Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν ασφαλείς και αποδεδειγμένοι τρόποι για να αυξηθούν τα επίπεδα ενέργειας γρήγορα και φυσικά, χωρίς καφεΐνη.
Η περιστασιακή έλλειψη ενέργειας είναι μια κοινή εμπειρία. Ένα φορτωμένο πρόγραμμα, λίγες ώρες ύπνου, μια πρόσφατη ίωση ή παρατεταμένο στρες αρκούν για να κάνουν κάποιον να νιώθει εξάντληση μέσα στη μέρα. Όταν αυτό συμβαίνει, πολλοί στρέφονται αυτόματα σε καφέ ή σε ζαχαρούχα τρόφιμα και ποτά. Ωστόσο, αυτές οι επιλογές συχνά προσφέρουν μόνο μια προσωρινή «έκρηξη» ενέργειας, η οποία ακολουθείται από απότομη πτώση και ακόμα μεγαλύτερη κόπωση.
Mακροπρόθεσμη βελτίωση της ενεργητικότητας
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν ασφαλείς και αποδεδειγμένοι τρόποι για να αυξηθούν τα επίπεδα ενέργειας γρήγορα και φυσικά, χωρίς καφεΐνη. Ακόμη σημαντικότερο, όταν αυτές οι πρακτικές υιοθετούνται συστηματικά, μπορούν να συμβάλουν και στη μακροπρόθεσμη βελτίωση της ενεργητικότητας. Αν, ωστόσο, τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, συνιστάται η αναζήτηση ιατρικής συμβουλής.
Ένας από τους πιο συχνούς και υποτιμημένους λόγους κόπωσης είναι η ήπια αφυδάτωση. Το νερό είναι απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία όλων των συστημάτων του σώματος και θεωρείται το καλύτερο ρόφημα για ενυδάτωση. Ακόμη και μικρή έλλειψη υγρών μπορεί να προκαλέσει αίσθημα κόπωσης και μειωμένη εγρήγορση. Μελέτες δείχνουν ότι η επαρκής ενυδάτωση βελτιώνει την αθλητική απόδοση, την προσοχή και την εγρήγορση. Οι γενικές συστάσεις αναφέρουν ότι η μέση ημερήσια πρόσληψη νερού ανέρχεται περίπου στα 15,5 φλιτζάνια για τους άνδρες και στα 11,5 για τις γυναίκες, αν και οι ανάγκες διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία, το επίπεδο δραστηριότητας, την κατάσταση της υγείας και τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος.
Η κίνηση είναι ένας ακόμη αποτελεσματικός τρόπος άμεσης τόνωσης. Ένας απλός περίπατος μπορεί να αυξήσει την ενέργεια και την εγρήγορση, ενισχύοντας τη ροή του αίματος, τα επίπεδα οξυγόνου και την απελευθέρωση ενδορφινών, όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη. Η τακτική βάδιση, συνολικής διάρκειας τουλάχιστον 150 λεπτών την εβδομάδα, έχει συνδεθεί με αυξημένη αντοχή, καλύτερη ψυχική διάθεση και συνολική ευεξία. Η βόλτα σε εξωτερικό χώρο φαίνεται να έχει ακόμη μεγαλύτερο όφελος, καθώς η επαφή με τη φύση ενισχύει τη διάθεση και τα επίπεδα ενέργειας.
Η διατροφή παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο. Ένα θρεπτικό σνακ μπορεί να προσφέρει σταθερή ενέργεια χωρίς τις απότομες διακυμάνσεις του σακχάρου στο αίμα. Τρόφιμα ολικής μορφής που περιέχουν πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη απορροφώνται πιο αργά, προσφέροντας πιο διαρκή τόνωση.
Αντίθετα, τα γλυκά και τα επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να δώσουν άμεση ώθηση, αλλά συχνά οδηγούν σε «κρασάρισμα» της ενέργειας. Ξηροί καρποί, φρούτα —ιδίως όσα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό— λαχανικά, edamame, κινόα και άλλα δημητριακά ολικής άλεσης, αυγά, φασόλια και φακές συγκαταλέγονται στις προτεινόμενες επιλογές.
Ο σύντομος ύπνος μέσα στη μέρα, γνωστός και ως «power nap», μπορεί επίσης να αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικός. Έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις επιπτώσεις της στέρησης ύπνου και βελτιώνει τόσο τη σωματική όσο και τη νοητική απόδοση. Η ιδανική διάρκεια είναι 20 έως 30 λεπτά. Μεγαλύτερος ύπνος μπορεί να προκαλέσει υπνηλία και να επηρεάσει αρνητικά τον νυχτερινό ύπνο.
Η άσκηση, ακόμη και σε μέτρια ένταση, αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς παράγοντες αύξησης της ενέργειας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Ακόμη και μία προπόνηση διάρκειας 20 έως 40 λεπτών μπορεί να βελτιώσει άμεσα τα επίπεδα ενέργειας. Η άσκηση ενισχύει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, αυξάνει τη ροή του αίματος και τη μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών, ενώ παράλληλα συμβάλλει σε καλύτερη ποιότητα ύπνου.
Ακόμη και το απλό τέντωμα μπορεί να κάνει διαφορά. Έρευνες δείχνουν ότι μόλις 10 λεπτά διατάσεων κατά τη διάρκεια της εργάσιμης ημέρας αυξάνουν τη ζωτικότητα και τη ψυχική ευεξία, μειώνοντας την εξάντληση, τους σωματικούς πόνους και το άγχος.
Το χρόνιο στρες αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς «κλέφτες» ενέργειας. Όταν παρατείνεται, επηρεάζει το νευρικό και ενδοκρινικό σύστημα, αυξάνοντας την κόπωση. Πρακτικές όπως ο επαρκής νυχτερινός ύπνος, ο διαλογισμός, η τακτική άσκηση, η κοινωνική επαφή, το tai chi και η yoga μπορούν να συμβάλουν στη μείωση τόσο του βραχυπρόθεσμου όσο και του μακροπρόθεσμου στρες.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι πολλές από τις πρακτικές που προσφέρουν άμεση τόνωση, όταν εφαρμόζονται συστηματικά, προάγουν και τη μακροχρόνια ενέργεια. Η επαρκής ενυδάτωση, η ισορροπημένη διατροφή με περιορισμό ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφίμων, ο ποιοτικός ύπνος, η τακτική άσκηση και ο έλεγχος του στρες αποτελούν τη βάση.
Αν, ωστόσο, η κόπωση διαρκεί περισσότερο από έξι μήνες, θεωρείται χρόνια και μπορεί να σχετίζεται με υποκείμενα ιατρικά ή ψυχιατρικά αίτια, πέρα από παράγοντες τρόπου ζωής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας είναι απαραίτητη για τη σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση.
iefimerida.gr