Το νέο πακέτο Μπάιντεν για το κλίμα: Μάθημα για την Ευρώπη

211
του Βασίλη Γαβαλά*

Η επιστημονική κοινότητα χαιρέτησε το ιστορικό νομοσχέδιο του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής,  που εγκρίθηκε από  το Αμερικανικό κογκρέσο στις 8 Αυγούστου. Παράλληλα κούνησε το δάκτυλο στην Ευρώπη, καλώντας την να υιοθετήσει παρόμοιας φιλοδοξίας κλιματικά πακέτα,  που οδηγούν στην ενεργειακή μετάβαση και αμβλύνουν τα απόνερα της κλιματικής κρίσης.

Έτσι,  η ψήφιση του νομοσχεδίου που περιλαμβάνει ένα μεγαλόπνοο σχέδιο που προβλέπει τη χορήγηση 370 δις. δολαρίων  για τον περιορισμό των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου κατά 40% έως το 2030,  έδωσε στον Αμερικανό πρόεδρο και τους Δημοκρατικούς μια σημαντική νίκη,  που τόσο απεγνωσμένα χρειάζονταν ενόψει τον εκλογών του Νοεμβρίου.

Εκτός από την πολιτική-εκλογική ανάλυση του γεγονότος, σημαντικό είναι να εξαχθούν τα απαραίτητα συμπεράσματα που αποβλέπουν στον  τρόπο προώθησης  “πράσινων” λύσεων σε έναν κόσμο και μια κοινωνία που στρέφεται στην πόλωση.

Είναι αναγκαίο να αναφερθεί καταρχάς,  πως το Δημοκρατικό κόμμα των Η.Π.Α. αποτελεί,  λόγω του μεγέθους και της ιστορικότητας του,  ένα από τα πιο πολυσυλλεκτικά κόμματα στον δυτικό κόσμο.

ΜπάιντενΠεριλαμβάνει ένα κράμα απόψεων μεταξύ υπερφιλόδοξης οικολογίας μέχρι μια συντηρητική άποψη,  όσο δύναται πιο αργής πράσινης μετάβασης,  που επί της ουσίας διαιωνίζει το σημερινό status quo.Ακόμα περιλαμβάνει πολιτικές απόψεις εμπνευσμένες,  από υποψήφιους  που επιχειρούν να εκπροσωπήσουν όσο γίνεται πιο πιστά τις πολιτείες στις οποίες εκλέγονται.

Κατανοεί κανείς εύκολα ότι ένα κλιματικό νομοσχέδιο εφαρμόσιμο πρέπει να συνενώσει όλες τις πλευρές μέσα στο κυβερνών κόμμα και να αμβλύνει την αντίθεση μεταξύ κεντρικής εξουσίας και τοπικών κοινωνιών. Για παράδειγμα,  προκειμένου να ψηφιστεί το νομοσχέδιο ήταν απαραίτητες οι διαβουλεύσεις και οι συμβιβασμοί με του γερουσιαστή Joe Manchin,  περήφανο Δημοκρατικό από την Δυτική Βιρτζίνια,  την πολιτεία των ορυκτών καυσίμων.

Είναι γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί ψήφισαν ένα νομοσχέδιο που προέβλεπε για την κλιματική αλλαγή ένα ποσό πολύ μικρότερο των 555 δις που προέβλεπε το σχέδιο Build Back Better,  πόσο μάλλον των 2 τρις που ήταν η προεκλογική δέσμευση του Προέδρου Μπάιντεν.

Είναι ακόμη γεγονός,  ότι προτιμήθηκε μία πολιτική φορολογικών εκπτώσεων και οικονομικών κινήτρων αντί προστίμων και κυρώσεων,  κάτι που ξένισε αρκετούς ακτιβιστές για το κλίμα. Όμως μέσου αυτού του συμβιβασμού επιτεύχθηκε μια συμφωνία που δίνει κίνητρα σε παραγωγούς και καταναλωτές ηλιακής,  αιολικής και πυρηνικής ενέργειας. Ακόμα στο νομοσχέδιο συμπεριλήφθηκαν,  μέτρα για τη δασοπροστασία,  προκειμένου να ενισχυθεί η προστασία  των δασικών εκτάσεων απέναντι στις μεγάλες πυρκαγιές.

