Μια κυκλική οπή σε ωμοπλάτη Νεάντερταλ που συνέβη πριν από 75.000 χρόνια υποδηλώνει μια θανατηφόρα σύγκρουση με τη χρήση αιχμηρού ξύλινου δόρατος μεταξύ Νεάντερταλ στη Μέση Ανατολή και ενδέχεται να αποτελεί το αρχαιότερο γνωστό παράδειγμα θανατηφόρας βίας μεταξύ ατόμων με χρήση ξύλινου δόρατος στο αρχείο απολιθωμάτων του ανθρώπινου είδους.
Το τεράστιο σπήλαιο Σάνινταρ, στους πρόποδες των βουνών του Ιρακινού Κουρδιστάν, είναι ένας από τους πιο γνωστούς αρχαιολογικούς χώρους στον κόσμο για τη μελέτη των Νεάντερταλ. Στο σπήλαιο έχουν ταυτοποιηθεί αρκετά άτομα Νεάντερταλ που έζησαν πριν από 50.000 έως 75.000 χρόνια.
Οστά του συγκεκριμένου Νεάντερταλ ανακαλύφθηκαν στο σπήλαιο αυτό. Η αριστερή ωμοπλάτη του διατηρήθηκε σχεδόν ακέραιη κάτω από επτάμισι μέτρα βράχων και ιζημάτων για περίπου 75.000 χρόνια. Επίσης, βρέθηκαν ένα σχεδόν πλήρες δεξί χέρι, δύο αριστερά πλευρά και ένα τμήμα δεξιού πλευρού, καθώς και επτά δόντια. Ο Νεάντερταλ εκτιμάται ότι ήταν περίπου 45 ετών όταν πέθανε βίαια. Οι αρχαιολόγοι ονόμασαν τα οστά «Shanidar A», από το σπήλαιο όπου βρέθηκαν το 2020.
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ που ηγήθηκαν της ανασκαφής, η οπή στην αριστερή ωμοπλάτη προκλήθηκε από ένα ξύλινο δόρυ με ακονισμένη άκρη. Το δόρυ διαπέρασε την αριστερή θωρακική κοιλότητα από μπροστά και κινήθηκε μέσα από το σώμα, τραυματίζοντας τον πνεύμονα και πιθανότατα μεγάλες αρτηρίες, προτού διαπεράσει την αριστερή ωμοπλάτη, προκαλώντας ακαριαίο θάνατο. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το τραύμα ενδέχεται να αποτελεί την πρώτη ένδειξη χρήσης αιχμηρών ξύλινων δοράτων στην προϊστορική Μέση Ανατολή.
Ο θάνατος μπορεί να οφειλόταν σε ατύχημα κατά τη διάρκεια κυνηγιού. Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις που παραπέμπουν σε σκόπιμη άσκηση βίας, καθώς η θέση του τραύματος και η δύναμη που απαιτήθηκε για να διαπεράσει το όπλο ολόκληρο το σώμα του Νεάντερταλ οδήγησαν τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για εσκεμμένο, θανατηφόρο χτύπημα προς την καρδιά.
Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ίχνη ενός σοβαρού τραυματισμού στο πρόσωπο, τουλάχιστον έναν χρόνο πριν από τον θάνατο, γεγονός που υποδηλώνει ότι το συγκεκριμένο άτομο πιθανότατα έλαβε φροντίδα πριν καταλήξει βίαια.
Στο τμήμα ενός κοπτήρα που είχε απομείνει, οι επιστήμονες εντόπισαν σημαντική συσσώρευση οδοντικής πλάκας που είχε ασβεστοποιηθεί (τρυγία), κατά μήκος της εκτεθειμένης ρίζας. Το εύρημα υποδηλώνει ότι το δόντι παρέμεινε στο στόμα για αρκετό διάστημα μετά τον σοβαρό τραυματισμό που, σύμφωνα με τους ερευνητές, πρέπει να είχε υποστεί το μπροστινό μέρος του προσώπου από ισχυρό χτύπημα.
Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Scientific Reports».