Πενηνταοχτώ χρόνια έχουν περάσει από τις 15 Οκτωβρίου 1968 (σαν χθες) που το τμήμα μπάσκετ του Εργοτέλη γράφτηκε, ως πρώτο από το Ηράκλειο, στα μητρώα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Αθλοπαιδιών (το 1970 χωρίστηκε σε ΕΟΚ, ΕΟ Πετοσφαίρισης, ΕΟ Χειροσφαίρισης).
Πενηνταοχτώ χρόνια δημιουργίας και συνεχούς προσπάθειας για την άνοδο του ηρακλειώτικου μπάσκετ, ενώ οι άνθρωποί του υπερηφανεύονται τόσο για τις επιτυχίες του τμήματος μέχρι τα μέσα της 10ετίας του 1990 όσο και για το γεγονός ότι από την ομάδα έχουν περάσει αξιολογότατοι αθλητές, αλλά και προπονητές, με πρώτο και… καλύτερο τον αείμνηστο κόουτς, Γιάννη Ιωαννίδη, ο οποίος στα πρώτα προπονητικά του βήματα κάθισε στον πάγκο του Εργοτέλη και τον οδήγησε για πρώτη φορά στην ιστορία του στη Β’ Εθνική (1977).
Αρχές της 10ετίας του ΄50 πρωτοήρθε το μπάσκετ στο Ηράκλειο, με πρωτοπόρους τους Λευτέρη Γεωργιάδη (καθηγητής Φυσικής Αγωγής στον «Κοραή»), Μάνο Ζηρεμίδη (δημόσιο υπάλληλο, παλιός παίκτης του ΠΑΟ) και Χάρη Ευαγγελινό (καθηγητή Αγγλικών). Αμούστακα, τότε, παιδιά συγκεντρώνονταν σε σχολεία και μάθαιναν τα μυστικά του αθλήματος.
Το καλοκαίρι του 1968 και μετά την κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης από την ΑΕΚ (νίκησε 89-82 τη Σλάβια), η ΓΓΑ κήρυξε «έτος αθλοπαιδιών» και υπεύθυνη ήταν η Ελληνική Ομοσπονδία Αθλοπαιδιών (ΕΟΑΠ), η οποία περιελάμβανε τα αθλήματα μπάσκετ, βόλεϊ και χάντμπολ.
Στο Ηράκλειο ήρθαν τότε εκπρόσωποι της ΕΟΑΠ για να διαδώσουν τα αθλήματα αυτά που μέχρι τότε παιζόταν σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Χαλκίδα.
Στα γραφεία της ΕΠΣΗ (τότε ήταν στην Καλοκαιρινού) έγινε σύσκεψη παραγόντων και αποφασίζεται η ίδρυση τμημάτων μπάσκετ από Εργοτέλη, Κάστρο, ΟΦΗ και «Ηράκλειο». Τα Χανιά, από το 1966, είχαν τον ΑΟ Κύδων και το 1969 ιδρύεται ο ΟΑΧ.
Ο Εργοτέλης, τότε, μάζεψε τα παιδιά που είχε (Καράμπελα, Δασκαλάκη Α., Μ., Ταμπακάκη, Παπαδρακάκη κ.ά.) και πίσω από τη νοτική εξέδρα του γηπέδου στο «Μαρτινέγκο» ξεκινούν οι πρώτες προπονήσεις υπό τις οδηγίες του Χάρη Ευαγγελινού. Αργότερα, γήπεδο φτιάχνεται δεξιά από την είσοδο των εγκαταστάσεων του Εργοτέλη στο «Μαρτινέγκο». Πρωτοπόροι γιʼ αυτή την ίδρυση του τμήματος ήταν οι Ν. Παπαδογιάννης, Θ. Σινόπουλος, Β. Κοκκίνης, Δ. Γιαννουλάκης και Ι. Μυρτάκης. Μάλιστα, ο τελευταίος ορίζεται και πρώτος πρόεδρος της Επιτροπής Μπάσκετ με τη σύμφωνη γνώμη του τότε προέδρου του Εργοτέλη, Φυσαράκη. Την κίνηση αυτή ακολουθούν και τα υπόλοιπα σωματεία της πόλης και βλέπουμε το «Κάστρο» (μετέπειτα ΓΕΗ) να εγγράφεται στην ΕΟΑΠ στις 26/1/69, τον ΟΦΗ την 1/4/69 και το «Ηράκλειο» στις 25/4/69.