Με τον πλέον τραγικό τρόπο ολοκληρώθηκε η επιχείρηση διάσωσης στα συντρίμμια του τριώροφου κτηρίου στην οδό Λυσικράτους, στην Πλάκα, το οποίο κατέρρευσε έπειτα από την ισχυρή έκρηξη που σημειώθηκε το πρωί της Παρασκευής (26/9), καθώς και οι έξι άνθρωποι που αγνοούνταν, εντοπίστηκαν νεκροί.
Οι έρευνες πλέον επικεντρώνονται στην ολοκλήρωση της ανάσυρσης και στην επίσημη ταυτοποίηση των θυμάτων, ενώ ερευνώνται και τα αίτια της έκρηξης.
Οι νεκροί είναι τέσσερις Αμερικανοί υπήκοοι, δύο αδέρφια που μαζί με τις συντρόφους τους που διέμεναν σε διαμέρισμα βραχυχρόνιας μίσθωσης στον πρώτο όροφο του κτηρίου. Στο σημείο είχε εντοπιστεί τσάντα που περιείχε το μισθωτήριο της κατοικίας, καθώς και προσωπικά έγγραφα και αντικείμενα των ενοίκων.
Στο διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου διέμενε ηλικιωμένη Ελληνίδα μαζί με τον Βρετανό σύζυγό της. Η πρώτη σορός που είχε ανασυρθεί ανήκε στην ηλικιωμένη γυναίκα, ενώ η δεύτερη φέρεται να ανήκει στον ηλικιωμένο σύζυγό της.
Τα σενάρια που εξετάζονται για την έκρηξη
Το επικρατέστερο σενάριο να είναι αυτό της διαρροής φυσικού αερίου. Οι ενδείξεις που υπάρχουν από την έως τώρα έρευνα των Αρχών, σύμφωνα με τις πληροφορίες του ΕΡΤnews, οδηγούν στο συμπέρασμα πως η έκρηξη έγινε στον δεύτερο όροφο που έμενε το ζευγάρι των ηλικιωμένων. Ήταν το μόνο διαμέρισμα που είχε αυτόνομη παροχή φυσικού αερίου. Στον πρώτο όροφο, υπήρχε παλιότερα αλλά από το 2021 ο ιδιοκτήτης είχε ζητήσει την διακοπή του όπως και έγινε.
Το φυσικό αέριο φαίνεται πως χρησιμοποιούσε το ηλικιωμένο ζευγάρι για την θέρμανση και την κουζίνα. Ο μικρός λέβητας έως τώρα δεν έχει βρεθεί, παρά μόνο σωληνώσεις. Εκτιμάται λοιπόν, πως κάποια στιγμή ίσως κατά τη διάρκεια της νύχτας, τέθηκε σε λειτουργία η κουζίνα και δεν έγινε σωστή διακοπή ή υπήρξε διαρροή.
Υπήρξε συνεχής παροχή αερίου στον χώρο, μέχρι που έφτασε έως το 15% συγκέντρωσης στον χώρο ώστε να δημιουργηθεί το εκρηκτικό μίγμα και από έναν σπινθηρισμό, όταν πήγε ενδεχομένως στο μπάνιο η ηλικιωμένη και άνοιξε το φως, προκλήθηκε η έκρηξη. Η σορός της βρέθηκε δίπλα στον νιπτήρα του μπάνιου.
Το φυσικό αέριο συγκεντρώνεται προς τα πάνω και το υγραέριο προς τα κάτω. Η έκρηξη και το ωστικό κύμα δείχνουν πως έγιναν προς τα πάνω, κάτι που ενισχύει την πεποίθηση για το φυσικό αέριο. Ως προς την πλήρη κατάρρευση του κτηρίου θεωρούν οι Αρχές ότι οφείλεται και στην παλαιότητα της οικοδομής.
Τα σενάρια που από την συνεχιζόμενη έρευνα τείνουν να εξαιρεθούν, είναι της φιάλης προπανίου αφού δεν βρέθηκε. Επίσης δεν προέκυψε διαρροή από άλλο σημείο ή γειτονικό κτήριο που να βρήκε διαφυγή στο τριώροφο της Λυσικράτους, κάτι που είχε γίνει το 2022 στην Λ. Συγγρού . Επίσης φαίνεται να έγινε το ακριβώς αντίστροφο με τις συνθήκες που επικράτησαν το εργοστάσιο της «ΒΙΟΛΑΝΤΑ», αφού η διαρροή φαίνεται πως ήταν στον ίδιο χώρο που έγινε και η έκρηξη.
