Τα τελευταία προγνωστικά δεδομένα για τον χειμώνα 2026/2027 δείχνουν ότι η Ευρώπη μπαίνει σε μια περίοδο έντονης αλληλεπίδρασης μεταξύ τριών βασικών παραγόντων: του Ελ Νίνιο, της Κουασι-Διετούς Ταλάντωσης της στρατόσφαιρας και του πολικού στροβίλου συνδυασμός αυτών των μηχανισμών διαμορφώνει τη θέση του αεροχειμάρρου, άρα και την πορεία των βαρομετρικών συστημάτων που καθορίζουν τον χειμώνα στη Γηραιά Ήπειρο.
Σύμφωνα με την τρέχουσα εικόνα της στρατόσφαιρας, η φάση δυτικών ανέμων της Κουασι-Διετούς Ταλάντωσης κατέρχεται και φαίνεται να σταθεροποιείται ενόψει του χειμώνα.
Αυτή η εξέλιξη, όταν συνδυάζεται με ένα ισχυρό Ελ Νίνιο στον τροπικό Ειρηνικό, τείνει ιστορικά να ενισχύει τις ζωνικές δυτικές ροές πάνω από τον Ατλαντικό και την Ευρώπη.
Τι σημαίνει αυτό για τον ευρωπαϊκό χειμώνα
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ευρώπη συχνά βρίσκεται υπό την επίδραση πιο ήπιων και υγρών δυτικών συστημάτων, με τον αεροχειμάρρο να κινείται βορειότερα. Αυτό οδηγεί σε αυξημένες πιθανότητες για πιο υψηλές θερμοκρασίες από τα κανονικά επίπεδα σε μεγάλο τμήμα της ηπείρου, ιδιαίτερα στη δυτική και κεντρική Ευρώπη.
Οι χιονοπτώσεις, σε αυτά τα μοτίβα, τείνουν να συγκεντρώνονται σε βορειότερες ζώνες, όπως η Σκανδιναβία και τμήματα της βόρειας Ρωσίας, ενώ πιο νότιες περιοχές βλέπουν λιγότερο συχνά ψυχρές εισβολές μεγάλης διάρκειας.
Η θέση της Ελλάδας στο συγκεκριμένο μοτίβο
Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη αλλά όχι ασυνήθιστη για τέτοιου τύπου κυκλοφορία. Με δυτική Κουασι-Διετή Ταλάντωση σε φάση Ελ Νίνιο, η Ανατολική Μεσόγειος τείνει να επηρεάζεται από συχνότερη διέλευση βαρομετρικών χαμηλών από τον κεντρικό Ατλαντικό, αλλά με την ψυχρή αέρια μάζα να δυσκολεύεται να κατέβει βαθιά προς τον νότο.
Αυτό πρακτικά μπορεί να μεταφραστεί σε πιο υγρό χειμώνα, με αυξημένα διαστήματα βροχοπτώσεων, κυρίως στα δυτικά και βόρεια τμήματα της χώρας. Ταυτόχρονα, οι θερμοκρασίες έχουν τάση να διατηρούνται ελαφρώς πάνω από τα κανονικά επίπεδα, ιδιαίτερα στα νότια και στα νησιωτικά τμήματα.
Οι ψυχρές εισβολές δεν αποκλείονται, αλλά σε αυτό το μοτίβο συχνά εμφανίζονται πιο σύντομες και στοχευμένες, κυρίως όταν υπάρξουν διαταραχές του πολικού στροβίλου που επιτρέπουν προσωρινή κάθοδο ψυχρού αέρα από τα βόρεια Βαλκάνια.
Ο ρόλος του πολικού στροβίλου και τα σενάρια μεταβλητότητας
Ο πολικός στρόβιλος παραμένει ο πιο κρίσιμος παράγοντας για το αν η Ευρώπη θα βιώσει ήπιο ή πιο ψυχρό χειμώνα. Σε φάσεις όπου αποδυναμώνεται, μπορεί να επιτρέψει εκτεταμένες ψυχρές εκρήξεις προς τη Μεσόγειο.
Ωστόσο, στο υπό εξέταση σενάριο με δυτική Κουασι-Διετή Ταλάντωση και ισχυρό Ελ Νίνιο, η βασική τάση δεν ευνοεί μια συστηματικά ψυχρή κυκλοφορία για τη νότια Ευρώπη.
Η συνολική εικόνα δείχνει έναν χειμώνα με αυξημένη δραστηριότητα συστημάτων από τον Ατλαντικό, πιο ήπιες θερμοκρασιακές αποκλίσεις προς τα πάνω και περιορισμένη διάρκεια οργανωμένων ψυχρών εισβολών στη Μεσόγειο.
Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε πιθανό υγρότερο και πιο ήπιο χειμερινό προφίλ, με το χιόνι να παραμένει κυρίως σε ορεινές περιοχές και τις σημαντικές χιονοπτώσεις σε χαμηλά υψόμετρα να εξαρτώνται από σύντομες αλλά ισχυρές ατμοσφαιρικές διαταραχές.
*Με πληροφορίες από το severe-weather.eu