Η κοινωνική πολιτική «στην πράξη» περνά, σύμφωνα με την υφυπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Έλενα Ράπτη, μέσα από παρεμβάσεις με άμεσο αποτύπωμα στην καθημερινότητα: από τη στήριξη των νέων μητέρων και των οικογενειών, έως την προστασία των γυναικών από τη βία, την καταπολέμηση των διακρίσεων και την ενίσχυση της κοινωνικής στέγασης.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κ. Ράπτη παρουσιάζει το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς», που αναμένεται να ξεκινήσει αμέσως μετά το Πάσχα, και δίνει το ευρύτερο στίγμα των πρωτοβουλιών του υπουργείου, με έμφαση στην ισότητα, τη συμπερίληψη και τη στήριξη των πιο ευάλωτων.
Νταντάδες της Γειτονιάς: Στήριξη στις νέες μητέρες
Η κ. Ράπτη χαρακτηρίζει το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς» ως μια ουσιαστική παρέμβαση υπέρ της οικογένειας και ιδιαίτερα των νέων μητέρων, καθώς στοχεύει στην καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Δικαιούχοι είναι εργαζόμενες μητέρες, φυσικές, θετές ή ανάδοχες, στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, αλλά και ελεύθερες επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενες. Για πρώτη φορά στο πρόγραμμα εντάσσονται και φοιτήτριες μητέρες, οι οποίες δικαιούνται ενίσχυση 300 ευρώ, ενώ οι άνεργες εγγεγραμμένες στη ΔΥΠΑ μπορούν να λάβουν voucher 300 ευρώ για έως τρεις μήνες. Δυνατότητα συμμετοχής έχουν επίσης πατέρες με αποκλειστική γονική μέριμνα, καθώς και πρόσωπα στα οποία έχει ανατεθεί δικαστικά η αποκλειστική επιμέλεια παιδιού.
Η ένταξη στο πρόγραμμα συνδέεται με εισοδηματικά κριτήρια. Για μητέρα με ένα παιδί, το ετήσιο ατομικό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 24.000 ευρώ, ενώ για δύο παιδιά το όριο ανεβαίνει στις 27.000 ευρώ. Για μητέρες με τρία παιδιά και άνω, δεν προβλέπονται εισοδηματικά κριτήρια.
Σε ό,τι αφορά τους επιμελητές και τις επιμελήτριες, προβλέπονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Απαιτούνται απολυτήριο υποχρεωτικής εκπαίδευσης, πιστοποιητικό πρώτων βοηθειών, πιστοποιητικά υγείας από ψυχίατρο, παθολόγο και δερματολόγο, αντίγραφο ποινικού μητρώου, καθώς και πιστοποιητικά από την αρμόδια Εισαγγελία Πρωτοδικών περί μη άσκησης ποινικής δίωξης και περί μη φυγόδικου ή φυγόποινου. Προβλέπεται επίσης παρακολούθηση διαδικτυακού σεμιναρίου, εκτός αν ο ενδιαφερόμενος διαθέτει σχετικό πτυχίο, όπως βρεφονηπιοκόμου ή βοηθού βρεφονηπιοκόμου.
Οι ενδιαφερόμενοι θα εγγράφονται στο ειδικό Μητρώο Επιμελητών του προγράμματος, από το οποίο οι γονείς θα μπορούν να κάνουν την επιλογή τους. Όπως επισημαίνει η υφυπουργός, φροντίδα μπορούν να παρέχουν ακόμη και μέλη της οικογένειας, όπως ο παππούς ή η γιαγιά.
«Σήμα Διαφορετικότητας» για τις επιχειρήσεις
Στο επίκεντρο των νέων πρωτοβουλιών βρίσκεται και το «Σήμα Διαφορετικότητας», το οποίο, όπως αναφέρει η κ. Ράπτη, αποσκοπεί στην ουσιαστική προώθηση της ισότητας, της συμπερίληψης και της ίσης μεταχείρισης στον χώρο εργασίας.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα με τουλάχιστον 11 εργαζόμενους και υλοποιείται μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, με προκαθορισμένα και αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης.
