Πολλά μπορούν να αλλάξουν μετά από μια διάγνωση καρκίνου. Τα νέα συχνά συνοδεύονται από έντονη ψυχολογική φόρτιση, άγχος ή κατάθλιψη, ενώ οι ασθενείς αναγκάζονται να επαναπροσδιορίσουν τη ζωή και τις προτεραιότητές τους.
Νέα επιστημονική μελέτη υποστηρίζει ότι η διάγνωση μπορεί να επηρεάσει και κάτι λιγότερο αναμενόμενο: την πιθανότητα εμπλοκής σε εγκληματική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα χρόνια μετά τη διάγνωση καρκίνου οι ασθενείς εμφανίζουν σημαντικά αυξημένες πιθανότητες να καταδικαστούν για κάποιο αδίκημα — ακόμα κι αν δεν είχαν προηγούμενο ποινικό μητρώο.
Από τη μυθοπλασία στην επιστημονική έρευνα
Η διαπίστωση θυμίζει τη σειρά Breaking Bad, όπου ένας καθηγητής Χημείας οδηγείται στην παρανομία μετά τη διάγνωσή του με καρκίνο. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, οι περισσότεροι ασθενείς δεν εμπλέκονται σε βαριά εγκλήματα.
Οι καταδίκες αφορούν κυρίως μικροαδικήματα, όπως κλοπές από καταστήματα ή κατοχή ναρκωτικών. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και τέτοιες παραβάσεις μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες για τους ίδιους, τις οικογένειές τους και τα θύματα.
Πώς έγινε η μελέτη στη Δανία
Για να διερευνήσουν το φαινόμενο, ομάδα οικονομολόγων ανέλυσε εκτενή διοικητικά δεδομένα από τη Δανία, συνδυάζοντας πληροφορίες για υγεία, εισόδημα, εργασία, εκπαίδευση και ποινικό μητρώο.
Η έρευνα αφορούσε 368.317 άτομα που διαγνώστηκαν με καρκίνο μεταξύ 1980 και 2018. Η συμπεριφορά τους συγκρίθηκε με ομάδα ελέγχου ατόμων χωρίς διάγνωση καρκίνου.
Πτώση εγκληματικότητας τον πρώτο χρόνο – άνοδος μετά
Τα ευρήματα δείχνουν ότι τον πρώτο χρόνο μετά τη διάγνωση τα ποσοστά εγκληματικότητας μειώνονται, γεγονός που αποδίδεται στη σωματική εξάντληση και στις συχνές νοσηλείες λόγω θεραπειών όπως η ακτινοβολία και η χημειοθεραπεία.
Ωστόσο, δύο χρόνια μετά τη διάγνωση, η εικόνα αλλάζει: η πιθανότητα καταδίκης αυξάνεται πάνω από τα προ της νόσου επίπεδα και γίνεται στατιστικά σημαντική.
Η αύξηση συνεχίζεται για περίπου πέντε χρόνια, ενώ στη συνέχεια σταθεροποιείται σε υψηλά επίπεδα για άλλη μία πενταετία. Συνολικά, οι ασθενείς εμφανίζονται 14% πιο πιθανό να καταδικαστούν για κάποιο αδίκημα μετά τη διάγνωση.
Οικονομικές πιέσεις και απώλεια εισοδήματος
Παρότι όλοι οι συμμετέχοντες είχαν καθολική υγειονομική κάλυψη, οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι ο καρκίνος επιφέρει σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Τον χρόνο της διάγνωσης, η πιθανότητα απασχόλησης μειώνεται κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα, ενώ όσοι συνεχίζουν να εργάζονται έχουν λιγότερες ώρες και χαμηλότερο εισόδημα.
«Τα άτομα με τη μεγαλύτερη αύξηση εγκληματικής συμπεριφοράς είναι εκείνα που υφίστανται και τη μεγαλύτερη απώλεια εισοδήματος», σημειώνουν οι συγγραφείς.
Όχι μόνο οικονομικά εγκλήματα
Η μελέτη καταγράφει αύξηση όχι μόνο σε οικονομικά εγκλήματα, αλλά και σε μη οικονομικά, όπως βίαιες πράξεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι παίζουν ρόλο και ψυχολογικοί ή κοινωνικοί παράγοντες.
Ένας από αυτούς φαίνεται να είναι η αντίληψη περιορισμένου προσδόκιμου ζωής, που μειώνει τον αποτρεπτικό ρόλο μακροπρόθεσμων συνεπειών, όπως η φυλάκιση.
Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη σε ασθενείς με χαμηλότερη πιθανότητα πενταετούς επιβίωσης.
Ο ρόλος του κοινωνικού κράτους
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η αύξηση της εγκληματικότητας ήταν μεγαλύτερη σε περιοχές όπου, μετά τις δημοτικές μεταρρυθμίσεις του 2007, μειώθηκε η κοινωνική στήριξη.
Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι ισχυρότερα συστήματα πρόνοιας μπορούν να περιορίσουν τις κοινωνικές επιπτώσεις σοβαρών προβλημάτων υγείας.
Ένα πιθανό «κενό στήριξης»
Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν και σε άλλες χώρες, ενδέχεται να αποκαλύπτουν ένα νέο κενό κοινωνικής υποστήριξης για τους ασθενείς με καρκίνο.
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι πολιτικές που αντιμετωπίζουν τις οικονομικές συνέπειες σοβαρών προβλημάτων υγείας είναι κρίσιμες για τον περιορισμό της εγκληματικότητας», καταλήγουν οι ερευνητές.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Economic Journal: Applied Economics.