“Ενιωσα ότι δεν ήμουν καλοδεχούμενη στο ψηφοδέλτιο του νομού...”Αιχμές της Ν. Βαλαβάνη με συνέντευξη στην “Π”
Της Κατερίνας Μυλωνά Νέα ποιητική συλλογή για το 1989, που τη συγκλόνισε λόγω της συγκυβέρνησης στην Ελλάδα και της κατάρρευσης των χωρών του “υπαρκτού σοσιαλισμού”. Στις 12 Νοεμβρίου παρουσίαση στο Ηράκλειο “Ανεπιθύμητη” στο Ηράκλειο, όχι, φυσικά, από τον κόσμο της Αριστεράς, αισθάνθηκε η κ. Νάντια Βαλαβάνη, η οποία αποφάσισε να μην κατέβει υποψήφια στο νομό. Αν ήταν υποψήφια, όπως το 2007, με το ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ είναι πολύ πιθανό σήμερα να είχε εκείνη μια θέση στο ελληνικό Κοινοβούλιο! «Η αίσθηση ότι δεν είμαι καλοδεχούμενη στο ψηφοδέλτιο του Ηρακλείου στηριζόταν σε συγκεκριμένες ενδείξεις. Δεν είμαι επαγγελματίας πολιτικός, είμαι ενταγμένη από τη εφηβεία μου στην αριστερά και δεν είχα επιδιώξει ποτέ μέχρι τώρα η ίδια να εκλεγώ βουλευτής. Αντιλαμβανόμουνα ότι δεν άξιζε τον κόπο, ότι θα γινόταν ζημιά, αν με την παρουσία μου στην εκλογική μάχη στο Ηράκλειο οξυνόταν παραπέρα τα πράγματα», αναφέρει και δηλώνει πως δε μετανιώνει για την απόφασή της να μη συμμετέχει στο ψηφοδέλτιο του Ηρακλείου. Η ποιητική της συλλογή με τίτλο «Μεγάλη Εποχή», που κυκλοφόρησε πρόσφατα, αναφέρεται σε μια ποιητική πρόσληψη του 1989 ως ημερομηνίας-τομή στη ζωή ενός και ταυτόχρονα χιλιάδων ανθρώπων. Αλλά και της ελληνικής – και όχι μόνο – αριστεράς. Με αφορμή την παρουσίαση της συλλογής, που θα γίνει στην Αθήνα την ερχόμενη Πέμπτη και στο Ηράκλειο στις 12 Νοεμβρίου, η κ. Βαλαβάνη μιλά στην «Π» για τις εκλογές, για την απόφασή της να μη συμμετέχει στο ψηφοδέλτιο του Ηρακλείου, για την Αριστερά σήμερα αλλά και τα προσωπικά της σχέδια. Η συνέντευξη της κ. Βαλαβάνη στην «Π» έχει ως εξής: Τι σηματοδοτεί για σας το 1989 και γράψατε για αυτό ποιήματα; «H συλλογή ποιημάτων «Η μεγάλη εποχή» είναι ένας συνδυασμός ποιημάτων επιλεγμένων από δύο προηγούμενες ποιητικές μου συλλογές, του 1991 και του 1994, με ορισμένα ανέκδοτα από το δεύτερο μισό της δεκαετίας του Ά90. Αναφέρεται σε μια ποιητική πρόσληψη του 1989 ως ημερομηνίας-τομής. Τέτοιο στάθηκε κατΆ αρχήν το ελληνικό 1989, το δραστικό κοινωνικό, πολιτικό και προσωπικό σοκ από τη συγκυβέρνηση της αριστεράς με τη ΝΔ στην κυβέρνηση Τζανετάκη. Με ιδιαίτερα ριζικές επιπτώσεις στη συνείδηση και τη ζωή τη δική μου, αλλά και χιλιάδων άλλων ανθρώπων της ελληνικής αριστεράς. Με τις επιδράσεις του να διαχέονται πολύ ευρύτερα στην ελληνική κοινωνία. Συνυπάρχει όμως το διεθνές 1989. Η κατάρρευση των καθεστώτων του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Γεννημένων μέσα από την πιο βαθειά κοινωνική ανάγκη για ολόπλευρη ανθρώπινη χειραφέτηση, μια συγκλονιστική κοινωνική επανάσταση και τη μεγάλη αντίσταση