Με το ηλιακό σύστημα να αριθμεί 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια ζωής, οι επιστήμονες θεωρούσαν πως ο πλανήτης «Αφροδίτη» είχε τροπικό κλίμα.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η επιφάνειά της καλυπτόταν από απέραντους ωκεανούς και ο ουρανός της ήταν γεμάτος λευκά, πυκνά σύννεφα. Εκείνη την εποχή, ο Ερμής, ο πλησιέστερος πλανήτης στον Ήλιο, ήταν αναμφισβήτητα ο πιο θερμός πλανήτης του συστήματός μας.
Σήμερα, όμως, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι θερμοκρασίες που καταγράφονται στην Αφροδίτη είναι πολύ υψηλότερες σε σχέση με αυτές του Ερμή, παρόλο που ο δεύτερος πλανήτης βρίσκεται πιο κοντά στον Ήλιο.
Οι επιστήμονες αποδίδουν την αλλαγή στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Τι είναι το φαινόμενο του θερμοκηπίου;
Για να γίνει κατανοητό το τι συμβαίνει στην Αφροδίτη, πρέπει πρώτα να εξηγηθεί το πώς λειτουργεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Ενδεικτικά, κάθε θερμό αντικείμενο εκπέμπει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (φως), επειδή τα άτομα και τα μόριά του δονούνται συνεχώς. Η επιφάνεια της Γης, για παράδειγμα, θερμαίνεται από τον Ήλιο και στη συνέχεια εκπέμπει υπέρυθρο φως, το οποίο είναι αόρατο στο ανθρώπινο μάτι. Όσο πιο ζεστό είναι ένα αντικείμενο, τόσο περισσότερη υπέρυθρη ακτινοβολία εκπέμπει.
Σε πλανήτες χωρίς ατμόσφαιρα, όπως ο Ερμής, αυτή η θερμική ενέργεια διαφεύγει απευθείας στο διάστημα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο συγκεκριμένος πλανήτης παρουσιάζει μία, για τους επιστήμονες, διπλή όψη. Δηλαδή, στην πλευρά που βλέπει τον Ήλιο, οι θερμοκρασίες φτάνουν τους 430°C, ενώ η σκοτεινή του πλευρά παγώνει στους -180°C.
Σε πλανήτες με ατμόσφαιρα, όπως η Γη, τα αέρια του θερμοκηπίου, όπως το διοξείδιο του άνθρακα, το μεθάνιο και οι υδρατμοί απορροφούν ένα μέρος αυτής της υπέρυθρης ακτινοβολίας. Όπως εξηγεί ειδικός στο The Conversation, λειτουργούν σαν μια κουβέρτα που κρατά τον πλανήτη ζεστό.
Χωρίς αυτή την «κουβέρτα», η μέση θερμοκρασία της Γης θα ήταν περίπου -18°C -αντί για τους 15°C που είναι σήμερα- και ο πλανήτης θα ήταν μια παγωμένη, ακατοίκητη σφαίρα.
Η διαφορετική μοίρα δύο «διδύμων»
Η Γη και η Αφροδίτη έχουν σχεδόν το ίδιο μέγεθος και ξεκίνησαν τη ζωή τους με παρόμοια υλικά, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων νερού και διοξειδίου του άνθρακα. Γιατί λοιπόν κατέληξαν τόσο διαφορετικές;
Το «κλειδί» βρίσκεται στον Ήλιο. Τα επιστημονικά μοντέλα δείχνουν ότι ο Ήλιος έχει γίνει περίπου 40% πιο φωτεινός από την εποχή που γεννήθηκε το ηλιακό μας σύστημα. Καθώς η ηλιακή ακτινοβολία αυξανόταν, οι ωκεανοί της Αφροδίτης άρχισαν να εξατμίζονται.
Χωρίς υγρό νερό στην επιφάνεια για να απορροφήσει και να δεσμεύσει το διοξείδιο του άνθρακα, όπως κάνουν οι ωκεανοί και τα πετρώματα στη Γη, όλο αυτό το αέριο συσσωρεύτηκε στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης. Αυτό δημιούργησε έναν καταστροφικό βρόχο ανάδρασης, καθώς η ζέστη εξατμίζει το νερό, οι υδρατμοί και το διοξείδιο του άνθρακα παγιδεύουν περισσότερη ζέστη, ενώ η αυξημένη ζέστη εξατμίζει ακόμη περισσότερο νερό.
Σήμερα, η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης αποτελείται κατά 96% από διοξείδιο του άνθρακα. Η θερμοκρασία στην επιφάνειά της παραμένει σταθερά στους 464°C, μέρα και νύχτα.
Παράλληλα, η ατμόσφαιρά της είναι τόσο πυκνή που η πίεση στην επιφάνεια είναι 90 φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης στο επίπεδο της θάλασσας. Για να νιώσει κανείς τέτοια πίεση στη Γη, θα πρέπει να βουτήξει σε βάθος 940 μέτρων κάτω από το νερό.
Με πληροφορίες από The Conversation