Στο μικροσκόπιο τίθενται τόσο οι επίσημες πολιτικές της επιχείρησης όσο και η καθημερινή λειτουργία της: από το αν διαθέτει και κοινοποιεί πολιτική διαφορετικότητας, έως το αν προσφέρει εκπαιδεύσεις, ενσωματώνει την ίση μεταχείριση στις αγγελίες εργασίας, διασφαλίζει προσβασιμότητα, δημοσιοποιεί το εύρος αμοιβών και υποστηρίζει τη διαφορετικότητα ακόμη και σε θέσεις ευθύνης.
Παράλληλα, αξιολογούνται και οι υποδομές, όπως η ύπαρξη προσβάσιμων εγκαταστάσεων και θέσεων στάθμευσης για άτομα με αναπηρία, αλλά και η συνολικότερη δημόσια δέσμευση της επιχείρησης υπέρ της διαφορετικότητας. Όπως τονίζει η υφυπουργός, πρόκειται για ένα εργαλείο που μπορεί να συμβάλει σε αλλαγή κουλτούρας στην αγορά εργασίας, ενισχύοντας ταυτόχρονα την κοινωνική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα.
Βία κατά των γυναικών: Γραμμή 15900, ξενώνες και Panic Button
Η κ. Ράπτη στέκεται ιδιαίτερα στο ζήτημα της βίας κατά των γυναικών, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπισή της αποτελεί πολυεπίπεδη προτεραιότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της 6ης ετήσιας έκθεσης, το 2025 καταγράφηκαν 6.773 κλήσεις στη Γραμμή SOS 15900, η οποία λειτουργεί όλο το 24ωρο, όλο τον χρόνο.
Παράλληλα, λειτουργούν 46 Συμβουλευτικά Κέντρα σε όλη τη χώρα, τα οποία παρείχαν δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη, εργασιακή συμβουλευτική και νομική καθοδήγηση ή υπεράσπιση σε 4.755 γυναίκες μέσα στο 2025. Την ίδια ώρα, 20 Ξενώνες Φιλοξενίας προσέφεραν ασφαλή στέγη σε 531 άτομα, εκ των οποίων 293 γυναίκες και 238 παιδιά.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο εργαλείο «Panic Button». Όπως σημειώνει, το προηγούμενο έτος ενημερώθηκαν για τη λειτουργία του 1.318 γυναίκες, ενώ 359 το εγκατέστησαν στο κινητό τους, αποκτώντας έναν μηχανισμό άμεσης ειδοποίησης της ΕΛ.ΑΣ. σε περίπτωση κινδύνου.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και συνεργασίες, όπως εκείνη με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων, μέσω της οποίας υποστηρίχθηκαν 80 γυναίκες με έκτακτη φιλοξενία σε καταλύματα της περιοχής τους, αλλά και η συνεργασία με την Uber για δωρεάν και ασφαλή μετακίνηση γυναικών-θυμάτων βίας από και προς τις δομές στήριξης.
Η υφυπουργός αναφέρεται επίσης στο Εργαλείο Εκτίμησης Κινδύνου για την ενδοοικογενειακή και έμφυλη βία, το οποίο θα επιτρέπει στους επαγγελματίες πρώτης γραμμής να εντοπίζουν εγκαίρως περιπτώσεις υψηλού κινδύνου και να ενεργοποιούν στοχευμένα μέτρα προστασίας.
Η νέα καμπάνια για το «χάπι του βιασμού»
Ξεχωριστή έμφαση δίνεται και στη νέα καμπάνια ενημέρωσης για το λεγόμενο «χάπι του βιασμού». Η ανάγκη, όπως εξηγεί η κ. Ράπτη, προέκυψε από το γεγονός ότι τα θύματα βιασμού παραμένουν υποεκπροσωπημένα στα συμβουλευτικά κέντρα, ενώ πολλές από τις περιπτώσεις που καταγράφονται τα τελευταία δύο χρόνια παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά.
Όπως αναφέρει, η συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων που έχουν απευθυνθεί στις δομές είναι φοιτήτριες, οι οποίες περιγράφουν παρόμοιες εμπειρίες: γνωριμία με τον δράστη σε χώρο διασκέδασης ή ακόμη και στο πανεπιστήμιο, κατανάλωση ενός ή δύο ποτών και στη συνέχεια απώλεια αισθήσεων και σεξουαλική κακοποίηση.