των ευρωπαϊκών λαών στο φασισμό και το ναζισμό - που είχαν καταλήξει στο αντίθετο τους. Για τον κόσμο της Αριστεράς αυτό δρομολόγησε σε παγκόσμιο επίπεδο τη μεγαλύτερη κρίση ιδεολογίας, πολιτικής και στρατηγικής, αλλά και πολιτιστικής ταυτότητας, όλων χωρίς εξαίρεση των ιστορικών και νεότερων ρευμάτων της. Αυτή η κρίση εξελίσσεται αδυσώπητη μέχρι τις μέρες μας. Αφορά όμως ταυτόχρονα μια ριζική τομή – «πριν» και «μετά» – στη ζωή εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων που βυθίστηκαν στην έσχατη εξαθλίωση, προκαλώντας κατά τη δεκαετία του Ά90 τη μεγαλύτερη σύγχρονη «μετανάστευση των λαών». Μια μετανάστευση που τείνουμε να ξεχάσουμε σήμερα, κατακλυσμένοι από τα κύματα της πιο πρόσφατης, που προκάλεσαν κυρίως οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι των αρχών του 21ου αιώνα – που επίσης όμως έγιναν δυνατοί χάρη στην εξάλειψη, μετά το 1989, οποιουδήποτε ισχυρού «αντίπαλου δέους». Πάνω σΆ αυτό το εν αφθονία φθηνό και για πολλά χρόνια «μαύρο» εργατικό δυναμικό από την Ανατολική Ευρώπη στηρίχτηκε το μεγάλο κεφάλαιο, οι κάθε είδους πολιτικοϊδεολογικοί ταλιμπάν της αγοράς – θυμάστε τις θεωρίες για «τέλος της Ιστορίας» του Φράνσις Φουκουγιάμα; ποιος τις θυμάται, αλήθεια, σήμερα; - και η συμμαχία δεξιάς και σοσιαλδημοκρατίας στην Ευρώπη στο μεταίχμιο της δεκαετίας του Ά80 με τη δεκαετία του Ά90 προκειμένου να καταφέρουν να κάνουν κυρίαρχες τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, που τελικά οδήγησαν στη μεγάλη οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική κρίση που βιώνει σήμερα ο πλανήτης.» Γιατί επιλέξατε να εκδοθούν τώρα τα ποιήματα αυτά; «Είκοσι χρόνια αργότερα αισθάνθηκα ότι ελάχιστοι ενδιαφέρονταν για κάποιου είδους «υπόμνηση» ή «ανασκαφή», ιδιαίτερα για το ελληνικό 1989. Κι όμως, πολλοί απΆ όσους κατάφεραν ν΄ ανασυρθούν τραυματισμένοι αλλά ζωντανοί απΆ αυτή την περίοδο, θα ήταν σε θέση να συζητήσουν για πράγματα με κάποια αξία για το σήμερα και το αύριο της ελληνικής αριστεράς και του εργατικού κινήματος. Στα ποιήματα της συλλογής επιχειρώ να εκφράσω με αισθητικούς όρους τη ρήξη, με επίκεντρο το 1989, στη συνείδηση και τη ζωή τη δική μου, αλλά και πολλών άλλων ανθρώπων, ενώ αυτή εκτυλισσόταν. Πιθανόν να έχει κάποια αξία για την αναζήτηση απαντήσεων στα διλλήματα της σημερινής μας ζωής, της σημερινής μας κατάστασης, η πρόκληση μιας συζήτησης «αναχρονιστικής», με τα μάτια εκείνης της εποχής. Σε συνδυασμό με τη σοφία και την ωριμότητα μιας οπτικής που διαμόρφωσε η ιστορική και κοινωνική εμπειρία που βιώσαμε όλοι στη συνέχεια. Μια ποιητική συλλογή δεν αποτελεί βέβαια πολιτικό ή φιλοσοφικό δοκίμιο. Η ποίηση παραμένει ο πιο προσωπικός και βιωματικός τρόπος έκφρασης ακόμα και σε μια κατεξοχήν αντιποιητική