Με στόχο τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας στο ανώτατο επίπεδο, τη διατήρηση των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο και την εκπομπή του μηνύματος πως οι δύο χώρες μπορούν να συζητούν διμερώς τα θέματα που τις αφορούν, χωρίς την εμπλοκή τρίτων, πραγματοποιείται σήμερα στην Άγκυρα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας.
Η ελληνική πλευρά προσέρχεται στο διάλογο με πρόθεση την ενίσχυση των σχέσεων και την εμπέδωση μίας λειτουργικής σχέσης, με ξεκάθαρες, όμως, τις κόκκινες γραμμές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στα ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο κ. Μητσοτάκης θα φτάσει στο Λευκό Παλάτι στην Άγκυρα, όπου θα τον υποδεχτεί ο κ. Ερντογάν, στις 14.15 και οι δύο ηγέτες θα καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου ενάμιση χρόνο μετά την τελευταία συνάντηση τους -στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 2024. Σε αυτό το διάστημα αποφεύχθηκαν μεγάλες εντάσεις στις σχέσεις των δύο χωρών, ειδικά στο πεδίο. Ωστόσο, ορισμένες ρητορικές εξάρσεις και η επιμονή σε παράνομες διεκδικήσεις από την πλευρά της Τουρκίας και οι διπλωματικές κινήσεις της Αθήνας με την οριοθέτηση των θαλάσσιων πάρκων και τον αποκλεισμό της Άγκυρας από το πρόγραμμα SAFE οδήγησαν σε συνεχείς αναβολές της διεξαγωγής του ΑΣΣ υπό το κλίμα αμοιβαίας καχυποψίας. Όμως, σε μία συγκυρία διεθνούς αβεβαιότητας και αστάθειας υπάρχει κοινή πεποίθηση πως ο διάλογος είναι απαραίτητος προκειμένου να αποτραπεί μία νέα πηγή έντασης. Οι ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας είναι απαραίτητοι για την αποσυμπίεση δυνητικών κρίσεων και στόχος της ελληνικής πλευράς είναι να διατηρηθεί μία λειτουργική σχέση με την Τουρκία. Όπως μεταφέρουν συνεργάτες του Πρωθυπουργού, παρότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, «η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση».
Συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν: Διπλωματικός διάλογος για το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων
Η συνάντηση του κ. Μητσοτάκη με τον κ. Ερντογάν, πριν την έναρξη του ΑΣΣ θα πραγματοποιηθεί υπό το σχήμα 1+2 με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν και των διπλωματικών συμβούλων των δύο ηγετών, Μίλτον Νικολαΐδη και Τσαγατάι Κιλίτς. Στο επίκεντρο θα βρεθούν, προφανώς, οι διμερείς σχέσεις και ζητήματα περιφερειακού ενδιαφέροντος. Ως προς τα διμερή, θα συζητηθούν το μεταναστευτικό, η συνεργασία στον τομέα της πολιτικής προστασίας, της οικονομίας και των εμπορικών συναλλαγών, η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και η συνεργασία σε θέματα πολιτισμού.
Χωρίς το θέμα οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών η ατζέντα της συνάντησης -Άρση του casus belli θα ζητήσει ο Μητσοτάκης
Από την ατζέντα που έχει συμφωνηθεί απουσιάζει το θέμα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, όμως «εφόσον αυτό τεθεί, θα συζητηθεί», όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές. Άλλωστε, ο κ. Μητσοτάκης φρόντισε πριν τη μετάβαση του στην Άγκυρα να ξεκαθαρίσει πως η μοναδική οδός για την επίλυση της μοναδικής διαφοράς που αναγνωρίζει η Αθήνα που είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, είναι το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Και εξέφρασε την εκτίμηση πως οι δύο χώρες απέχουν από την παραπομπή της διαφοράς σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, όσο η Τουρκία δεν υποχωρεί από αναθεωρητικές και παράνομες διεκδικήσεις, όπως το γκριζάρισμα του Αιγαίου ή η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών.
Ο Πρωθυπουργός είχε δηλώσει πως στη συνάντηση με τον κ. Ερντογάν θα θέσει το ζήτημα της άρσης του casus belli εναντίον της χώρας, το οποίο έχει συνδέσει με τη συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE.
Στρατηγικές συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο
Στο πλαίσιο της συζήτησης των δύο ηγετών για τις διεθνείς εξελίξεις και την κατάσταση που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή, με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή και το Ιράν, είναι ανοιχτό να τεθεί το σχέδιο της Ελλάδας για ανάπτυξη περισσότερων πρωτοβουλιών με τις γειτονικές χώρες που μπορεί να περιλαμβάνει μία περιφερειακή διάσκεψη που να εμπλέκει και την Τουρκία. Ο κ. Μητσοτάκης έχει αναφερθεί στη Βουλή σε ένα Πολυμερές Σχήμα, το οποίο περιλαμβάνει περιλαμβάνει 5 χώρες και 5 θεματικές. Πρόκειται για την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Τουρκία και τη Λιβύη. Και ως θεματικές το μεταναστευτικό, την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, τη συνδεσιμότητα, τις οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών και την πολιτική προστασία.
Ελλάδα και Τουρκία προτιμούν διάλογο χωρίς τρίτους
Η κοινή πεποίθηση που έχουν Αθήνα και Άγκυρα, όπως μεταφέρεται και από τις δύο πρωτεύουσες, είναι πως τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. «Δεν χρειαζόμαστε επιδιαιτητή», όπως είχε δηλώσει σε συνέντευξη του στον ΣΚΑΪ ο κ. Μητσοτάκης, απαντώντας σε ερώτηση για πιθανή εμπλοκή του κ. Τραμπ. Ο Αμερικανός Πρόεδρος θα βρεθεί στην περιοχή τον Ιούλιο για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ που πραγματοποιείται στην Άγκυρα και είναι πιθανό να έχει επαφές με τις ηγεσίες και των δύο χωρών με στάση και στην Ελλάδα. Ο απρόβλεπτος χαρακτήρας του και η ωμότητα με την οποία αντιμετωπίζει τα ζητήματα δημιουργούν ανησυχία και στις δύο χώρες στην περίπτωση που θελήσει να εμπλακεί. Γι’ αυτό, στην παρούσα συγκυρία, προτιμούν ενός κλίματος ηρεμίας και συνεννόησης που τα τελευταία χρόνια, άλλωστε, έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα, όπως η μείωση της παραβατικότητας στον αέρα, η καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο Μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών, η διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου και η εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.
Ποιοι υπουργοί θα συνοδεύουν τον Μητσοτάκη
Οι υπουργοί που συνοδεύουν τον Πρωθυπουργό και θα πάρουν μέρος στο 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, το οποίο θα διεξαχθεί μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών είναι ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Δήμας, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης.