Για πρώτη φορά εδώ και 12 χρόνια, ένας από τους σημαντικότερους ιατρικούς οργανισμούς στις ΗΠΑ που εκπροσωπεί τους μαιευτήρες-γυναικολόγους επικαιροποίησε τις οδηγίες του για την αντιμετώπιση των εξάψεων, της νυχτερινής εφίδρωσης και άλλων συμπτωμάτων που συχνά συνοδεύουν την εμμηνόπαυση.
Οι γιατροί υπογράμμισαν τη σημασία των ορμονοθεραπειών, τις οποίες πολλές γυναίκες εξετάζουν ξανά, μετά την κατάργηση των προειδοποιήσεων ασφαλείας που είχε εκδώσει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση για συγκεκριμένα σκευάσματα.
Στις νέες οδηγίες, που δημοσιοποιήθηκαν αυτόν τον μήνα από το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG), οι ειδικοί παρουσίασαν επίσης διάφορες εναλλακτικές επιλογές αντιμετώπισης των συμπτωμάτων χωρίς τη χρήση ορμονών.
«Θα θέλαμε οι ασθενείς μας να απευθύνονται στους γυναικολόγους τους για τις απορίες που έχουν σχετικά με την εμμηνόπαυση και να διεκδικούν ουσιαστικά τη θεραπεία που χρειάζονται», δήλωσε η πρόεδρος του οργανισμού, δρ Καμίλ Κλερ.
Η εμμηνόπαυση ορίζεται ως η συμπλήρωση 12 συνεχόμενων μηνών χωρίς έμμηνο ρύση. Στις ΗΠΑ, εμφανίζεται συνήθως γύρω στην ηλικία των 50 ετών. Η περίοδος που προηγείται ονομάζεται περιεμμηνόπαυση, κατά την οποία η παραγωγή των ορμονών οιστρογόνων και προγεστερόνης από τον οργανισμό μειώνεται σημαντικά.
Εμμηνόπαυση: Ποια είναι τα πιο συνήθη συμπτώματα
Κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης εμφανίζονται συχνά διάφορα προβλήματα. Περισσότερες από τις μισές γυναίκες στην εμμηνόπαυση αναφέρουν αγγειοκινητικά συμπτώματα, όπως οι εξάψεις και η νυχτερινή εφίδρωση, σύμφωνα με το ACOG.
Έως και τα δύο τρίτα αντιμετωπίζουν διαταραχές ύπνου που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση, ενώ περισσότερες από μία στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως, που βρίσκονται στην περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση, αναφέρουν συμπτώματα κατάθλιψης. Όπως επισημαίνουν οι γιατροί, στο παρελθόν πολλές γυναίκες υπέμεναν σιωπηλά αυτά τα συμπτώματα.
Υπάρχει πλέον αυξανόμενη σύγκλιση απόψεων ότι «τα συμπτώματα αυτά πρέπει να αντιμετωπίζονται», δήλωσε η δρ ΤζοΑν Μάνσον, καθηγήτρια Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.
«Αυτό θα πρέπει να ενθαρρύνει τις γυναίκες να συζητούν τα συμπτώματά τους με τον γιατρό τους», πρόσθεσε.
Οι ορμονοθεραπείες προτείνονται ως βασική επιλογή για πολλές γυναίκες
Η Μάνσον ανέφερε ότι οι νέες οδηγίες του ACOG βρίσκονται στην ίδια κατεύθυνση με τις συστάσεις και άλλων ιατρικών οργανισμών.
«Τα μέτρια έως σοβαρά ή ιδιαίτερα ενοχλητικά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης θα πρέπει να αντιμετωπίζονται κατά προτεραιότητα με ορμονοθεραπεία», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι, παρότι δεν ενδείκνυται για όλες τις γυναίκες, αποτελεί κατάλληλη επιλογή για πολλές από αυτές.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν επιφυλάξεις. Το 2002, μια μεγάλη και καθοριστική μελέτη σε γυναίκες που λάμβαναν συνδυαστικό χάπι οιστρογόνων και προγεστερόνης διακόπηκε πρόωρα, καθώς διαπιστώθηκαν συσχετίσεις με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, θρόμβων αίματος και άλλων σοβαρών προβλημάτων υγείας.
Οι ανησυχίες παρέμειναν, παρότι μεταγενέστερες μελέτες έδειξαν ότι τα οφέλη των σύγχρονων ορμονοθεραπειών υπερτερούν των κινδύνων για πολλές γυναίκες. Για περισσότερα από 22 χρόνια, όλα τα ορμονικά σκευάσματα για την αντιμετώπιση της εμμηνόπαυσης έφεραν ειδική προειδοποίηση της αμερικανικής κυβέρνησης. Σύμφωνα με τη Μάνσον, η προειδοποίηση αυτή αποθάρρυνε τόσο τις ασθενείς όσο και τους γιατρούς από τη χρήση τους.
Πέρυσι, ωστόσο, ο FDA ανακοίνωσε ότι θα καταργήσει την αυστηρότερη προειδοποίηση ασφαλείας (boxed warning) από περισσότερα από 20 σκευάσματα, μεταξύ των οποίων χάπια, αυτοκόλλητα επιθέματα και κρέμες που περιέχουν οιστρογόνα και προγεστίνη. Την Παρασκευή, η υπηρεσία ενέκρινε επίσης την επικαιροποίηση των πληροφοριών ασφαλείας για τρία επιπλέον επιθέματα οιστρογόνων.