εποχή, όπως η δική μας.» Τι σηματοδοτεί ο τίτλος της ποιητικής συλλογής, Η μεγάλη εποχή; «Θα σας απαντήσω με τους πρώτους τρεις στίχους του ποιήματος, γραμμένου το Σεπτέμβρη του 1989, που δανείζει το όνομα του σε ολόκληρη τη συλλογή: Η μεγάλη εποχή τελείωσε Η μεγάλη εποχή αρχίζει Ζήτω η μεγάλη εποχή! Αλλά και με τη διαπίστωση που γίνεται προς το τέλος του ποιήματος, που δεν ξέρω αν σας θυμίζει κάποιες διαδικασίες 20 χρόνια αργότερα: Κι έτσι παλιοί φίλοι τώρα ίσως μας βλέπουν εχθρούς και με κάποιους που φίλοι δεν ήταν ίσως μαζί πορευτούμε Είμαστε αυτοί που δεν ήμασταν χθες θα είμαστε αυτοί που δεν είμαστε σήμερα: μέσα απΆ τη σύγχυση οραμάτων κι ανθρώπων κάτι καλύτερο ίσως βρει μορφή» Το 1989 είναι μια χρονιά σταθμός για την Αριστερά, θεωρείτε πως θα μπορούσαν να ενωθούν ξανά οι αριστερές δυνάμεις με το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος; «Παρά το σημαντικό βήμα που αποτέλεσε η συγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ, η ελληνική αριστερά παραμένει πολυδιασπασμένη. Με το μεγαλύτερο μέρος της σήμερα έξω από τις γραμμές του ΣΥΡΙΖΑ, θα πρέπει να υπερασπιστούμε την ταυτότητα του ως ενωτικού ριζοσπαστικού εγχειρήματος. Ο ΣΥΡΙΖΑ χρειάζεται να παραμείνει με ανοιχτές τις γραμμές και το μυαλό του, διεκδικώντας με σταθερότητα και παρά τις δυσκολίες, ακόμα και τις επιθέσεις, την κατάκτηση ενότητας δράσης με την εκτός ΣΥΡΙΖΑ αριστερά. Και βέβαια με το ΚΚΕ, που παραμένει το πολυπληθέστερο και πλέον συγκροτημένο τμήμα της. Το βλέμμα και η δράση θα πρέπει να παραμένουν παράλληλα σταθερά προσηλωμένα στην, πολύ ευρύτερη, κοινωνική αριστερά.» Για ποιο λόγο, τελικά, δε βάλατε υποψηφιότητα στο Ηράκλειο, όπως κάνατε στις εκλογές του 2007; «Είναι γνωστό ότι στις εκλογές του 2007 μου είχε ζητήσει ο Αλέκος Αλαβάνος, να συμμετάσχω στο ψηφοδέλτιο του Ηρακλείου για να βοηθήσω στην εκλογή του Προέδρου της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ όταν αποφάσισε να αφήσει πίσω του μια σίγουρη εκλόγιμη θέση στην Αθήνα. Συμφώνησα τότε εκτιμώντας και το θάρρος της χειρονομίας του και την πολιτική της σημασία. Αυτό όμως κατά πάσα πιθανότητα δε θα ήταν αρκετό για να δεχτώ, αν δεν ήμουν πεισμένη ότι και η οργάνωση του ΣΥΝ στο Ηράκλειο – ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ από πρακτική άποψη συγκροτήθηκε μέσα στην εκλογική μάχη, εκεί εμφανίστηκαν και οι ανένταχτοι που από τότε άλλαξαν de facto το χαρακτήρα του - ήθελε τη συμμετοχή μου στο ψηφοδέλτιο. Κι αυτό το ήξερα καλά, καθώς γνωστά στελέχη του ΣΥΝ μου πρότειναν σε κάθε εκλογική μάχη επί μια δεκαετία να συμμετάσχω ως ανένταχτη στο ψηφοδέλτιο Ηρακλείου. Το 2009, όμως, το κλίμα ήταν διαφορετικό. Αυτό το εισέπραξα προσωπικά και έντονα ήδη τις παραμονές των Ευρωεκλογών στο Ηράκλειο και