Υπάρχουν σχολικές δραστηριότητες που τελειώνουν μαζί με το τελευταίο κουδούνι. Και υπάρχουν κι εκείνες που, κάποια στιγμή, ανοίγουν μια πόρτα.
Μια πόρτα προς την τέχνη, προς τη συνεργασία, προς ανθρώπους που βρίσκονται έξω από το σχολείο, ακόμη και προς έναν κόσμο που τα παιδιά δεν είχαν φανταστεί ότι θα συναντήσουν μέσα από τη δική τους δουλειά.
Κάπως έτσι έχει εξελιχθεί η κινηματογραφική δημιουργία για τους μαθητές του 8ου Γυμνασίου Ηρακλείου.
Πρόκειται για τη βραβευμένη ταινία stop-motion animation «Shared Weights» («Μοιρασμένα Βάρη») δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της συμμετοχής του 8ου Γυμνασίου Ηρακλείου στο πρόγραμμα «Βλέπω και Συζητώ» για την ψυχική υγεία του ΚΑΡΠΟΥ.
Η ταινία αναφέρεται στα «αόρατα βάρη» που κουβαλούν οι άνθρωποι και στη δύναμη της συνεργασίας και του «μαζί». Έχει αποσπάσει διεθνείς και εγχώριες διακρίσεις, ταξιδεύοντας από τα Καμίνια του Ηρακλείου μέχρι το Παρίσι και το 5ο Φεστιβάλ Μαθητικών Ταινιών Θεσσαλονίκης.
Η καθηγήτρια Στελλα Πιτατοκοίλη, μία εκ εκπαιδευτικών που είχαν παιδαγωγική και δημιουργική υποστήριξη αναφέρει:
«Δεν μπήκα ποτέ σε αυτή τη διαδικασία έχοντας την ιδέα ότι είμαι σκηνοθέτης. Δεν βλέπω τον εαυτό μου έτσι. Ο ρόλος μου είναι διαφορετικός και, ίσως, πολύ πιο κοντά σε αυτό που χρειάζεται ένα σχολείο: να διευκολύνω μια ομάδα παιδιών να ανακαλύψει τι μπορεί να δημιουργήσει, να της ανοίξω δρόμους, να οργανώσω, να ακούσω, να ενθαρρύνω, να βοηθήσω όταν κάτι δυσκολεύει.
Και να δημιουργήσω μαζί τους.
Μαζί με τους μαθητές και μαζί με τους συναδέλφους που μοιράζονται την ίδια διάθεση.
Γιατί μια σχολική ταινία δεν είναι έργο ενός ανθρώπου.
Είναι συλλογική υπόθεση.
Μια ταινία στο σχολείο ξεκινά συνήθως απλά. Με μια κουβέντα. Μια εικόνα. Ένα ερώτημα. Κάτι που απασχολεί τα παιδιά. Και μετά αρχίζει η αναζήτηση.
Τι θέλουμε να πούμε; Ποια εικόνα θα μπορούσε να μεταφέρει αυτό που αισθανόμαστε; Τι θα συμβεί αν δοκιμάσουμε κάτι διαφορετικό;
Δεν υπάρχει πάντα απάντηση. Και αυτό είναι μέρος της διαδικασίας.
Τα παιδιά μαθαίνουν να συζητούν, να διαφωνούν, να ακούν, να επιμένουν, να αλλάζουν γνώμη. Μαθαίνουν ότι η πρώτη ιδέα δεν είναι απαραίτητα και η τελική. Ότι το λάθος δεν σημαίνει αποτυχία. Ότι μια δημιουργική δουλειά χρειάζεται χρόνο και υπομονή.
Κι εγώ μαθαίνω μαζί τους. Γιατί όταν δουλεύεις πραγματικά μαζί με τα παιδιά, δεν μπορείς να γνωρίζεις από πριν πού ακριβώς θα καταλήξει η διαδρομή.
Υπάρχουν αρκετές στιγμές που αισθάνομαι περήφανη.
Όταν βλέπω μια ταινία των μαθητών μας να προβάλλεται. Όταν έρχεται μια διάκριση. Όταν ένας άνθρωπος που δεν γνωρίζουμε μας στέλνει ένα μήνυμα επειδή κάτι στην ταινία τον άγγιξε. Όταν το όνομα του σχολείου μας ταξιδεύει λίγο πιο μακριά.
Αλλά, αν έπρεπε να κρατήσω κάτι από όλη αυτή τη διαδρομή, δεν θα ήταν μια διάκριση. Θα ήταν η στιγμή γύρω από ένα τραπέζι, όταν ένα παιδί λέει: «Κι αν το κάνουμε έτσι;» Και όλοι σταματούν για να ακούσουν. Γιατί εκεί, μέσα σε μια τέτοια μικρή στιγμή, βρίσκεται όλη η ουσία της συνδημιουργίας. Δεν έχει σημασία ποιος είχε την αρχική ιδέα.
Σημασία έχει ότι η ιδέα μπορεί να αλλάξει καθώς περνά από τον έναν στον άλλον. Να γίνει μεγαλύτερη.Να γίνει κοινή.
Να αξίζει ο κόπος
Κάθε καινούργια ταινία μάς βρίσκει ξανά στην αρχή. Με τις ίδιες απορίες. Με καινούργιες δυσκολίες. Με λιγότερες ίσως βεβαιότητες και περισσότερη εμπειρία.
Αλλά και με την ίδια επιθυμία να δοκιμάσουμε. Να ακούσουμε. Να δημιουργήσουμε. Να μοιραστούμε.
Γιατί τελικά αυτό είναι που μένει.
Όχι μόνο η ταινία. Αλλά όσα συνέβησαν μέχρι να γίνει. Οι άνθρωποι που συνεργάστηκαν. Τα παιδιά που τόλμησαν να εκφραστούν. Οι στιγμές που κάτι δεν λειτούργησε και χρειάστηκε να ξαναρχίσουμε. Οι χαρές και οι απογοητεύσεις. Οι συναντήσεις. Τα ταξίδια.
Τα βλέμματα των παιδιών όταν βλέπουν για πρώτη φορά τη δουλειά τους σε μια μεγάλη οθόνη.
Και εκείνη η αίσθηση ότι κάτι που ξεκίνησε σε μια σχολική αίθουσα κατάφερε να συναντήσει τον κόσμο.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο ταξίδι της εκπαίδευσης. Να πάρεις μια ιδέα που γεννήθηκε μέσα σε μια τάξη και να τη βοηθήσεις να βγει στον κόσμο. Όχι για να αποδείξεις κάτι. Αλλά για να το μοιραστείς. Και, μέσα από αυτό το μοίρασμα, να ανακαλύψεις μαζί με τα παιδιά ότι αξίζει ο κόπος να δημιουργούμε.
Ακόμη κι όταν δεν ξέρουμε πού θα μας οδηγήσει ο δρόμος….»