Η υφυπουργός επισημαίνει ότι η μνήμη των θυμάτων είναι συχνά κατακερματισμένη, γεγονός που δυσκολεύει τόσο την αναγνώριση του τι έχει συμβεί όσο και τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, καθώς οι σχετικές ουσίες είναι ανιχνεύσιμες για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Με βάση αυτό το επαναλαμβανόμενο μοτίβο, το υπουργείο προχώρησε στον σχεδιασμό στοχευμένης καμπάνιας ενημέρωσης και ενδυνάμωσης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΠΑΕ και το Υπουργείο Παιδείας.
«Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στον θύτη», τονίζει η κ. Ράπτη, εξηγώντας ότι στόχος είναι η ενημέρωση και η προστασία κοριτσιών και νέων γυναικών, κυρίως ηλικίας 15 έως 25 ετών.
Ψηφιακή πλατφόρμα κατά του ρατσισμού και των διακρίσεων
Από την 1η Μαρτίου 2026 έχει τεθεί σε λειτουργία και η ψηφιακή πλατφόρμα racism-victim-support.gr για την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων.
Σύμφωνα με την υφυπουργό, η πλατφόρμα παρέχει άμεση και εύκολη πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες και υπηρεσίες, δίνοντας τη δυνατότητα στους χρήστες να ενημερωθούν για τα δικαιώματά τους, να λάβουν οδηγίες για την αναφορά περιστατικών και να εντοπίσουν τους κατάλληλους φορείς υποστήριξης, από αστυνομικά τμήματα και κοινωνικές υπηρεσίες έως δομές νομικής συμβουλευτικής, τηλεφωνικές γραμμές και ΜΚΟ.
Η πλατφόρμα είναι διαθέσιμη σε 11 γλώσσες, πλήρως προσβάσιμη σε άτομα με αναπηρία και σχεδιασμένη ώστε να λειτουργεί αποτελεσματικά και από κινητές συσκευές. Παράλληλα, διαθέτει λειτουργία γεωεντοπισμού, ώστε οι χρήστες να μπορούν να βρίσκουν άμεσα τις κοντινότερες διαθέσιμες υπηρεσίες.
Όπως επισημαίνει η κ. Ράπτη, δεν πρόκειται απλώς για ένα ενημερωτικό εργαλείο, αλλά για έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό καθοδήγησης και υποστήριξης, με στόχο μια δικαιότερη και πιο συμπεριληπτική κοινωνία.
Τα πρώτα 40 διαμερίσματα κοινωνικής στέγασης στη Θεσσαλονίκη
Η υφυπουργός δηλώνει ιδιαίτερα ικανοποιημένη και για το πρόγραμμα κοινωνικής στέγασης στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του οποίου παραδόθηκαν 40 πλήρως ανακαινισμένα διαμερίσματα σε ευάλωτα νοικοκυριά.
Η παρέμβαση υλοποιήθηκε σε συνεργασία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Αναπτυξιακής Μείζονος Αστικής Θεσσαλονίκης Α.Ε. και, όπως σημειώνει, προσφέρει άμεσες και χειροπιαστές λύσεις σε οικογένειες, μονοπρόσωπα νοικοκυριά και μονογονεϊκές οικογένειες που αντιμετωπίζουν στεγαστικές δυσκολίες.
Η κ. Ράπτη αναφέρει ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε 30 διαμερίσματα, ωστόσο ο αριθμός αυξήθηκε στα 40 χάρη στη συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης. Η δράση αυτή, προσθέτει, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα 43 προγραμμάτων για τη στέγαση, με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος, την αξιοποίηση ανενεργών δημόσιων ακινήτων και την προώθηση σύγχρονων, «πράσινων» ανακαινίσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κοινωνική στέγαση δεν αντιμετωπίζεται ως αποσπασματική παρέμβαση, αλλά ως μέρος ενός συνολικού σχεδιασμού για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των πιο ευάλωτων πολιτών.
ΑΠΕ-ΜΠΕ