Μια νέα παραλλαγή της COVID-19, γνωστή ως BA.3.2 ή Cicada («τζίτζικας»), βρίσκεται πλέον στο «ραντάρ» των διεθνών υγειονομικών Αρχών.
Κι αυτό γιατί η νέα αυτή παραλλαγή καταγράφει αυξημένη παρουσία σε περισσότερες από 20 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) επισημαίνουν ότι τα κρούσματα της συγκεκριμένης παραλλαγής αυξάνονται σταδιακά στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει επίσης προσθέσει την Cicada στον κατάλογο των «παραλλαγών υπό παρακολούθηση».
Η BA.3.2 δεν είναι εντελώς νέα: εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Νότια Αφρική τον Νοέμβριο του 2024, όμως για μεγάλο διάστημα παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα πριν επανεμφανιστεί και αρχίσει να εξαπλώνεται πιο έντονα από τα τέλη του 2025.
Γιατί ονομάστηκε «Τζίτζικας» η νέα παραλλαγή
Το παρατσούκλι «Cicada» δεν είναι τυχαίο. Όπως εξηγούν ειδικοί, η ονομασία της νέας παραλλαγής παραπέμπει στο έντομο τζίτζικας, που εμφανίζεται κατά κύματα μετά από μεγάλα χρονικά διαστήματα «σιωπής».
Αντίστοιχα, η BA.3.2 φαίνεται να «κρυβόταν» για μήνες ή και χρόνια, κυκλοφορώντας σε χαμηλά επίπεδα, πριν επανεμφανιστεί πιο έντονα και γίνει αντικείμενο παρακολούθησης.
Πώς εξαπλώνεται και τι δείχνουν τα δεδομένα
Η παραλλαγή έχει ήδη εντοπιστεί σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ σε ορισμένες περιοχές φαίνεται να αντιστοιχεί ακόμη και στο 30% των κρουσμάτων.
Παρά την αύξηση της παρουσίας της, προς το παρόν δεν έχει εξελιχθεί σε κυρίαρχο στέλεχος. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν παρουσιάζει σαφές πλεονέκτημα μετάδοσης σε σχέση με άλλες παραλλαγές που ήδη κυκλοφορούν.
Ωστόσο, οι ειδικοί παρακολουθούν στενά την εξέλιξή της, καθώς φέρει έναν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό μεταλλάξεων – περίπου 70 έως 75 – γεγονός που ενδέχεται να της επιτρέπει να παρακάμπτει εν μέρει την ανοσία από προηγούμενη νόσηση ή εμβολιασμό.
Όπως σημειώνουν τα CDC, η παρακολούθηση της BA.3.2 «παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την πιθανότητα να διαφεύγει της ανοσίας».
Είναι πιο επικίνδυνη;
Μέχρι στιγμής, τα δεδομένα είναι καθησυχαστικά. Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως η παραλλαγή «Τζίτζικας» προκαλεί πιο σοβαρή νόσηση ή αυξημένες νοσηλείες σε σχέση με άλλα στελέχη.
Παρότι η μεγάλη γενετική απόκλιση προκαλεί ανησυχία σε θεωρητικό επίπεδο, στην πράξη δεν έχει συνδεθεί με πιο επιθετική κλινική εικόνα ούτε με νέα μεγάλη έξαρση του Covid-19.
Ωστόσο, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα, καθώς πρόκειται για σχετικά νέο στέλεχος και απαιτείται περαιτέρω παρακολούθηση.
«Σαν να καταπίνεις καρφιά»: τα βασικά συμπτώματα
Τα συμπτώματα της BA.3.2 δεν διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνα άλλων παραλλαγών του κορωνοϊού.
Τα πιο συχνά περιλαμβάνουν:
Ρινική καταρροή ή συμφόρηση
Πονοκέφαλο
Κόπωση
Φτέρνισμα
Πονόλαιμο
Βήχα
Αλλαγές στη γεύση ή την όσφρηση
Ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν ιδιαίτερα έντονο πονόλαιμο, περιγράφοντας την αίσθηση «σαν να καταπίνεις καρφιά».
Σε γενικές γραμμές, η νόσος εμφανίζεται με ήπια έως μέτρια συμπτώματα, τα οποία υποχωρούν με ξεκούραση και υποστηρικτική αγωγή.
Τι ισχύει για τα εμβόλια
Η εικόνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εμβολίων είναι πιο σύνθετη. Οι πολλές μεταλλάξεις της παραλλαγής ενδέχεται να μειώνουν την προστασία έναντι της μόλυνσης.
Ωστόσο, τόσο τα CDC όσο και ο ΠΟΥ τονίζουν ότι τα υπάρχοντα εμβόλια εξακολουθούν να προσφέρουν σημαντική προστασία έναντι σοβαρής νόσησης και θανάτου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επικαιροποίηση των εμβολίων σε ετήσια βάση μπορεί να ενσωματώσει στο μέλλον και την προστασία έναντι της συγκεκριμένης παραλλαγής.
Συστάσεις προστασίας
Οι οδηγίες των ειδικών παραμένουν ουσιαστικά οι ίδιες:
Παραμονή στο σπίτι σε περίπτωση ασθένειας
Χρήση μάσκας σε κλειστούς και πολυσύχναστους χώρους
Καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων
Διενέργεια τεστ σε περίπτωση συμπτωμάτων
Ενημέρωση για εμβολιασμό και αναμνηστικές δόσεις
Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται σε ευάλωτες ομάδες, όπως άτομα άνω των 65 ετών ή με υποκείμενα νοσήματα.