Η κατάργηση της προειδοποίησης έχει αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον και έχει αυξήσει τη ζήτηση για τις συγκεκριμένες θεραπείες. Μετά την αλλαγή στην επισήμανση των προϊόντων από τον FDA, ορισμένες γυναίκες ανέφεραν δυσκολίες στην προμήθεια επιθεμάτων οιστρογόνων συγκεκριμένων δόσεων και μορφών.
Η δρ Στέφανι Φάουμπιον, ιατρική διευθύντρια της εταιρείας The Menopause Society, δήλωσε ικανοποιημένη από το γεγονός ότι οι νέες οδηγίες του ACOG αναδεικνύουν τη σημασία των συγκεκριμένων θεραπειών.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ορμονοθεραπεία αποτελεί την πρώτη και αποτελεσματικότερη επιλογή για την αντιμετώπιση των εξάψεων», ανέφερε.
Το ACOG εξετάζει τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τις ορμονοθεραπείες και παρέχει αναλυτικές πληροφορίες για τις διαφορετικές μορφές τους.
Οι συστηματικές ορμονικές θεραπείες, οι οποίες διατίθενται σε μορφή χαπιών, επιθεμάτων, σπρέι, τζελ και κολπικού δακτυλίου, διοχετεύουν ορμόνες στην κυκλοφορία του αίματος σε επαρκείς συγκεντρώσεις, ώστε να αντιμετωπίζουν συμπτώματα όπως οι εξάψεις.
Η πρόωρη εμμηνόπαυση αυξάνει έως και 40% τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, σύμφωνα με έρευνα
Αντίθετα, η κολπική θεραπεία με οιστρογόνα χαμηλής δόσης εφαρμόζεται απευθείας στην περιοχή, με ελάχιστη ποσότητα της ορμόνης να περνά στην κυκλοφορία του αίματος. Συνταγογραφείται συχνά σε γυναίκες των οποίων το βασικό σύμπτωμα είναι η κολπική ξηρότητα.
Το ACOG συνιστά οι αποφάσεις για την έναρξη ορμονικής θεραπείας να λαμβάνονται από κοινού από τον γιατρό και την ασθενή, αφού αξιολογηθούν τα οφέλη και οι πιθανοί κίνδυνοι με βάση την ηλικία και το ιατρικό ιστορικό της γυναίκας. Εφόσον κριθεί κατάλληλη, ο οργανισμός προτείνει η θεραπεία να ξεκινά πριν από την ηλικία των 60 ετών ή μέσα σε διάστημα 10 ετών από την έναρξη της εμμηνόπαυσης.
Οι ορμόνες δεν είναι η μοναδική επιλογή θεραπείας
Ορισμένες γυναίκες επιλέγουν να μη λάβουν ορμονικά σκευάσματα που δρουν σε ολόκληρο τον οργανισμό. Σε άλλες περιπτώσεις, οι γιατροί συστήνουν την αποφυγή τους λόγω του ιατρικού ιστορικού ή συγκεκριμένων προβλημάτων υγείας των ασθενών.
Για αυτές τις γυναίκες, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν εναλλακτικές φαρμακευτικές επιλογές. Μία από αυτές είναι η φεζολινετάντη (fezolinetant), η οποία δρα στην περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει τη θερμοκρασία του σώματος, αναστέλλοντας έναν μηχανισμό που προκαλεί εξάψεις και νυχτερινή εφίδρωση. Παρόμοια δράση έχει και η ελινζανετάντη (elinzanetant).
Οι γιατροί ανέφεραν επίσης ότι ορισμένα αντικαταθλιπτικά μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση συμπτωμάτων όπως οι εξάψεις και η κατάθλιψη, σε γυναίκες που αντιμετωπίζουν ένα ή και τα δύο προβλήματα.
Οι μη φαρμακευτικές μέθοδοι
Παράλληλα, σύμφωνα με το ACOG, υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα ορισμένων μη φαρμακευτικών μεθόδων για την αντιμετώπιση των εξάψεων, της νυχτερινής εφίδρωσης, καθώς και των διαταραχών ύπνου και διάθεσης.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, οι τεχνικές ενσυνειδητότητας (mindfulness), η σωματική άσκηση, η κλινική ύπνωση και ο βελονισμός. Οι συγκεκριμένες προσεγγίσεις μπορούν να εφαρμοστούν είτε μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό με φαρμακευτική αγωγή.
Η Κλερ επισήμανε ότι οι γυναίκες ενδέχεται να συναντήσουν στο διαδίκτυο παραπληροφόρηση και ψευδείς ισχυρισμούς σχετικά με τις θεραπείες για την εμμηνόπαυση, καλώντας τις να απευθύνονται στους γιατρούς τους για κάθε απορία.
Το ACOG διαθέτει σχετικές οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να διακρίνουν τις αξιόπιστες πληροφορίες από τους ψευδείς ισχυρισμούς, καθώς και ενημερωτικό υλικό για την εμμηνόπαυση.
«Οι γυναίκες έχουν επιλογές. Έχουν πολλές επιλογές, τόσο ορμονικές όσο και μη ορμονικές», δήλωσε η Φάουμπιον.
«Δεν θα πρέπει να τους λένε ότι δεν υπάρχει τίποτα που μπορούν να κάνουν για να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματά τους. Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα πολλών διαφορετικών μεθόδων».
Με πληροφορίες από The Associated Press