10 μοναδικές εικόνες της Παναγίας στον Άγιο Τίτο

ΕΝΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΚΥΡΙΑΚΑΚΗ-ΣΦΑΚΑΚΗ

886
Αθηνά Κυριακάκη-Σφακάκη
Η κα Αθηνά Κυριακάκη-Σφακάκη

Οι δέκα μοναδικές εικόνες της Υπεραγίας Θεοτόκου που φυλάσσονται στον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου αναδεικνύονται μέσα από το νέο βιβλίο της γνωστής ξεναγού και συγγραφέως Αθηνάς Κυριακάκη -Σφακάκη.

“Όι Παναγίες του Αγίου Τίτου’’ όπως είναι ο τίτλος του βιβλίου,περιέχουν πολύτιμες πληροφορίες όχι μόνο για τις δέκα εικόνες και το Ναό αλλά και για την εποχή κατά την οποία αγιογραφήθηκαν.

‘’Με εφόδια τον πλούτο των γνώσεών της,-επισημαίνει στον πρόλογο του βιβλίου ο πρωτοπρεσβύτερος π. Εμμανουήλ Ασκιανάκης- την κατοχή της επίσημης βιβλιογραφίας και την απύθμενη αγάπη της για τον ελληνοχριστιανικό πολιτισμό και τα μνημεία, με ευσέβεια και ανιδιοτέλεια δημιούργησε ένα ακόμη βιβλίο-πηγή γνώσεων. Ερεύνησε με επιστημονική προσήλωση, εντόπισε και παρουσιάζει, με λόγο εύληπτο, δωρικό και μεστό, στοιχεία των παραστάσεων των εικόνων δυσδιάκριτα και άγνωστα προ της συγγραφής του βιβλίου “Οι Παναγίες του Αγίου Τίτου”.

Αρχαιότερη είναι η εικόνα της Γαλακτοφορούσας (1854) μετά από επτά χρόνια(1861) ιστορήθηκε η Στρεφόμενη. Οι εικόνες “Παρήλθεν η σκιά του νόμου” (1877) και Χαίρε (1864) αγιογραφήθηκαν όπως και οι προηγούμενες κατά την ύστερη Τουρκοκρατία, όταν ακόμα ο ναός του Αγίου Τίτου δεν είχε καθιερωθεί και στην  θέση του λειτουρούσε το Βεζίρ Τζαμί. Ακολουθούν η Πορταιιτισσα (1926) που ιστορήθηκε κατά την περίοδο της αυτονομίας του νησιού, η Μυρτιδιώτισσα (1906), ένα χρόνο μετά την αποκατάσταση του οικοδομήματος από την Εκκλησία της Κρήτης και την καθιέρωση του Ναού.

Οι εικόνες Μυρτιδιώτισσα και Οδηγήτρια,είναι νεωτερες χρονολογούμενες αντιστοίχως το 1926 και το 1961 και έχουν γίνει από το χέρι του ίδιου καλλιτέχνη.

Στην εικόνα Οδηγήτρια, δεν υπάρχει χρονολογία ιστορήσεως, αναγράφεται όμως ο χρόνος αφιερώσεως που είναι το 1965.

Επίσης  στο Ναό φυλάσσονται οι εικόνες της Κυράς Μεσοπαντίτισσας, μια από της πιο σημαντικές και Μήτηρ Θεού.

‘’Είναι ευλογία-συνεχίζει  ο   π. Εμμανουήλ   – μεγάλη στον ιστορικό μας ναό, τον ναό του χρυσού Θεμελίου της Εκκλησίας της Κρήτης, του Αγίου Τίτου, να έχομε δέκα μοναδικές εικόνες της Υπεραγίας Θεοτόκου, της Κλίμακας του Ουρανού και Γης, της παντοτινής μας Μεσίτριας.

Αυτές τις εικόνες της Παναχράντου Υπεραγίας Θεοτόκου θελήσαμε να αναδείξομε προς δόξαν Θεού, διά του πονήματος αυτού, το οποίο η κ. Αθηνά Νικ. Κυριακάκη-Σφακάκη, ξεναγός, συνταξιούχος τραπεζικός και συγγραφέας, με πολλή χαρά ανέλαβε να συγγράψει, χωρίς κανένα οικονομικό όφελος, αλλά μεγάλο όφελος πνευματικό εκ της Θεομήτορος και του Αγίου Τίτου.

Η κ. Αθηνά Ν. Κυριακάκη-Σφακάκη, με βαθύ σεβασμό, αξιέπαινη επιμέλεια και επαγγελματική συνέπεια, εργάστηκε επί μακρόν και μας παραδίδει το βιβλίο “Οι Παναγίες του Αγίου Τίτου”.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το βιβλίο είναι αφιερωμένο στους μακαριστούς πατέρες Ηλία Βολονάκη και Πολυχρόνη Παναγιωτάκη.

