Αναπνευστικές λοιμώξεις: Κλειδί οι Απόκριες για την πορεία της γρίπης – Γιατί έχει φουντώσει ο RSV
Διασωληνωμένους και νεκρούς αφήνει, καθώς υποχωρεί, το κύμα των αναπνευστικών λοιμώξεων, με κυρίαρχη την εποχική γρίπη στη χώρα μας. Κατά την τελευταία εβδομάδα, σύμφωνα με την επιδημιολογική επιτήρηση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) καταγράφηκαν 13 νέα κρούσματα σοβαρής μορφής γρίπης που χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ και 15 θάνατοι λόγω γρίπης ή των επιπλοκών της. Άλλοι επτά θάνατοι δηλώθηκαν λόγω της λοίμωξης COVID-19 και των επιπλοκών της, όπως και 2 νέες διασωληνώσεις σε βαρέως νοσούντες λόγω του κορωνοϊού.

Την ίδια ώρα, η μειωμένη κυκλοφορία των ιών της γρίπης τύπου Α(Η3Ν2) και του κορωνοϊού στην κοινότητα αφήνει συνεχώς χώρο στον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV), όπως συμβαίνει κάθε χειμερινή περίοδο αναπνευστικών λοιμώξεων. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, o RSV έχει «φουντώσει» με τα τεστ να δείχνουν τον συγκεκριμένο ιό ως υπαίτιο για τα περισσότερα περιστατικά γριπώδους συνδρομής που φτάνουν στα ιατρεία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ).

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η περίοδος των αναπνευστικών λοιμώξεων έχει… συνέχεια. «Μπορεί τώρα να καταγράφεται σαφής υποχώρηση της γρίπης, αλλά τα επιδημιολογικά μοντέλα δείχνουν επικείμενο κύμα γρίπης τύπου Β. Είναι κάτι που αναμένουμε κάθε χρόνο, προς το δεύτερο μισό της περιόδου της γρίπης, αυτή η μετατόπιση από το ένα κυρίαρχο στέλεχος, το Α εν προκειμένω, στο άλλο, το Β» λέει στο ygeiamou.gr o καθηγητής Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, μέλος του ΔΣ του ΕΟΔΥ, κ. Δημήτρης Παρασκευής. Μάλιστα, η περίοδος της Αποκριάς που κορυφώνεται το επόμενο 10ήμερο φαίνεται ότι θα επηρεάσει την πορεία της γρίπης, επιταχύνοντας την κυκλοφορία της.

Η γρίπη τύπου Β δεν είναι «ηπιότερη» κατ’ ανάγκη, όπως λανθασμένα μπορεί να θεωρηθεί, επειδή έχει προηγηθεί η γρίπη τύπου Α. Αντιθέτως, μπορεί να έχει σοβαρή νοσηρότητα και να προκαλέσει ανησυχητικές επιπλοκές.

Τι δείχνουν (αναλυτικά) τα μέχρι τώρα στοιχεία

  1. Γρίπη: Μειώνονται τα κρούσματα, επιμένουν οι βαριές επιπλοκές

Η επιδημική δραστηριότητα της γρίπης εμφανίζει σαφή υποχώρηση στην κοινότητα, χωρίς ωστόσο να έχει εξαλειφθεί το βαρύ «αποτύπωμά» της στο σύστημα υγείας. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, τα περιστατικά γριπώδους συνδρομής (ILI) ανά 1.000 επισκέψεις στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας μειώθηκαν σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Σε επίπεδο εργαστηριακής επιβεβαίωσης, από τα 76 δείγματα του δικτύου Sentinel στην ΠΦΥ, 16 (21%) βρέθηκαν θετικά για ιό γρίπης, ποσοστό μειωμένο σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες. Αντίστοιχα, στο νοσοκομειακό δίκτυο σοβαρών οξέων αναπνευστικών λοιμώξεων (SARI), 21 από τα 135 δείγματα (16%) βρέθηκαν θετικά για γρίπη.

