Νέα κρίσιμα ερωτήματα για τις συνθήκες ασφάλειας στα τρένα, θέτει το τελευταίο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για το σιδηροδρομικό δυστύχημα που σημειώθηκε πριν από περίπου τρία χρόνια στα Τέμπη, και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 57 ανθρώπων, και τον τραυματισμό δεκάδων άλλων. Στο επίκεντρο αυτή τη φορά βρέθηκαν τα καθίσματα της επιβατικής αμαξοστοιχίας Interciy 62, τα οποία, σύμφωνα με το συμπέρασμα της έκθεσης, δεν πληρούσαν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές πυραντοχής, όπως αυτές ορίζονται από το νεότερο ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 45545.
Όπως φαίνεται, τα καθίσματα που είχαν τοποθετηθεί στην επιβατική αμαξοστοιχία Intercity 62, ήταν εξαιρετικά ευάλωτα στη φωτιά, και δεν πληρούσαν τις απαραίτητες προδιαγραφές ανθεκτικότητας, βάσει του νέου ευρωπαϊκού προτύπου που ισχύει σήμερα, ενώ στην έκθεση σημειώνεται ότι δεν έφεραν όλα τα καθίσματα του τρένου τα ίδια υλικά, όπως προβλέπει ο σχετικός κανονισμός.
Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ έστειλε τον Δεκέμβριο του 2024 στα εξειδικευμένα εργαστήρια RST της Γερμανίας, τρία δείγματα υλικού («”Β4 ΝΕΟ”, “Β4 ΠΑΛΑΙΟ” και “Β2 ΚΟΥΠΕ”), από διαφορετικά καθίσματα δύο βαγονιών της αμαξοστοιχίας Intercity 62. Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι «τα τρία δείγματα σαφώς δεν καλύπτουν το επίπεδο πυραντοχής του προτύπου ΕΝ 45545-2, όσον αφορά την δοκιμή μέτρησης του Μέγιστου Μέσου Ρυθμού Εκλυσης Θερμότητας», ενώ όπως αναφέρεται, η σημαντικότερη παρατήρηση είναι ότι τα «δείγματα “Β4 ΝΕΟ” και “Β2 ΚΟΥΠΕ” είναι πολύ χαμηλότερης πυραντοχής από το δείγμα “Β4 ΠΑΛΑΙΟ”».
«Ενδεχομένως κάποιοι επιβάτες να είχαν γλιτώσει»
Οι διαπιστώσεις αυτές φαίνεται πως εγείρουν σοβαρά ερωτήματα όσον αφορά την πυρασφάλεια των βαγονιών, και επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα του κατά πόσο η συμμόρφωση με τα πρότυπα ασφαλείας θα μπορούσε να έχει περιορίσει τις τραγικές συνέπειες της φωτιάς.
«Καταρχάς να ξεκαθαρίσουμε ότι πρόκειται για μία ξεχωριστή, διαφορετική φωτιά, και άσχετη με την κύρια ανάφλεξη και την πυρόσφαιρα. Η συγκεκριμένη πυρκαγιά εντοπίζεται στο βαγόνι Β2. Εκεί λοιπόν, ξεκίνησε μία μικρή φωτιά, από τυχαία αιτία, από κάποιο βραχυκύκλωμα ή αναμενόμενο αίτιο, η οποία κανονικά θα έπρεπε να σταματήσει, εάν τα υλικά κατασκευής ήταν σωστά, και δεν θα “φούντωνε” τόσο» εξηγεί στο enikos.gr ο κ. Κώστας Λακαφώσης, μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων οικογενειών θυμάτων του δυστυχήματος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, προκλήθηκε μία πυρκαγιά, η οποία φούντωνε σιγά σιγά για 40-45 λεπτά, και προχωρούσε κατά μήκος του βαγονιού. «Σε αυτόν τον χρόνο, ορισμένοι επιβάτες πρόλαβαν και πήδηξαν από το παράθυρο. Κάποιοι όμως, που ήταν στο συγκεκριμένο βαγόνι, ήταν στο μπροστινό μέρος του και είχαν παγιδευτεί, δεν πρόλαβαν να κάνουν τίποτα. Αυτοί λοιπόν, ενδεχομένως να είχαν γλιτώσει, εάν τηρούνταν οι προβλεπόμενες προδιαγραφές πυραντοχής».
Παράλληλα, ο κ. Λακαφώσης εξηγεί πως όταν έγινε ανακαίνιση και αντικαταστάθηκαν καθίσματα, όπως προκύπτει, φαίνεται πως ήταν λιγότερο πυράντεχα από τα παλιά. «Είχαν ένα πυράντοχο υπόστρωμα από κάτω, ενώ τα υπόλοιπα ήταν άχρηστα. Τα πυράντοχα είναι για να καθυστερήσουν την φωτιά ή να την περιορίσουν, και αυτός είναι ο λόγος που υπάρχουν τα συγκεκριμένα υλικά».
Συγκεκριμένα, η έκθεση αναφέρει: «Το δείγμα «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» έχει ένα σκούρο καφέ ενδιάμεσο στρώμα για πυροπροστασία και συγκριτικά καλύτερη συμπεριφορά. Αντίθετα, το δείγμα «Β2 ΚΟΥΠΕ» δεν διαθέτει διακριτό ενδιάμεσο στρώμα πυροπροστασίας και εμφανίζει τον χειρότερο δείκτη MAHRE. Τέλος, το δείγμα «Β ΝΕΟ» διαθέτει ένα λεπτό στρώμα λευκού ινώδους υλικού, διαφορετικού από αυτό του δείγματος «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» το οποίο όμως δεν φαίνεται να συνεισφέρει σημαντικά στην πυραντοχή του υλικού.
