Σοβαρό σήμα κινδύνου εκπέμπει το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ηρακλείου για τις ασθένειες του ξύλου του αμπελιού που πλήττουν τον κρητικό αμπελώνα. Ίσκα, ευτυπίωση και φόμοψη αποτελούν τις κύριες απειλές που, χωρίς θεραπεία και με συχνά «σιωπηλή» εξέλιξη, οδηγούν σε ξήρανση πρέμνων και μείωση της παραγωγής, υπονομεύοντας μακροπρόθεσμα την επιβίωση των εκμεταλλεύσεων.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξάπλωση των ασθενειών έχει αυξηθεί ανησυχητικά τα τελευταία χρόνια και ότι η καταστροφή σταφυλιών και πρέμνων δεν είναι πια μεμονωμένο φαινόμενο. Τα συμπτώματα εμφανίζονται κυρίως κατά το κλάδεμα, με σκοτεινούς μεταχρωματισμούς στο ξύλο και ξηρά ή κούφια τμήματα στις κληματίδες – ενδείξεις που πρέπει να κινητοποιήσουν άμεσα τους αμπελουργούς.
Η λήψη μέτρων είναι αναγκαία, ωστόσο τονίζεται, ότι η επιτυχία τους δεν εξαρτάται μόνο από τις γνώσεις ή την καλή θέληση του κάθε αμπελουργού. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η προστασία του αμπελώνα απαιτεί συλλογική κινητοποίηση. Τα προληπτικά μέτρα έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα μόνο όταν εφαρμόζονται από το σύνολο των παραγωγών μιας περιοχής, κάτι που καθιστά αναγκαία την ενημέρωση, τον συντονισμό και τη συνεργασία.
Οι γεωπόνοι τονίζουν ότι ο χρόνος είναι κρίσιμος. Αν τα μέτρα δεν ληφθούν έγκαιρα, οι απώλειες θα είναι μεγαλύτερες και μη αναστρέψιμες. Οι αμπελουργοί καλούνται όχι μόνο να δράσουν άμεσα, αλλά και να εκπαιδευτούν, να ανταλλάσσουν εμπειρία, και να αντιμετωπίζουν τις προσβολές ενιαία, σαν κοινό εχθρό.
Οδηγίες πρόληψης
Δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία θεραπευτική μέθοδος, το μήνυμα των γεωπόνων είναι σαφές: μόνο η πρόληψη μπορεί να σώσει τα αμπέλια. Το τεχνικό δελτίο περιγράφει λεπτομερώς τις ενέργειες που πρέπει να ληφθούν:
Διπλό ή όψιμο κλάδεμα, για μείωση του κινδύνου μόλυνσης από σπόρια μυκήτων.
Αποφυγή σύρριζων τομών, με διατήρηση «τακουνιού» που προστατεύει τα ζωτικά αγγεία του φυτού.
Άμεση προστασία των τομών με κατάλληλα σκευάσματα εντός ωρών από το κλάδεμα.
Απολύμανση εργαλείων και ξεχωριστό χειρισμό ύποπτων πρέμνων ώστε να περιοριστεί η μετάδοση.
Αφαίρεση και καύση των υπολειμμάτων, που λειτουργούν ως πηγή μόλυνσης.
Σήμανση προβληματικών πρέμνων με ταινία ή σπρέι για παρακολούθηση και τελική παρέμβαση.
Εκρίζωση ή εξυγίανση σε περιπτώσεις προχωρημένης προσβολής.
Κρίσιμο τοπικό στοίχημα: συλλογική αντίδραση
Η επιτυχία των μέτρων δεν εξαρτάται μόνο από τις γνώσεις ή την καλή θέληση του κάθε αμπελουργού. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η προστασία του αμπελώνα απαιτεί συλλογική κινητοποίηση. Τα προληπτικά μέτρα έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα μόνο όταν εφαρμόζονται από το σύνολο των παραγωγών μιας περιοχής, κάτι που καθιστά αναγκαία την ενημέρωση, τον συντονισμό και τη συνεργασία.
Οι γεωπόνοι τονίζουν ότι ο χρόνος είναι κρίσιμος. Αν τα μέτρα δεν ληφθούν έγκαιρα, οι απώλειες θα είναι μεγαλύτερες και μη αναστρέψιμες. Οι αμπελουργοί καλούνται όχι μόνο να δράσουν άμεσα, αλλά και να εκπαιδευτούν, να ανταλλάσσουν εμπειρία, και να αντιμετωπίζουν τις προσβολές ενιαία, σαν κοινό εχθρό.