Οι ακριβές μελέτες του κτηρίου Κοθρή και η σύνδεσή τους με τη χρηματοδότηση του έργου

ΑΝΟΙΓΕΙ Ο ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ

353

Μέσα στις επόμενες μέρες αναμένεται να βγει στον αέρα μια μελέτη για την αναστύλωση της στέγης του σημαντικότερου νεοκλασικού του Ηρακλείου, του ιστορικού κτηρίου Κοθρή, ενώ οι μελέτες για τη συνολική αποκατάσταση του τριώροφου διατηρητέου, που κοστολογούνται πάνω από 1εκ ευρώ, περιμένουν τη νέα προκήρυξη του ΕΣΠΑ.

«Αλλάξαμε τα σχέδια σε σχέση με τη χρηματοδότηση του έργου» τονίζει με δηλώσεις του στην «Π» ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Γιάννης Αναστασάκης απαντώντας στο εύλογο ερώτημα που προκύπτει σε σχέση με τη μεγάλη χρονοτριβή που υπάρχει στην αποκατάσταση ενός τόσο σημαντικού κτηρίου, το οποίο σχεδιάζεται να φιλοξενήσει τη Δημοτική Πινακοθήκη.

Όπως ο ίδιος εξηγεί με δηλώσεις του στην «Π», παραλάβαμε ένα κτήριο σε μια πολύ κακή κατάσταση, διαλυμένο και με σοβαρές ετοιμορροπίες, και το πρώτο πράγμα που κάναμε ήταν να προσδιορίσουμε το σύνολο των μελετών που απαιτούνται για την αποκατάσταση του. Όπως προκύπτει, θα χρειαστούν μεταξύ άλλων, μελέτη τοπογραφικής αποτύπωσης, αρχιτεκτονικές και στατικές μελέτες,ηλετρομηχανολογικές μελέτες, γεωλογικές, γεωφυσικές μελέτες και έρευνες και ασφαλώς μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη.

Οι μελέτες κοστίζουν πάνω από 1 εκατ. ευρώ, το κτήριο απαιτεί πολυεπίπεδη παρέμβαση, και ανάμεσα σε αυτές είναι και η συντήρηση του γλυπτού και ζωγραφικού διάκοσμου που σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο είχε δεσμευτεί ότι θα έκανε η υπηρεσία Νεοτέρων Μνημείων, πράγμα που τελικά δεν έγινε». Η ανακολουθία αυτή σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο «είχε σαν αποτέλεσμα να χάσουμε ουσιαστικά μια ολόκληρη χρονιά, διότι ενώ είχαμε ετοιμαστεί να δημοπρατήσουμε το έργο στην πορεία τα πράγματα ανατράπηκαν.

Έτσι, αφού πήραμε την αρνητική απάντηση έπρεπε να γίνει επαναπροσδιορισμός του μελετητικού κόστους συμπεριλαμβανομένου και της μελέτης αποκατάστασης του διάκοσμου που υπολογίζεται στα 50 χιλ. ευρώ. Για το σύνολο των μελετών αυτών θα χρειαστεί ένα ποσό που ξεπερνά το 1 εκατ ευρω.

Όμως ο τρόπος που εξελίχθηκαν τα πράγματα με το σκηνικό της πανδημίας, μας έκαναν να σκεφτούμε σε άλλη βάση το θέμα της χρηματοδότησης της μελέτης και να αξιοποιήσουμε τα κονδύλια του ΕΣΠΑ στη νέα προγραμματική περίοδο. Αφού διαπιστώσαμε ότι μπορούν να τύχουν χρηματοδότησης, σκεφτήκαμε ότι είναι καλύτερο έτσι να καλυφθεί το κόστος και να μην δαπανηθεί το ποσό αυτό από το δημοτικό ταμείο.

Στο μεταξύ όμως, διασφαλίζουμε το ιστορικό κτήριο Κοθρή με μια εργολαβία αναστήλωσης της στέγης που εμφανίζει σοβαρά προβλήματα και κοστολογείται στο ποσό των 30 χιλ. ευρώ. Είναι θέμα ημερών να βγει στον αέρα ο διαγωνισμός, πράγμα το οποίο αναμένεται να γίνει, μόλις τελειώσει η απεργία των μηχανικών».

Ο ίδιος καταλήγοντας σημειώνει ότι «το σημαντικό είναι ότι ανοίγει ο δρόμος για την αποκατάσταση του πολύ σπουδαίου αυτού κτίσματος, το οποίο τα τελευταία χρόνια είναι περικυκλωμένο από υποστηλώματα, προκειμένου να προστατευτούν οι περαστικοί από μια πιθανή αποκόλληση, από τις αλλεπάλληλες ρηγματώσεις που φέρει».

