Στην κατάργηση της κρυπτογράφησης (end-to-end encryption) στα προσωπικά μηνύματα των χρηστών προχωρά το Instagram από τον Μάιο, μία απόφαση που έρχεται έπειτα από χρόνια κριτικής από τις αρχές επιβολής του νόμου και οργανώσεις για την ασφάλεια των παιδιών σχετικά με τη συγκεκριμένη λειτουργία.
Όπως έκανε γνωστό η Meta με μια «διακριτική» ανακοίνωσή της στη σελίδα βοήθειας του Instagram, η end-to-end κρυπτογράφηση δεν θα είναι πλέον διαθέσιμη στα άμεσα μηνύματα μεταξύ χρηστών του Instagram από τις 8 Μαΐου 2026.
Αυτό σημαίνει ότι η Meta θα μπορεί να βλέπει το περιεχόμενο των μηνυμάτων μεταξύ όλων των χρηστών – κάτι που μέχρι τώρα μπορούσε να κάνει μόνο για όσους δεν είχαν ενεργοποιήσει την κρυπτογράφηση.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Meta, η απόφαση να εγκαταλειφθεί η κρυπτογράφηση οφείλεται στη χαμηλή χρήση της. «Πολύ λίγοι χρήστες επέλεγαν την end-to-end κρυπτογράφηση στα προσωπικά μηνύματα, οπότε θα καταργήσουμε αυτή την επιλογή από το Instagram τους επόμενους μήνες», είπε στον Guardian ο εκπρόσωπος και πρόσθεσε: «Όποιος επιθυμεί να συνεχίσει να ανταλλάσσει μηνύματα με end-to-end κρυπτογράφηση μπορεί να το κάνει εύκολα στο WhatsApp».
Ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, είχε ανακοινώσει για πρώτη φορά τα σχέδια για την εφαρμογή end-to-end κρυπτογράφησης σε όλες τις πλατφόρμες της Meta το 2019, αλλά άρχισε να την εφαρμόζει μόλις το 2023.
Η Meta είχε δεχτεί κριτική από ομάδες για την ασφάλεια των παιδιών και μια συμμαχία των αρχών επιβολής του νόμου – συμπεριλαμβανομένου του FBI, της Interpol, της Εθνικής Υπηρεσίας Εγκλημάτων του Ηνωμένου Βασιλείου και της ομοσπονδιακής αστυνομίας της Αυστραλίας, οι οποίες υποστήριξαν ότι αυτό θα αποδυνάμωνε την ικανότητα να διασφαλίζεται η ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με Αυστραλό αξιωματούχο, η ισχυρή κρυπτογράφηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ασφάλειας, αλλά όταν εφαρμόζεται, οι πλατφόρμες θα πρέπει επίσης να προλαμβάνουν, να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν τις βλάβες.
«Όταν η κρυπτογράφηση εφαρμόζεται χωρίς τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας, μπορεί να αυξήσει τους κινδύνους για την ασφάλεια και να εμποδίσει τον εντοπισμό πράξεων όπως η σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων, η τρομοκρατία και ο βίαιος εξτρεμισμός», ανέφερε ο εκπρόσωπος.
«Τελικά, το αν θα εφαρμοστεί κρυπτογράφηση είναι μια επιχειρηματική και σχεδιαστική επιλογή των πλατφορμών, αλλά αυτό δεν απαλλάσσει μια πλατφόρμα από την ευθύνη της να αποτρέπει βλάβες».
Ο Τομ Σάλστον, επικεφαλής πολιτικής στο Digital Rights Watch, δήλωσε ότι, αντί να υποκύψει στις απαιτήσεις των αρχών επιβολής του νόμου, η κίνηση αυτή οφείλεται πιθανότατα στην απόφαση της Meta να μην μεταφέρει τα μηνύματα στο WhatsApp, το Facebook και το Instagram σε μια ενιαία πλατφόρμα.
«Το γεγονός ότι το WhatsApp παραμένει κρυπτογραφημένο υποδηλώνει ότι η Meta ενδέχεται να στρέφεται προς έναν μεγαλύτερο διαχωρισμό των κοινωνικών δικτύων από τις υπηρεσίες συνομιλίας – με τη βασική διαφορά να είναι ότι οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων μπορούν να ανακαλύπτουν ο ένας τον άλλον, ενώ οι χρήστες των υπηρεσιών συνομιλίας πρέπει πρώτα να γνωρίζονται μεταξύ τους», είπε.
Ο οικονομικός παράγοντας ήταν επίσης πιθανότατα σημαντικός, πρόσθεσε, καθώς η Meta θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμοποιήσει το περιεχόμενο των μηνυμάτων για να καθορίσει διαφημίσεις και να εκπαιδεύσει chatbots. «Μπορεί να μην το κάνουν αυτό τώρα, αλλά η εμπορική πίεση για να το κάνουν είναι τεράστια, οπότε φαίνεται αναπόφευκτο ότι θα το κάνουν αν δεν το κάνουν ήδη», είπε.
Ο Σάλστον είπε ότι περισσότερες εταιρείες τεχνολογίας, και όχι λιγότερες, θα έπρεπε να στραφούν στην κρυπτογράφηση. «Γιατί να μην βελτιώσουμε το προϊόν, αντί να συνεχίζουμε να το καταστρέφουμε;»