Με ερώτηση που κατέθεσε προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης, ζητά τη διευκόλυνση ένταξης κτιρίων που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα ή προστατευόμενα, στα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα ενεργειακής απόδοσης κτιρίων. Αναφέρει συγκεκριμένα, στην ερώτησή του, ότι «η Ελλάδα διαθέτει περί τις 20.000 χαρακτηρισμένα διατηρητέα και προστατευόμενα κτίρια, για τα οποία ορθώς η εθνική νομοθεσία επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας τους. Η σχετική νομοθεσία, μεταξύ άλλων, περιορίζει μέρος των παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας, όπως η εξωτερική θερμομόνωση, η αντικατάσταση παραδοσιακών κουφωμάτων και η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Ταυτόχρονα, όμως, στην Ελλάδα, τα χρηματοδοτικά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, όπως το «Εξοικονομώ 2025», απαιτούν συγκεκριμένη βελτίωση ενεργειακής κατηγορίας και ελάχιστα ποσοστά εξοικονόμησης ενέργειας, ουσιαστικά καθιστώντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση ιδιαίτερα δύσκολη, ή και ανέφικτη. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε ορεινές περιοχές, όπως της Ηπείρου, όπου υπάρχουν αυξημένες ανάγκες θέρμανσης και υψηλό ενεργειακό κόστος».
Δεδομένου, σημειώνει, «η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των ιστορικών και προστατευόμενων κτιρίων και προβλέπει δυνατότητες ειδικής αντιμετώπισης ορισμένων ενεργειακών απαιτήσεων, ερωτάται η Επιτροπή εάν εξετάζει για τέτοια κτίρια:
1. τη θέσπιση ειδικών κριτηρίων επιλεξιμότητας, ή εναλλακτικά ενός ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού, ώστε να μην απαιτείται η επίτευξη τεχνικά ανέφικτων στόχων εξοικονόμησης,
2. την παροχή σύστασης ή καθοδήγησης προς κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, να συμπεριλάβουν στα Προγράμματα Ενεργειακής Αναβάθμισης δράσεις, με βάση την πραγματική, πιστοποιημένη εξοικονόμηση ενέργειας,
3. την υιοθέτηση εναλλακτικών λύσεων παραγωγής και αυτοκατανάλωσης καθαρής ενέργειας, εκτός στέγης, όπως συλλογικά φωτοβολταϊκά και Ενεργειακές Κοινότητες».