Το ιστορικό του κτηρίου

Το κτήριο που κάποτε δέσποζε με περηφάνεια στην πασίγνωστη οδό της Πλάνης, βιώνει εδώ και χρόνια ένα θλιβερό παρόν, πίσω από το ειδικό προστατευτικό κάλυμμα που έχει τοποθετηθεί, αντιμέτωπο με την αγωνία του εφιάλτη ενός άδοξου τέλους, ο οποίος θα πρέπει να θεωρείται βέβαιος εάν δεν προχωρήσουν άμεσα οι πρωτοβουλίες για την στατική του ενίσχυση την αποκατάσταση και την αξιοποίηση του. Αυτό άλλωστε αποτελεί και απαίτηση της τοπικής κοινωνίας που ζητά με κάθε τρόπο να σωθεί και να αναδειχτεί το κορυφαίο κτηριακό δείγμα ρομαντικού νεοκλασικισμού στην πόλη.

Το μέγαρο Λιοπυράκη αποτελεί αναμφισβήτητα το κορυφαίο δείγμα κτίσματος του αρχιτεκτονικού ρεύματος του εκλεκτικισμού, με πλήθος στοιχείων του ρομαντικού νεοκλασικισμού στο Ηράκλειο.

Το κτήριο χρονολογείται στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 20ου αι. και φέρει τη σφραγίδα του αρχιτέκτονα Δημήτρη Κυριακού. Πρόκειται για ένα από τα πιο μεγαλοπρεπή μέγαρα που κατασκευάστηκαν την εποχή εκείνη, στον σημαντικότερο οδικό άξονα της πόλης, τη λεωφόρο Μαρτύρων 25ης Αυγούστου, η οποία συνέδεε το λιμάνι με το κέντρο της πόλης.

Η κατασκευή των μεγάρων αυτών, τα οποία συνέθεσαν ένα γοητευτικό αρχιτεκτονικό σύνολο, προσέδωσε στον δρόμο μια νέα, ευρωπαϊκής υφής, μορφή διαμορφώνοντας την πρώτη εικόνα για όποιον έφτανε στην πόλη.

Τα εν σειρά κατασκευασμένα μέγαρα έγιναν η αιτία να ονομαστεί σκωπτικά η ενετική Ruga Maistra, που ήταν γνωστή κατά την τουρκοκρατία με την ονομασία Βεζίρ Τσαρσί, «Λεωφόρος της Απάτης ή της «Πλάνης», επειδή έδινε εσφαλμένη εντύπωση στον επισκέπτη για την μορφή της πόλης πίσω από αυτή.

Το μέγαρο πήρε την ονομασία του από την οικογένεια των γνωστών Ηρακλειωτών Λιοπυράκη όπου έζησε αρχικά εκεί.

Στη συνέχεια, στο μέγαρο έζησε η οικογένεια των επίσης γνωστών επιχειρηματιών Τζωρτζάκη και του βουλευτή του νομού Λασιθίου Κοθρή.

Το 1976 το μέγαρο Λιοπυράκη χαρακτηρίστηκε «…ως οίκημα χρήζον ειδικής κρατικής προστασίας καθόσον αποτελεί αξιολογότατο δείγμα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής…» ενώ το 1981 το ακίνητο υπάχθηκε στις διατάξεις του ΠΔ 10-12- 1981 (ΦΕΚ 58/Δ’/28-1-1982), σύμφωνα με το οποίο οι όψεις αρκετών κτηρίων επί της οδού 25ης Αυγούστου χαρακτηρίστηκαν διατηρητέες.

Το μέγαρο Λιοπυράκη σήμερα έχει διαιρεθεί σε δύο ανεξάρτητες ιδιοκτησίες. Η βόρεια πτέρυγα του μεγάρου (κτήριο Κοθρή) είναι ιδιοκτησίας του Υπουργείου Πολιτισμού, ενώ η νότια (κτήριο Αποστολίδη) ανήκει σε ιδιώτη.

Το κτήριο Κοθρή έχει χρησιμοποιηθεί ως κατοικία, μαθητική εστία, και γραφεία της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, (μέχρι το 1996), ενώ το κτήριο Αποστολίδη, το οποίο σήμερα στεγάζει την Τράπεζα Χανίων στο ισόγειο, φιλοξενούσε στους ορόφους την 7η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟ.

Η απομάκρυνση της Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων μετά από σεισμό σηματοδότησε και την εγκατάλειψη χρήσης των ορόφων της βόρειας πτέρυγας του μεγάρου χωρίς να χρησιμοποιηθεί ξανά. Σήμερα το κτήριο Κοθρή είναι κενό με εξαίρεση το ισόγειο όπου λειτουργεί κατάστημα τουριστικών ειδών.

Τον Σεπτέμβριο του 2017 το Υπουργείο Πολιτισμού, ενέκρινε την παραχώρηση του Μεγάρου Κοθρή – Λιοπυράκη για 30 χρόνια χωρίς αντάλλαγμα, προς τον Δήμο Ηρακλείου, προκειμένου να αποκατασταθεί και στη συνέχεια να λειτουργήσει ως Δημοτική Πινακοθήκη.

 

Μπορεί επίσης να σας αρέσει