Παρά τη μείωση των νέων εισαγωγών – οι οποίες ανήλθαν σε 360, από 597 την προηγούμενη εβδομάδα – η γρίπη εξακολουθεί να προκαλεί σοβαρές επιπλοκές. Την τελευταία εβδομάδα καταγράφηκαν 13 νέα σοβαρά κρούσματα με νοσηλεία σε ΜΕΘ (8 άνδρες, 5 γυναίκες), όλα από ιό γρίπης τύπου Α, με διάμεση ηλικία τα 69 έτη, καθώς και 15 νέοι θάνατοι, με διάμεση ηλικία τα 77 έτη.

Συνολικά, από την έναρξη της περιόδου επιτήρησης (εβδομάδα 40/2025) έως και την εβδομάδα 06/2026, έχουν νοσηλευτεί σε ΜΕΘ 136 ασθενείς με γρίπη (92 άνδρες, 44 γυναίκες), όλοι με ιό τύπου Α, με διάμεση ηλικία τα 70 έτη, ενώ οι θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη ανέρχονται σε 60, με διάμεση ηλικία τα 77.

  1. RSV: Ο «πρωταγωνιστής» της ΠΦΥ στο δεύτερο μισό της περιόδου

Την ώρα που η γρίπη υποχωρεί, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) καταγράφει αυξημένη παρουσία, επιβεβαιώνοντας την εποχική του δυναμική. Τα δεδομένα του ΕΟΔΥ δείχνουν ότι ο RSV ευθύνεται πλέον για σημαντικό ποσοστό των περιστατικών γριπώδους συνδρομής που προσέρχονται στα ιατρεία.

Συγκεκριμένα, στο δίκτυο Sentinel της ΠΦΥ, 14 από τα 76 δείγματα (18%) βρέθηκαν θετικά για RSV, ποσοστό που τον φέρνει πολύ κοντά στη γρίπη. Αντίστοιχα, στο δίκτυο SARI των νοσοκομείων, ο αριθμός ανήλθε σε 15 από τα 135 δείγματα (11%), γεγονός που καταδεικνύει ότι ο ιός δεν περιορίζεται μόνο σε ήπια περιστατικά.

Η αυξημένη κυκλοφορία του RSV, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα, προβληματίζει τους ειδικούς, καθώς ο ιός μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στο (κατώτερο) αναπνευστικό σύστημα. Για τον λόγο αυτό, ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει τη σύσταση εμβολιασμού έναντι του RSV για άτομα άνω των 75 ετών και για ευπαθείς ομάδες, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών.

  1. COVID-19: Σταθερή εικόνα με χαμηλή – αλλά επίμονη – επιβάρυνση

Η δραστηριότητα του ιού SARS-CoV-2 παραμένει σε σχετικά σταθερά επίπεδα, χωρίς έντονες διακυμάνσεις. Κατά την εβδομάδα 06/2026, η θετικότητα των εργαστηριακών ελέγχων ανήλθε σε 6,4%, σε σύνολο 30.562 τεστ σε όλη τη χώρα.

Παρά τη σταθερότητα στην κοινότητα, η επιβάρυνση στα νοσοκομεία συνεχίζεται. Το σύστημα ενεργητικής επιτήρησης σε 84 νοσοκομεία κατέγραψε 101 νέες εισαγωγές ασθενών με COVID-19, αριθμός ελαφρώς μειωμένος σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Παράλληλα, δηλώθηκαν 2 νέες διασωληνώσεις και 7 θάνατοι λόγω της λοίμωξης ή των επιπλοκών της.

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, το ιικό φορτίο του SARS-CoV-2 στα αστικά λύματα παραμένει χαμηλό και χωρίς σημαντικές μεταβολές, στοιχείο που συνάδει με τη συνολικά ήπια αλλά επίμονη κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα.