Έυχή και προσδοκία-επισημάινει η συγγραφέας -είναι το βιβλίο  “Όι Παναγίες του Αγίου Τίτου”, να διαφοροποεί και να συσφίγγει τις σχέσεις του αναγνώστη με τις δέκα μοναδικές εικόνες της  της Θεοτόκου, θρησκευτικά κειμήλια του ναού του Αγίου Τίτου .Προσερχόμενοι ενώπιον των εικόνων αυτών οι δυνητικοί αναγν.ωστες του βιβλίου  έχουν ασφαλείς λεπτομεριακές περιγραφές  των παραστάσεων των εικόνων  γνωρίζουν εικονογράφους -δημιουργούς και τους χρόνους ιστορήσεων των μοναδικών αυτών μνημείων της χριστιανοσύνης.

Η ίδια κλείνοντας το σημαντικό αυτό βιβλίο επισημαίνει ότι παρά τα 49 έτη της ξεναγικής της δραστηριόητας και τις χιλιάδες ξεναγήσεις στον ιερό Ναό του Αγίου Τίτου, πάντα την διακατέχουν της ίδια έντασης συναισθήματα και δέος.

«Κατά τη διάρκεια της σύνθεσης του βιβλίου -υπογραμμίζει-η ερευνητική επαφή με τις εικόνες της Θεοτόκου που φυλάσσονται στον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου Ηρακλείου και η μελέτη των μου δώρισαν συναισθήματα έντονα και μου δημιούργησαν σκέψεις πολλές και θαυμασμό. Θαυμασμό προς τους δημιουργούς-ζωγράφους, για το επίπεδο της καλλιτεχνικής έκφρασης.

Θαυμασμό προς το ελληνοχριστιανικό πνευματικό ανάστημα εικονογράφων-καλλιτεχνών, οι οποίοι διέσωσαν με τους χρωστήρες των θρησκευτικότητα και θρησκευτικές παραδόσεις κατά τη σκοτεινή περίοδο της Τουρκοκρατίας. Θαυμασμό προς τη φωτεινή και υποδειγματική τροφοδότηση του νεότερου κρητικού πολιτισμού διά της εικονογραφίας. Καλλιτεχνική έκφραση και ηθική ανάταση, αντίδοτα στα δεινά δουλείας».

Η συγγραφέας

Η κ. Αθηνά Ν. Κυριακάκη-Σφακάκη γεννήθηκε στο Ρέθυμνο. Είναι πτυχιούχος της Σχολής Ξεναγών και του Ινστιτούτου Τραπεζικών Σπουδών της Εμπορικής και Ιονικής Τράπεζας. Είναι  ξεναγός στην αγγλική γλώσσα   και   μέλος του Σωματείου Ξεναγών Κρήτης και Σαντορίνης από το 1971.

Διετέλεσε: τραπεζικό διευθυντικό-διοικητικό στέλεχος, εκλεγμένο μέλος σε συνδικαλιστικά όργανα του τραπεζικού τομέα επί σειρά ετών. Ακόμα ήταν υποψήφια βουλευτής νομού Ηρακλείου στις εθνικές εκλογές του 1990 και του 1993. Είναι επίτιμο μέλος του Συλλόγου Αθλητών ΑμεΑ “Μεγαλόνησος”, της Διεθνούς Ενώσεως Αστυνομικών, της Περιηγητικής Λέσχης Σητείας και του Πολιτιστικού Συλλόγου Αγίου Ιωάννη Ηρακλείου.

Έχει αναπτύξει πλούσια δράση,,όπως  εθελοντικές συνεργασίες-ξεναγήσεις  και διαλέξεις στην Ελληνική και Αγγλική με την Περιφέρεια Κρήτης, δήμους και φορείς.

Ίδρυσε τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αγίου Ιωάννη και συντονίζει την Παιδική Λέσχη Ανάγνωσης “Αθηνά. Είναι μέλος σε συλλόγους εθελοντικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων ενώ  έχει πλειάδα συμμετοχών σε διεθνή και τοπικά συνέδρια.

Έχει κάνει δημοσιεύσεις στην εφημερίδα “Πατρίς” και στις εκδόσεις  “Κρηταιείς” του Π.Σ.Κ κλπ.

Έχει αξιωθεί πολλών τιμητικών διακρίσεων. Από το 2013 συγγράφει βιβλία  επίσης  Αρχαιολογικού και ιστορικού περιεχομένου.

Το βιβλίο  “Μέγας  εί, Κύριε”, έκδοση 2013 έχει μεταφρασθεί στην Ρωσική γλώσσα, και η  έκδοση του   έχει γίνει  από  την Περιφέρεια Κρήτης και την Αρχιεπισκοπή Κρήτης. Το 2019 εκδόθηκε το βιβλίο “Μήτηρ Θεού”, Αρχείο Ιωάννη Παπαγεωργίου.

Μπορεί επίσης να σας αρέσει