Ο καθηγητής Αντισεισμικής Τεχνολογίας Δημήτρης Καρύδης, μιλώντας στο ΕΡΤNews και στην εκπομπή Live Now σχολιάζοντας την τραγωδία τόνισε ότι τα αίτια της έκρηξης θα πρέπει να διερευνηθούν, παρουσιάζοντας ωστόσο τα πιθανά σενάρια που, κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσαν να εξηγήσουν την εικόνα της καταστροφής.
Όπως ανέφερε ο κ. Καρύδης, η εικόνα των ζημιών στο γειτονικό κτήριο αποτελεί σημαντική ένδειξη για το σημείο από όπου ξεκίνησε το ωστικό κύμα της έκρηξης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ενώ το κτήριο που κατέρρευσε υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή, στο διπλανό κτήριο οι σημαντικότερες ζημιές εντοπίζονται στο ύψος ενός συγκεκριμένου ορόφου.
«Αυτό σημαίνει ότι η έκρηξη στο κτήριο για το οποίο συζητούμε έγινε στον δεύτερο όροφο», εκτίμησε, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για ένα από τα πιθανότερα σενάρια που προκύπτουν από την εικόνα των ζημιών.
Ο ίδιος συνέδεσε την εκτίμηση αυτή με το γεγονός ότι το κρουστικό κύμα φαίνεται να έχει προκαλέσει ζημιές σε αντίστοιχο ύψος στο γειτονικό κτήριο.
Το σενάριο της διαρροής φυσικού αερίου
Ο καθηγητής σημείωσε ότι τέτοια ατυχήματα είναι συχνότερα σε περιπτώσεις υγραερίου και φιαλών υγραερίου, ωστόσο, εφόσον αποκλειστεί αυτό το ενδεχόμενο, ένα πιθανό σενάριο είναι η συγκέντρωση μεγάλης ποσότητας φυσικού αερίου στον χώρο.
Όπως εξήγησε, το φυσικό αέριο είναι ελαφρύτερο από τον αέρα και, υπό κανονικές συνθήκες, τείνει να διαφεύγει προς τα πάνω και προς τα έξω. Για να εγκλωβιστεί σε έναν κλειστό χώρο θα πρέπει, σύμφωνα με την εκτίμησή του, να υπήρχαν κλειστά παράθυρα.
Ο κ. Καρύδης εκτίμησε ότι η διαρροή ενδέχεται να είχε ξεκινήσει αρκετές ώρες πριν από την έκρηξη και να συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας, επιτρέποντας στο αέριο να συγκεντρωθεί σε μεγάλη ποσότητα.
Ως πιθανό σενάριο ανέφερε, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο να είχε σβήσει κάποια φλόγα σε εστία φυσικού αερίου, για παράδειγμα επειδή έβρασε το νερό, ενώ η παροχή του αερίου συνεχιζόταν. Το πρωί, ένας σπινθήρας από το άναμμα μιας συσκευής ή μιας εστίας θα μπορούσε, κατά την εκτίμησή του, να προκαλέσει την έκρηξη.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι αυτό αποτελεί σενάριο και όχι διαπιστωμένο αίτιο της έκρηξης, καθώς η διερεύνηση των συνθηκών του δυστυχήματος βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο καθηγητής στη δομή των παλαιών κτηρίων, επισημαίνοντας ότι ένα σύγχρονο κτήριο με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα πιθανότατα θα είχε διαφορετική συμπεριφορά απέναντι σε μια τόσο ισχυρή έκρηξη.
Έφερε ως παράδειγμα την έκρηξη που είχε σημειωθεί στο παρελθόν στους Αμπελόκηπους, όπου, όπως ανέφερε, είχαν παρατηρηθεί παραμορφώσεις σε δάπεδα, οροφές και κολώνες.
Στην περίπτωση του συγκεκριμένου κτηρίου, σύμφωνα με τον ίδιο, η παλαιότερη κατασκευή, με συνδυασμό μεταλλικών δοκών και ξύλινων στοιχείων, μπορεί να συνέβαλε στην κατάρρευση των ορόφων.