Εικόνα ανά περιοχή βάσει λυμάτων

Την ίδια ώρα, επιβεβαιωτικό σήμα για την πορεία των ιών δίνουν και τα αστικά λύματα, όπου αποτυπώνεται τόσο η αποκλιμάκωση της γρίπης Α όσο και η ανομοιογενής εικόνα της COVID-19 ανά περιοχή. Για τον SARS-CoV-2, το σταθμισμένο ιικό φορτίο στην επικράτεια παρέμεινε χαμηλό και ουσιαστικά σταθερό (μεταβολή -7% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα), ωστόσο οι τάσεις δεν είναι ίδιες παντού:

Στην Αθήνα καταγράφεται έντονη αύξηση (+88%) (παραμένοντας σε χαμηλό επίπεδο), ενώ στη Θεσσαλονίκη σημειώνεται έντονη μείωση (-35%) με επίπεδο μέτριο.

Πτωτική εικόνα εμφανίζουν η Πάτρα (-38%) και ο Βόλος (-28%), ενώ αυξητικά κινείται το Ηράκλειο (+29%).

Η Ξάνθη (-9%), η Αλεξανδρούπολη (+1%) και τα Χανιά (-5%) καταγράφονται ως σταθερές περιοχές.

Σε ό,τι αφορά τη γρίπη Α, το φορτίο στα λύματα παρουσιάζει μείωση σε όλες τις περιοχές και συνολικά στην επικράτεια (-63%, χαμηλό επίπεδο), με την Αθήνα να εμφανίζει τη μεγαλύτερη πτώση (-96%, πολύ χαμηλό επίπεδο). Ακολουθεί η Θεσσαλονίκη (-47%), τα Ιωάννινα (-29%), η Πάτρα (-18%) και η Λάρισα (-17%), όπου ωστόσο το επίπεδο παραμένει υψηλό, παρά την πτωτική τάση.

Μετά τις Απόκριες, στο «κάδρο» γρίπη Β και RSV

Παρότι οι δείκτες δείχνουν σαφή υποχώρηση της γρίπης τύπου Α και σταθεροποίηση της COVID-19, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η περίοδος των αναπνευστικών λοιμώξεων δεν έχει ολοκληρωθεί. Η κορύφωση των εκδηλώσεων της Αποκριάς, με αυξημένο συγχρωτισμό σε κλειστούς χώρους, μετακινήσεις και περισσότερες κοινωνικές επαφές, μπορεί να λειτουργήσει ως «καύσιμο» για την περαιτέρω μετάδοση των ιών τις επόμενες εβδομάδες.

Σε αυτό το πλαίσιο, πιθανολογείται μία μετατόπιση προς τη γρίπη τύπου Β, ένα στέλεχος που δεν είναι απαραίτητα ηπιότερο και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, ιδίως σε ευάλωτους πληθυσμούς. Παράλληλα, ο RSV συνεχίζει να ενισχύεται καθώς «κερδίζει χώρο» στην κοινότητα, γεγονός που σημαίνει ότι τα αναπνευστικά συμπτώματα που θα εμφανιστούν μετά τις γιορτινές ημέρες δεν θα οφείλονται κατ’ ανάγκη μόνο στη γρίπη ή στον κορωνοϊό. Έτσι, ακόμη κι αν η γενική εικόνα δείχνει αποκλιμάκωση, οι επόμενες εβδομάδες παραμένουν κρίσιμες για την εξέλιξη της εποχικής νοσηρότητας.

Συστάσεις – Τι μπορούμε να κάνουμε

Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι ο εμβολιασμός παραμένει το βασικότερο μέτρο πρόληψης, ιδιαίτερα για τα άτομα υψηλού κινδύνου. Επιπλέον, για τις ευάλωτες ομάδες τονίζεται η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής φροντίδας με την έναρξη συμπτωμάτων, ώστε – όπου ενδείκνυται – να χορηγηθεί αντι-ιϊκή αγωγή. Παράλληλα συστήνεται χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους με συνωστισμό, καθώς και σταθερή εφαρμογή βασικών μέτρων προστασίας: αναπνευστική υγιεινή, συχνό πλύσιμο χεριών και καλός αερισμός.

ygeiamou.gr