Με συγκίνηση αποχαιρετά τον Στέλιο Ράμφο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, χαρακτηρίζοντας τον θάνατό του «εθνική απώλεια» και σημειώνοντας ότι ο ίδιος χάνει έναν φίλο και συνομιλητή, ο οποίος πλούτιζε κάθε συζήτησή τους, ακόμη και όταν δεν συμφωνούσαν.
«Η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης θρηνούν από σήμερα την απώλεια ενός πιστού και ανυστερόβουλου υπηρέτη τους. Αλλά και εγώ χάνω έναν φίλο και συνομιλητή που πλούτιζε κάθε μας συζήτηση ανεξάρτητα αν συμφωνούσαμε πάντοτε και σε όλα», αναφέρει ο πρωθυπουργός. Όπως σημειώνει, ο Στέλιος Ράμφος πίστευε ότι «οι ιδεολογίες φυλακίζουν τις ιδέες», γι’ αυτό και προτιμούσε συνήθως το ρήμα «νομίζω» αντί του «πιστεύω».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον τρόπο με τον οποίο ο Στέλιος Ράμφος προσέγγισε την Ορθοδοξία μέσα από ένα προοδευτικό πρίσμα, αλλά και στην ανάγνωσή του για την ιστορία της χώρας, φέρνοντας στο προσκήνιο τις συνέπειες του γεγονότος ότι η Ελλάδα δεν γνώρισε την Αναγέννηση μετά τον Μεσαίωνα. Κατά τον πρωθυπουργό, με αυτόν τον τρόπο μπόρεσε να δώσει απαντήσεις σε αντιφάσεις που διαπερνούν επί δεκαετίες τόσο το πολιτικό σύστημα όσο και τις καθημερινές συμπεριφορές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτηρίζει επίσης τον Στέλιο Ράμφο «μοναδικό κριτικό παρατηρητή της δημόσιας ζωής», ο οποίος πρότασσε τη λογική και την ευθύνη απέναντι στον λαϊκισμό και εξηγούσε ότι δεν υπάρχει παράδοση χωρίς εξέλιξη. Παράλληλα, τονίζει ότι έζησε αθόρυβα και διακριτικά, συνδυάζοντας τη συνέπεια των λόγων του με εκείνη του καθημερινού του βίου.
«Αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό αυτόν τον λαμπρό Έλληνα και γλυκό άνθρωπο», καταλήγει ο πρωθυπουργός, εκφράζοντας τη συμπαράστασή του στη σύζυγό του Ειρήνη, στις δύο κόρες του και στους χιλιάδες μαθητές και φίλους του.
«Πρόκειται για εθνική απώλεια. Είμαι σίγουρος, όμως, ότι όσα πρέσβευε ο Στέλιος Ράμφος θα γίνουν οδηγοί στη σκέψη και στη δράση όλων των πολιτών που θέλουν να είναι ελεύθεροι, αδέσμευτοι και χρήσιμοι στους άλλους», σημειώνει.
Η ανάρτηση του πρωθυπουργού
«Η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης θρηνούν από σήμερα την απώλεια ενός πιστού και ανυστερόβουλου υπηρέτη τους. Αλλά και εγώ χάνω έναν φίλο και συνομιλητή που πλούτιζε κάθε μας συζήτηση ανεξάρτητα αν συμφωνούσαμε πάντοτε και σε όλα. Ο Στέλιος Ράμφος, άλλωστε, πίστευε ότι οι ιδεολογίες φυλακίζουν τις ιδέες. Γι’ αυτό και το ρήμα που προτιμούσε, συνήθως, ήταν το «νομίζω» και όχι το «πιστεύω».
Από τις πιο φωτεινές προσωπικότητες της προδικτατορικής Αριστεράς και, μέσω της ιστορικής «Πανσπουδαστικής», πρωτοστάτησε στις τότε ιδεολογικές και πολιτιστικές αναζητήσεις της. Ενώ στα χρόνια της δικτατορίας, ξεκίνησε, στο Παρίσι, το μεγάλο ταξίδι του στη Φιλοσοφία. Για να το συνεχίσει, ύστερα, με επιμέλεια στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης μέχρι και χθες. Μακριά από δόγματα και δεσμεύσεις.
Ο Στέλιος Ράμφος μελέτησε και δίδαξε όλους τους μεγάλους διανοητές, δίνοντας νέα διάσταση στη σκέψη τους και αξιοποιώντας, παράλληλα, δεδομένα της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της ψυχανάλυσης. Έτσι, στα περίπου 50 βιβλία που συνέγραψε τέμνει όλα τα προβλήματα της σύγχρονης ζωής. Και, μαζί της, της σύγχρονης Ελλάδας. Συνεπώς η προσφορά του δεν είναι μόνο ακαδημαϊκή. Όσο, κυρίως, κοινωνική.
Προσέγγισε την Ορθοδοξία μέσα από ένα πρίσμα προοδευτικό. Και «διάβασε» την ιστορία της χώρας φέρνοντας στο προσκήνιο τις συνέπειες που είχε το γεγονός ότι ο τόπος μας δεν γνώρισε την Αναγέννηση μετά τον Μεσαίωνα. Μπόρεσε, με αυτόν τον τρόπο, ν’ απαντήσει σε πολλές αντιφάσεις που διαπερνούν επί δεκαετίες όχι μόνο το πολιτικό μας σύστημα. Αλλά και τις καθημερινές μας συμπεριφορές.
Με άλλα λόγια, ανάμεσα στα πολλά άλλα, ο Στέλιος Ράμφος αναδείχθηκε και σε έναν μοναδικό κριτικό παρατηρητή της δημόσιας ζωής. Προτάσσοντας πάντα τη λογική και την ευθύνη απέναντι στον λαϊκισμό. Και εξηγώντας ότι δεν υπάρχει παράδοση χωρίς εξέλιξη. Όλα αυτά, ζώντας ο ίδιος αθόρυβα και διακριτικά, συνδυάζοντας τη συνέπεια των λόγων του με εκείνη του καθημερινού βίου του.
Αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό αυτόν τον λαμπρό Έλληνα και γλυκό άνθρωπο. Και στέλνω τη σκέψη μου στη γυναίκα του Ειρήνη, στις δύο κόρες του και στους χιλιάδες μαθητές και φίλους του. Πρόκειται για εθνική απώλεια. Είμαι σίγουρος, όμως, ότι όσα πρέσβευε ο Στέλιος Ράμφος θα γίνουν οδηγοί στη σκέψη και στη δράση όλων των πολιτών που θέλουν να είναι ελεύθεροι, αδέσμευτοι και χρήσιμοι στους άλλους.»