελέτης, που έρχεται να απαντήσει με τρόπο πολύ συγκεκριμένο και αδιάσειστο στη νέα πραγματικότητα που θεμελιώνεται με την κλιματική αλλαγή.
Μάλιστα, όπως εξηγεί η καθηγήτρια δρ. Ευρυδίκη Πατελάρου, αντίστοιχες επιστημονικές μελέτες που έγιναν στην Κύπρο και το Κουβέιτ κατέληξαν στα ίδια συμπεράσματα, γεγονός που θεμελιώνει και την επιστημονική σύγκλιση που υπάρχει ως προς τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.
Ειδικότερα, όπως σημειώνει η κυρία Πατελάρου, «τα ευρήματα δείχνουν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας συνδέεται με περισσότερες νοσηλείες για προβλήματα ψυχικής υγείας.
Για κάθε αύξηση της μέσης ημερήσιας θερμοκρασίας κατά 1°C, οι εισαγωγές στο νοσοκομείο μετά από απόπειρα αυτοκτονίας αυξάνονταν κατά περίπου 6%. Κατά τους θερινούς μήνες, η αύξηση του κινδύνου έφθανε έως και 15% για κάθε επιπλέον βαθμό Κελσίου.
Η επίδραση της ζέστης δεν περιορίζεται στις απόπειρες αυτοκτονίας. Οι υψηλές θερμοκρασίες συνδέθηκαν επίσης με περισσότερες εισαγωγές για διαταραχές διάθεσης, αγχώδεις διαταραχές και άλλες ψυχικές παθήσεις, ιδιαίτερα κατά τις παρατεταμένες περιόδους ζέστης».
Από την πλευρά του, ο καθηγητής Περιβαλλοντικών Επιστημών και πρώην διευθυντής του Κέντρου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, κ. Πέτρος Κουτράκης, σημειώνει ότι «περισσότερες από μία στις δύο ψυχιατρικές νοσηλείες (53%) καταγράφηκαν την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Συγκεκριμένα, το 27% πραγματοποιήθηκε την άνοιξη και το 26% το καλοκαίρι. Παράλληλα, τα παιδιά και οι έφηβοι, καθώς και οι ηλικιωμένοι, φάνηκαν να είναι οι ηλικιακές ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο από την αύξηση της θερμοκρασίας όσον αφορά τις νοσηλείες μετά από απόπειρα αυτοκτονίας.
Αντίστοιχη εικόνα παρατηρήθηκε και στις ψυχιατρικές νοσηλείες, όπου οι ισχυρότερες συσχετίσεις με την υψηλή θερμοκρασία καταγράφηκαν στους εφήβους και νεαρούς ενήλικες, καθώς και στους ηλικιωμένους».
Σύμφωνα με την καθηγήτρια κυρία Πατελάρου, η ερευνητική ομάδα συνεχίζει την ανάλυση των δεδομένων και αναμένεται να παρουσιάσει σύντομα νέα ευρήματα σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία των κατοίκων της Κρήτης.
Για την υλοποίηση της έρευνας συνεργάζονται ειδικοί επιστήμονες από το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο του Harvard, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, την 7η Υγειονομική Περιφέρεια Κρήτης και την Περιφέρεια Κρήτης. Η έρευνα υλοποιείται με τη στήριξη του Πράσινου Ταμείου.
Η κυρία Πατελάρου τονίζει ότι «όλα δείχνουν ότι είμαστε στην αρχή μιας μεγάλης διαδρομής, που σταδιακά θα πρέπει να εμβαθύνει και να αλληλεπιδρά με την ίδια την κοινωνία μέσα από τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Για παράδειγμα, είναι σημαντικό προοπτικά να δούμε στο πλαίσιο του Παρατηρητηρίου να διαμορφωθεί μια ειδική πλατφόρμα, στην οποία θα καταγράφονται σε πραγματικό χρόνο οι εισαγωγές στα νοσοκομεία, όταν για παράδειγμα έχουμε καύσωνα και αντίστροφα εφόσον έχει ολοκληρωθεί η καταγραφή των ευπαθών ομάδων να μπορούν να λαμβάνουν οδηγίες στα κινητά τους σε σχέση με την αύξηση της θερμοκρασίας και τι πρέπει να κάνουν για να προστατευθούν.
Αυτές είναι οι σύγχρονες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας και με τις οποίες θα πρέπει να αναμετρηθούμε, καθώς αλλάζουν τα κλιματικά δεδομένα και ο στόχος είναι να μπορέσουμε να λειτουργήσουμε υποστηρικτικά στην κοινωνία, με έμφαση στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού».