Τι ξέρουμε για την Τεχνητή Νοημοσύνη εμείς οι μη ειδικοί; Όχι πολλά. Οι περισσότεροι γνωρίζουν ότι εξαιτίας της, θα χαθούν πολλές δουλειές. Μάλιστα, έχουν δει στο Διαδίκτυο ρομπότ προγραμματισμένα να κάνουν διάφορες εργασίες και η πληροφόρησή τους σταματάει κάπου εκεί.
Για την επανάσταση που φέρνει η ΑΙ και θα γίνει ορατή στην Ελλάδα με μεγάλη ένταση μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια, μιλάει στην «Π» ο κ. Ισίδωρος Σιδερίδης, CEO της Pobuca, εταιρείας με ειδίκευση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ο οποίος βρέθηκε τις προηγούμενες ημέρες στο Ηράκλειο ως προσκεκλημένος ομιλητής, σε εκδήλωση μεγάλης ξενοδοχειακής αλυσίδας.
Φέρνει αλλαγές στο εμπόριο, στην υγεία, στη γεωργία, στην εκπαίδευση και γενικά σε όλους τους τομείς της ζωής μας.
«Περνάμε από την εποχή που εμείς χειριζόμασταν τις μηχανές, στην εποχή που οι μηχανές θα δρουν ως αυτόνομοι συνεργάτες», επισημαίνει ο κ. Σιδερίδης και μας ξεναγεί στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης, τονίζοντας ότι «η ΑΙ θα παράγει πλούτο με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση».
-Ποιες σημαντικές αλλαγές θα φέρει στην καθημερινή μας ζωή η Τεχνητή Νοημοσύνη;
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένα ακόμα εργαλείο, όπως ήταν το Διαδίκτυο ή το smartphone· είναι μια δομική αλλαγή στην ιστορία του είδους μας, καθώς για πρώτη φορά θα συνυπάρχουμε στον πλανήτη με μια “οντότητα” πιο έξυπνη από τον άνθρωπο.
Στην καθημερινή μας ζωή, αυτό σημαίνει ότι περνάμε από την εποχή που εμείς χειριζόμασταν τις μηχανές, στην εποχή που οι μηχανές θα δρουν ως αυτόνομοι συνεργάτες.
Θα βλέπουμε την ΑΙ να προλαμβάνει τις ανάγκες μας, να διαχειρίζεται τον χρόνο μας και να λύνει σύνθετα προβλήματα πριν καν τα αντιληφθούμε, μετατρέποντας την τεχνολογία από ένα “αντικείμενο” που χρησιμοποιούμε, στο αόρατο, αλλά πανίσχυρο λειτουργικό σύστημα της ίδιας της ζωής μας».
-Ποια επαγγέλματα κινδυνεύουν περισσότερο με εξαφάνιση και ποια νέα, που σήμερα δεν μπορούμε καν να φανταστούμε, πρόκειται να γεννηθούν;
«Οι θέσεις εργασίας, που κινδυνεύουν περισσότερο, είναι εκείνες που αφορούν πνευματικές εργασίες μπροστά σε μια οθόνη, καθώς η επεξεργασία πληροφορίας είναι το προνομιακό πεδίο της ΑΙ.
Παρόλο που θα γεννηθούν νέα επαγγέλματα, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: πολλά από αυτά θα τα εκτελεί πάλι η τεχνολογία. Οι ρόλοι που θα παραμείνουν αμιγώς ανθρώπινοι είναι εκείνοι, όπου η αξία δεν βρίσκεται στο αποτέλεσμα, αλλά στο συναίσθημα και την προσπάθεια (όπως οι αθλητές και οι καλλιτέχνες), εκείνοι που απαιτούν ηθική κρίση και στρατηγική -αφού η ΑΙ στερείται προσωπικού “θέλω” και βούλησης- και φυσικά οι θέσεις, όπου ένας άνθρωπος πρέπει να πείσει έναν άλλον, όπως οι πωλητές και οι project managers».
-Σε τι επίπεδο και πότε θα επηρεάσει η ΑΙ την ελληνική πραγματικότητα;
«Στην Ελλάδα, η επίδραση της ΑΙ θα γίνει ορατή με μεγάλη ένταση μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια, επηρεάζοντας οριζόντια την οικονομία μας».
Ψηφιακό κράτος και το «τέλος» της γραφειοκρατίας
Στο άμεσο μέλλον, η αλληλεπίδραση του Έλληνα πολίτη με το κράτος θα θυμίζει περισσότερο μία συνομιλία στο chat παρά τη σημερινή δαιδαλώδη αναζήτηση σε πλατφόρμες. Φανταστείτε έναν ψηφιακό βοηθό στο gov.gr που δεν θα σου δίνει απλώς ένα link, αλλά θα μπορεί να σου εξηγήσει ακριβώς τι δικαιολογητικά χρειάζεσαι για μια μεταβίβαση ακινήτου βάσει της δικής σου περίπτωσης, να συντάξει το προσχέδιο μιας αίτησης ή να σου προτείνει το κατάλληλο επίδομα που δικαιούσαι χωρίς να το γνωρίζεις.
Η ΑΙ θα λειτουργεί ως ένας προσωπικός «διεκπεραιωτής» για κάθε πολίτη, εκμηδενίζοντας τον χρόνο που χάνουμε σε ψηφιακά ή φυσικά γκισέ.
Η υγεία γίνεται εξατομικευμένη
Στον τομέα της υγείας, η αλλαγή θα είναι κυριολεκτικά σωτήρια, καθώς η ΑΙ θα επιτρέψει τη μετάβαση από τη θεραπεία στην πρόληψη. Μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια, τα διαγνωστικά κέντρα και τα νοσοκομεία μας θα χρησιμοποιούν αλγορίθμους που θα «διαβάζουν» μια ακτινογραφία ή μια μαγνητική, με ακρίβεια που ξεπερνά το ανθρώπινο μάτι, εντοπίζοντας προβλήματα σε πολύ αρχικό στάδιο.
Παράλληλα, ο προσωπικός μας γιατρός θα έχει στη διάθεσή του εργαλεία που θα αναλύουν το ιστορικό μας και τα βιομετρικά μας δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, προσφέροντας εξατομικευμένες συμβουλές διατροφής ή φαρμακευτικής αγωγής, πριν καν εκδηλωθεί μια ασθένεια.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποκτούν «υπερδυνάμεις»
Για την ελληνική αγορά, που αποτελείται κυρίως από μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η ΑΙ είναι ο μεγάλος «εξισωτής».
Ένα τοπικό κατάστημα λιανικής ή μια μικρή εξαγωγική επιχείρηση θα μπορεί να χρησιμοποιεί εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, για να κάνει αυτόματο μάρκετινγκ σε 5 γλώσσες, να διαχειρίζεται το απόθεμά της με ακρίβεια δευτερολέπτου και να προσφέρει 24/7 εξυπηρέτηση πελατών που θα φαίνεται απόλυτα ανθρώπινη. Αυτό που παλαιότερα απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα στελεχών και τεράστια budget, τώρα θα γίνεται από έναν μόνο ιδιοκτήτη με τη βοήθεια της ΑΙ, επιτρέποντάς του να ανταγωνιστεί μεγάλους παίκτες της παγκόσμιας αγοράς.
Η γεωργία ακριβείας και ο μετασχηματισμός της υπαίθρου
Ακόμα και στον πρωτογενή τομέα, που είναι η ραχοκοκαλιά της ελληνικής επαρχίας, η ΑΙ θα φέρει επανάσταση στον τρόπο που καλλιεργούμε. Ο Έλληνας αγρότης θα λαμβάνει στο κινητό του ειδοποιήσεις για το πότε ακριβώς πρέπει να ποτίσει ή να ραντίσει, βασισμένες σε δεδομένα από δορυφόρους και αισθητήρες στο έδαφος που αναλύονται από την ΑΙ.
Αυτό δεν θα μειώσει μόνο το κόστος παραγωγής και τη σπατάλη νερού, αλλά θα βελτιώσει δραματικά την ποιότητα των προϊόντων μας, κάνοντας το ελληνικό λάδι ή το κρασί ακόμα πιο ανταγωνιστικό διεθνώς, χωρίς ο παραγωγός να χρειάζεται να είναι ειδικός στην τεχνολογία.
Το επίπεδο της επίδρασης θα εξαρτηθεί από το αν θα χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία για να υπερπηδήσουμε τις χρόνιες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις μας, ή αν θα μείνουμε απλοί παρατηρητές.