Τα καθίσματα από τα οποία λήφθηκαν δείγματα έπρεπε να πληρούν τις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές, όπως αυτές πηγάζουν από τις αρχικές συμβάσεις προμήθειας, δηλαδή το πρότυπο και ως εκ τούτου έπρεπε να παρουσιάζουν παρόμοια συμπεριφορά κατά τις δοκιμές μεταξύ τους Αντιθέτως, το εύρημα της σημαντικά καλύτερης συμπεριφοράς του δείγματος «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» και το εύρημα της υποδεέστερης απόδοσης του δείγματος «Β4 ΝΕΟ» σε σχέση με «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» από αποδεικνύει ανομοιόμορφη μηχανική συμπεριφορά ή ποιότητα των εξεταζόμενων υλικών στις διαφορετικές θέσεις».
«Ελλιπής η ανάκριση»
Από την πλευρά του, ο κ. Αντώνης Ψαρόπουλος, πατέρας της αδικοχαμένης Μάρθης, που έχασε την ζωή της ενώ ταξίδευε με το Intercity 62 το μοιραίο βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου, ανέφερε στο enikos.gr, πως χρειάστηκαν περίπου τρία χρόνια από την στιγμή που τέθηκε το ζήτημα των καθισμάτων στον ανακριτή, και 5 μήνες από την στιγμή που τέθηκε το ερώτημα για την πυρασφάλεια στα τρένα με εξώδικο προς τις αρμόδιες Αρχές, προκειμένου να πάρει μία απάντηση. «Είχαν ληφθεί δείγματα, όταν αποδέχθηκε ο ανακριτής το δικό μας αίτημα, αλλά δεν δέχθηκε εκείνο που ζητούσαμε πραγματογνωμοσύνη. Έτσι, προχωρήσαμε σε αίτημα στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ για να βγάλουμε μία άκρη».
Ο κ. Ψαρόπουλος σχολίασε πως ενώ ο ανακριτής που χειρίζεται την υπόθεση, γνώριζε πως αναμένονταν τα αποτελέσματα από τα εξειδικευμένα εργαστήρια της Γερμανίας, εκείνος προχώρησε στο κλείσιμο της δικογραφίας. «Εν τέλει, προέκυψε το αυτονόητο, όπως είδαμε από τα εργαστήρια, αλλά και από το χθεσινό πόρισμα. Με λίγα λόγια, για ακόμη μία φορά, αποδεικνύεται πως η ανάκριση είναι ελλιπής, γιατί από αυτά τα καθίσματα, προκύπτουν ποινικές ευθύνες κακουργηματικής φύσεως στην Hellenic Train. Πάμε σε μία δίκη, με ελλείψεις».
Ο ίδιος εκτιμά πως το επόμενο διάστημα θα δημοσιευθεί και αντίστοιχο πόρισμα από την ΡΑΣ, η οποία ενδέχεται να επιβάλει τα σχετικά πρόστιμα. «Αυτό όμως σημαίνει ότι δεν έχει κάνει την δουλειά της σωστά, γιατί εμείς έπρεπε να “προκαλέσουμε” τον έλεγχο. Το σημαντικότερο όμως είναι, ότι μέχρι και σήμερα, αυτή τη στιγμή που μιλάμε, συνεχίζουν να κινούνται τα βαγόνια, τα οποία διαθέτουν αυτά τα καθίσματα που δεν διαθέτουν την στοιχειώδη πυρασφάλεια. Κάηκαν άνθρωποι, άλλοι έχουν εγκαύματα, και άλλοι τόσοι τραυματίστηκαν όταν πήδηξαν από το παράθυρο για να σωθούν από την φωτιά. Υπάρχει άμεση συνέπεια της έλλειψης πυρασφάλειας, στην απώλεια ζωών. Αλλά ποιος τα έλεγξε όλα αυτά; Κανένας, δυστυχώς».
Σημειώνεται πως αναλυτικές πληροφορίες για το συγκεκριμένο ζήτημα αναμένεται να παρουσιαστούν στην συνέντευξη Τύπου, που θα πραγματοποιηθεί το πρωί της Τετάρτης (04/02), στις 11:00, στην αίθουσα του 1ου ορόφου της ΕΣΗΕΑ.
Συστάσεις ασφαλείας σε Hellenic Train, ΟΣΕ και ΡΑΣ
Στην έκθεση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ συμπεριλαμβάνονται και 4 συστάσεις ασφαλείας προς τη Hellenic Train, τη ΡΑΣ και τον ΟΣΕ. «Η Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε. και η Hellenic Train Α.Ε., υπό την εποπτεία της ΡΑΣ, θα πρέπει να προχωρήσουν σε σειρά ενεργειών, προκειμένου να ελέγξουν και τα καταγράψουν το επίπεδο πυραντοχής των καθισμάτων των επιβαταμαξών, τις οποίες έχει μισθώσει η Hellenic Train Α.Ε. από την Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε., και να διαχειριστούν τους κινδύνους ασφαλείας που πιθανώς εντοπιστούν, μέσω της εφαρμογής κατάλληλων μέτρων».