Επομένως,  πρέπει να τονιστεί ότι η κυβέρνηση των Η.Π.Α. κατόρθωσε να πετύχει πολλαπλούς συμβιβασμούς μεταξύ αντιμαχόμενων συμφερόντων,  σε μία περίοδο που η Ευρώπη δείχνει να μην μπορεί εύκολα να συμβιβάσει πολλές πλευρές για τη χάραξη μακροχρόνιων πολιτικών. Για παράδειγμα τα θέματα κοινής ευρωπαϊκής εξωτερικής  πολιτικής  και κοινής αμυντικής συμμαχίας της Ε.Ε. που  συζητιόνταν στην κοινή γνώμη μετά την πρώτη μέρα της Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία,  εγκαταλείφθηκαν γρήγορα από τους Ευρωπαίους ηγέτες.

Επίσης,  η ψήφιση του νομοσχεδίου ανέδειξε την προσήλωση των Η.Π.Α., έστω και με συμβιβασμούς,  στην ιδέα της πράσινης μετάβασης. Αυτό συνέβη σε ένα περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων και μάλιστα αποδοκιμασίας της ηγεσίας των Η.Π.Α. από την εσωτερική κοινή γνώμη. Οι Δημοκρατικοί λοιπόν κατόρθωσαν να περάσουν ένα φιλόδοξο νομοσχέδιο  για το κλίμα ενώ ο Αμερικάνος πρόεδρος διατηρούσε ποσοστά αποδοχής μικρότερα του 40% και ενώ η κοινή γνώμη αποδοκιμάζει την κυβέρνηση για τον χειρισμό της στα ζητήματα του πληθωρισμού. Την ίδια ώρα η πολιτική αστάθεια στην Ευρώπη λόγω του πληθωρισμού αδρανοποιεί σε έναν βαθμό τις κυβερνήσεις και δεν τους επιτρέπει να δημιουργήσουν μεγαλόπνοα πλάνα για τις κοινωνίες τους.

Συμπερασματικά,  οι Δημοκρατικοί κατόρθωσαν όχι μόνο μία κοινοβουλευτική νίκη ενόψει εκλογών του Νοεμβρίου αλλά και έναν σημαντικό συμβιβασμό που προχωράει το ζήτημα της πράσινης μετάβασης προς τα εμπρός.

Η Ευρώπη είναι χρήσιμο,  να διδαχθεί από αυτούς τους συμβιβασμούς ανάμεσα σε ενδοκομματικές διενέξεις,  ομάδες συμφερόντων και τοπικές κοινωνίες,  εάν θέλει μελλοντικά να πετύχει πρακτικές και εφαρμόσιμες λύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Αναφορές:

https://www.aljazeera.com/news/2022/8/8/after-historic-us-climate-bill-scientists-urge-global-action

https://www.theguardian.com/environment/2022/aug/05/us-climate-bill-slash-emissions-analysis-biden

https://environment-analyst.com/global/108354/analysis-us-inflation-reduction-act-represents-real-progress-on-climate-fight

 https://www.washingtonpost.com/politics/2022/08/08/biden-congress-wins/

https://www.bloomberg.com/news/newsletters/2022-03-21/russian-invasion-brings-european-army-closer-brussels-edition

* Ο Β. Γαβαλάς έχει κάνει οικονομικές σπουδές και άσκηση στο γενικό προξενείο της Βοστώνης, βοηθός ερευνητής στο Harvard και πρώην σύμβουλος του υπουργού Ψηφιακής διακυβέρνησης.

 

Μπορεί επίσης να σας αρέσει