-Ποιες θέσεις θα αντικαταστήσει στον τουρισμό;
«Στον τομέα του τουρισμού, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αντικαταστήσει κατά κύριο λόγο θέσεις που αφορούν τη διεκπεραίωση: κρατήσεις, εξυπηρέτηση πελατών, ανάλυση δεδομένων και ψηφιακές υπηρεσίες.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα λιγότερη εργασία, αλλά διαφορετική εργασία. Η αυτοματοποίηση των τυποποιημένων διαδικασιών θα επιτρέψει στους επαγγελματίες του τουρισμού να εστιάσουν στην πραγματική φιλοξενία και την ανθρώπινη επαφή, στοιχεία που αποτελούν το συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας μας και που κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να προσομοιώσει αυθεντικά».
-Ο κόσμος, γενικά, έχει αντιληφθεί πόσο σαρωτική θα είναι η ύπαρξη της ΤΝ στη ζωή μας;
«Δυστυχώς, όχι. Ζούμε σε μια παράδοξη κατάσταση, όπου αναλωνόμαστε σε καθημερινούς μικροκαβγάδες για θέματα ήσσονος σημασίας, ενώ για τη μεγαλύτερη επανάσταση της εποχής μας επικρατεί μια ανησυχητική σιωπή.
Η ανατροπή θα βιωθεί κυρίως ως μια κρίση “εμπιστοσύνης και χρόνου”. Πρακτικά, θα φτάσουμε σε ένα σημείο όπου δεν θα μπορούμε να εμπιστευτούμε τίποτα από όσα βλέπουμε ή ακούμε σε μια οθόνη λόγω των deepfakes (η σύγχρονη παραπληροφόρηση – Εκεί που το ψέμα μοιάζει αλήθεια), κάτι που θα αλλάξει ριζικά την ενημέρωση και τις ανθρώπινες σχέσεις.
Παράλληλα, η εκπαίδευση θα μεταμορφωθεί: κάθε παιδί θα έχει έναν προσωπικό ΑΙ δάσκαλο που θα προσαρμόζεται στον δικό του ρυθμό μάθησης, καταργώντας το μοντέλο της “ομοιόμορφης” τάξης.
Η μεγαλύτερη, όμως, ανατροπή θα είναι η αποσύνδεση της επιβίωσης από την κλασική εργασία, καθώς η ΑΙ θα παράγει πλούτο με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση.
Έχουμε τεράστια ευθύνη ως κοινωνία, που δεν πιέζουμε τους πολιτικούς μας να πάρουν θέση και να χαράξουν εθνική στρατηγική.
Η ΑΙ δεν είναι ένα τεχνικό ζήτημα για “ειδικούς”, είναι μια κοινωνική ανατροπή που απαιτεί ηγεσία και προετοιμασία, πριν οι εξελίξεις μάς ξεπεράσουν οριστικά».
-Είπατε ότι απαιτείται η χάραξη εθνικής στρατηγικής, τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
«Μια εθνική στρατηγική δεν πρέπει να αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά την προστασία του κοινωνικού ιστού. Οι βασικοί άξονες πρέπει να είναι:
Μείωση των ωραρίων εργασίας: Καθώς η παραγωγικότητα εκτοξεύεται χάρη στην ΑΙ, η Πολιτεία πρέπει να επιβάλει τη σταδιακή μείωση των ωρών εργασίας (π.χ. καθιέρωση 4ήμερης απασχόλησης) χωρίς μείωση αποδοχών. Ο στόχος είναι να μετατραπεί η τεχνολογική υπεραξία σε ελεύθερο χρόνο για τον πολίτη.
Αναδιανομή του “ψηφιακού πλούτου”: Πρέπει να δημιουργηθούν μηχανισμοί φορολόγησης της παραγωγικότητας που προέρχεται από την ΑΙ, ώστε ο πλούτος που παράγουν τα αλγοριθμικά συστήματα να μην συγκεντρώνεται σε λίγους, αλλά να επιστρέφει στην κοινωνία μέσω ενός “μερίσματος Τεχνητής Νοημοσύνης” ή ενισχυμένων κοινωνικών παροχών.
Εκπαιδευτική θωράκιση: Ριζική αλλαγή του σχολείου με έμφαση στην κριτική σκέψη, την ηθική και τη συναισθηματική νοημοσύνη -δεξιότητες που η ΑΙ δεν μπορεί να υποκαταστήσει, ώστε οι επόμενες γενιές να είναι κυρίαρχοι και όχι δούλοι των μηχανών».