Ανακάλυψη απολιθωμάτων στην Ιαπωνία αποκάλυψε μια εντυπωσιακή ανατροπή καθώς οστά που για δεκαετίες θεωρούνταν ότι ανήκαν σε τίγρεις, αποδείχθηκε ότι προέρχονται από ένα αρχαίο είδος λιονταριού. Η εξέλιξη αυτή αλλάζει τα δεδομένα για την προϊστορική πανίδα του ιαπωνικού αρχιπελάγους.
Αν και σήμερα δεν υπάρχουν ούτε λιοντάρια ούτε τίγρεις στην Ιαπωνία, τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι στο παρελθόν η περιοχή φιλοξενούσε τουλάχιστον ένα μεγάλο αιλουροειδές. Τα απολιθώματα χρονολογούνται στην περίοδο του Ύστερου Πλειστόκαινου, δηλαδή πριν από περίπου 129.000 έως 11.700 χρόνια.
Προγενέστερες μελέτες είχαν αποδώσει τα οστά σε τίγρεις, όμως η πρόσφατη ανάλυση DNA κατέδειξε ότι ανήκουν σε ένα εξαφανισμένο είδος λιονταριού. Η ανακάλυψη αυτή ανατρέπει τις μέχρι σήμερα θεωρίες για την ιστορία της βιοποικιλότητας στην Ιαπωνία.
Το ταξίδι των λιονταριών από την Αφρική στην Ασία
Τα λιοντάρια εξαπλώθηκαν από την Αφρική περίπου πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια, φτάνοντας σταδιακά σε εκτεταμένες περιοχές της Ευρασίας. Κατά το Ύστερο Πλειστόκαινο, οι ζώνες εξάπλωσης λιονταριών και τίγρεων συναντιόνταν σε μια περιοχή γνωστή ως «ζώνη μετάβασης λιονταριού-τίγρης», που εκτεινόταν από τη Μέση Ανατολή έως την Άπω Ανατολή της Ρωσίας.
Όταν η στάθμη της θάλασσας έπεφτε, σχηματίζονταν φυσικές γέφυρες ξηράς που συνέδεαν την Ασία με τα ιαπωνικά νησιά, επιτρέποντας τη μετανάστευση ζώων. Όπως εξηγούν οι επιστήμονες στη μελέτη τους που δημοσιεύθηκε στο PNAS, «οι περιοδικές ενώσεις της Ιαπωνίας με την ασιατική ήπειρο κατά τις παγετώδεις περιόδους επέτρεψαν τη μετακίνηση πανίδας από την ενδοχώρα».
Ανατροπή στις προηγούμενες θεωρίες
Οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει απολιθώματα του γένους Panthera σε στρώματα εδάφους που χρονολογούνται στη Μέση και Ύστερη Πλειστόκαινο περίοδο. Εξαιτίας της μορφολογίας τους, θεωρήθηκε αρχικά ότι ανήκαν σε τίγρεις, καθώς το νοτιοδυτικό τμήμα της Ιαπωνίας θεωρούνταν πιο κατάλληλο για αυτές.
Ωστόσο, οι νέες γενετικές αναλύσεις αποκάλυψαν ότι όλα τα δείγματα προέρχονται από ένα εξαφανισμένο είδος λιονταριού, γνωστό ως λιοντάρι των σπηλαίων. Τα απολιθώματα χρονολογούνται περίπου 31.000 χρόνια πριν, οδηγώντας τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι τα λιοντάρια αυτά αποίκησαν την Ιαπωνία μεταξύ 72.700 και 37.500 ετών πριν, πιθανότατα μέσω μιας βόρειας χερσαίας γέφυρας.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα σπηλαιολιοντάρια επιβίωσαν στην Ιαπωνία για τουλάχιστον 20.000 χρόνια μετά την εξαφάνισή τους από την υπόλοιπη Ευρασία. «Περίοδοι απομόνωσης, διακοπτόμενες από περιστασιακές συνδέσεις με την ήπειρο, επέτρεψαν την επιβίωση απομονωμένων πληθυσμών, όπως του ιαπωνικού λύκου», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Η σημασία της ανακάλυψης
Η έρευνα αμφισβητεί την παλαιότερη πεποίθηση ότι τίγρεις ζούσαν κάποτε στην Ιαπωνία. Αντίθετα, αποδεικνύει ότι τα σπηλαιολιοντάρια ήταν ευρέως διαδεδομένα στη βορειοανατολική Ασία και αποτελούσαν τη γραμμή του γένους Panthera που έφτασε ακόμη και στις νοτιοδυτικές περιοχές της χώρας, παρά τις συνθήκες που θεωρούνταν πιο ευνοϊκές για τις τίγρεις.