ακόμα περισσότερο αμέσως μετά, όταν βρεθήκαμε στη γνωστή κατάσταση παραμονές της εκλογικής μάχης. Η αίσθηση ότι δεν είμαι καλοδεχούμενη στο ψηφοδέλτιο του Ηρακλείου στηριζόταν σε συγκεκριμένες ενδείξεις. Δεν είμαι επαγγελματίας πολιτικός, είμαι ενταγμένη από τη εφηβεία μου στην αριστερά και δεν είχα επιδιώξει ποτέ μέχρι τώρα η ίδια να εκλεγώ βουλευτής. Αντιλαμβανόμουνα ότι δεν άξιζε τον κόπο, ότι θα γινόταν ζημιά, αν με την παρουσία μου στην εκλογική μάχη στο Ηράκλειο οξυνόταν παραπέρα τα πράγματα. ΄Ετσι αν και κάποιοι σύντροφοι και φίλοι από την πόλη επέμειναν σε προσωπικές συζητήσεις ότι παρΆ όλα αυτά θα έπρεπε να είμαι υποψήφια στο νομό, με βαριά καρδιά αποφάσισα τελικά να αποδεχτώ την πρόταση μελών της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ να είμαι στο ψηφοδέλτιο της Β΄ Αθηνών. Με τη βεβαιότητα ότι εκεί θα δώσω ένα αγώνα χωρίς σημαντικές αξιώσεις εκλογής, αφού είναι γνωστό ότι οι συνθήκες στη Β΄ Αθήνας για κάποιον όπως εγώ, που δε στηρίζεται από κομματικό μηχανισμό και δε διαθέτει ευρύτατη αναγνωρισιμότητα, είναι χαοτικές. Σκεφτείτε ότι λιγότερο από 2 βδομάδες πριν τις εκλογές, δημοσιογράφοι τόσο των Νέων όσο και της Ελευθεροτυπίας, αφού μου πήραν από μια μικρή συνέντευξη, μου ζήτησαν να επιβεβαιώσω, για να το γράψουν, ότι είμαι υποψήφια στο Ηράκλειο! Το τελικό αποτέλεσμα των 10.386 σταυρών και της θέσης της πρώτης αναπληρωματικής στη Β΄Αθηνών, που το θεωρώ αξιοπρεπές, ήταν έτσι για μένα μάλλον μια ευχάριστη έκπληξη. Ωστόσο αισθανόμουν, αισθάνομαι και θα αισθάνομαι πάντα πολιτικά δεσμευμένη και υπόλογη απέναντι στις συμπολίτισσες και τους συμπολίτες μου στο Ηράκλειο, όπως είπα επανειλημμένα σε προεκλογικές δηλώσεις και συνεντεύξεις μου ζητώντας να υπερψηφιστεί το ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ Ηρακλείου.» Τώρα, μετά τις εκλογές, το έχετε μετανιώσει; «Ο πρωταρχικός σκοπός, η υπερψήφιση του ψηφοδελτίου ώστε να συνεχιστεί η ύπαρξη κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης του Ηρακλείου από το ΣΥΡΙΖΑ, επιτεύχθηκε. Δεν το έχω λοιπόν μετανιώσει. Πιστεύω όμως ότι είναι ώρα για τη ριζοσπαστική αριστερά να προχωρήσει σε βαθιές δημοκρατικές τομές. Χρειάζεται να εξασφαλιστεί η ουσιαστική συμμετοχή του κόσμου του ΣΥΡΙΖΑ και ακόμα ευρύτερα, συμπεριλαμβανομένων και ανθρώπων από την κοινωνική αριστερά. Όχι μόνο ή κυρίως στην κατάρτιση των ψηφοδελτίων, αλλά προπαντός για όλα τα σημαντικά πολιτικά ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να έχει μέλλον και προοπτικές η αριστερά.» Πώς θεωρείτε ότι θα μπορούσε ο ΣΥΡΙΖΑ να ανεβάσει τα ποσοστά του; Πρόκειται για μια παράταξη που οι δημοσκοπήσεις την έφερναν ακόμα και τρίτη δύναμη, κάτι που δεν επαληθεύτηκε στις κάλπες. «Η ευρεία νίκη που εξασφάλισε το ΠΑΣΟΚ από την κατάρρευση της Νέας Δημοκρατίας, απΆ την οποία δε μπόρεσε να επωφεληθεί ευρύτερα η αριστερά και ειδικότερα ο ΣΥΡΙΖΑ, που ήταν η δύναμη που είχε ασκήσει την ουσιαστικότερη αντιπολίτευση στη ΝΔ στο διάστημα των δύο προηγούμενων χρόνων, δεν προσφέρεται για εκλογικές ενασχολήσεις. Καθήκον του ΣΥΡΙΖΑ είναι να προβάλλει μέσα στη Βουλή τις ουσιαστικές απαιτήσεις της μεγάλης πλειοψηφίας των εργαζόμενων, αντρών και γυναικών, της νεολαίας, των αγροτών, των μικρομεσαίων επιχειρηματιών και των αυτοαπασχολούμενων, των συνταξιούχων. Τις μεγάλες διεκδικήσεις προστασίας του περιβάλλοντος και των ανθρώπων που ζουν σΆ αυτό. Και προπαντός, κάτι που στις συνθήκες της κρίσης γίνεται ιδιαίτερα επιτακτικό, να βοηθά ώστε να μπορούν να εκφράζονται αυτές αγωνιστικά από τους ίδιους έξω από τη Βουλή. Χωρίς πελατειακές δεσμεύσεις, κόντρα στα μεγάλα – και μικρότερα - οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα που, ανεξάρτητα από τις διακηρύξεις της νέας κυβέρνησης, οδηγούν σε μια διακυβέρνηση με επιμέρους μόνο αλλαγές. Με αλλαγμένους τρόπους και στιλ, πράγμα σε αρκετές περιπτώσεις όχι ασήμαντο, αλλά επί της ουσίας της εγκλωβισμένη στο πλαίσιο της εξυπηρέτησης των γνωστών νεοφιλελεύθερων πολιτικών, που στρέφονται με τον πιο ευθύ τρόπο ενάντια στις πραγματικές λαϊκές ανάγκες. Είναι επίσης απολύτως αναγκαίο να πρωτοστατήσουμε ώστε να υπάρξει μια επαναθεμελίωση των θεσμών του εργατικού κινήματος και των ευρύτερων λαϊκών θεσμών, που σήμερα κείτονται σε ερείπια. Δε μπορεί ποτέ να υπάρξει μια μεγάλη ριζοσπαστική αριστερά με αδιαμεσολάβητες, από τέτοιους θεσμούς, σχέσεις με τους εργαζόμενους. Αλλιώς είναι σαν να αντιμετωπίζουμε κι εμείς τους ανθρώπους ως σκέτους ψηφοφόρους, στην καλύτερη περίπτωση ως αντικείμενα πρόσκαιρου εντυπωσιασμού από ακτιβίστικες δραστηριότητες μας, ανίκανους να πάρουν οι ίδιοι τη ζωή τους στα χέρια τους. Χωρίς ελπίδα να μετατραπούν σε δρώντα υποκείμενα, σε δημιουργούς της προσωπικής τους και της γενικότερης ιστορίας. Και βέβαια χρειάζεται μια ριζική επαναθεμελίωση του αξιακού φορτίου της αριστεράς. Απολύτως απαραίτητο γιΆ αυτό είναι μια δημιουργική επανασύνδεση της πολιτικής αριστεράς με τους αριστερούς διανοούμενους και καλλιτέχνες. Αλλά και μια επανασύνδεση όχι μόνο των προσωπικών αναζητήσεων αλλά προπαντός του έργου των αριστερών ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών με την κοινωνική αριστερά, με τους ανθρώπους που αγωνίζονται. Με την πραγματικότητα της ζωής που περνάει δίπλα μας, σφύζει και ξεχειλίζει. Σε έναν κόσμο που αλλάζει τόσο γρήγορα και στην πραγματικότητα της κρίσης, με τίποτα σχεδόν απ΄ ό,τι όλοι λίγο-πολύ υπολογίζαμε να θεωρείται πλέον δεδομένο, με τους νέους ανθρώπους «ακινητοποιημένους» μέσα σΆ ένα κουβάρι εκρηκτικών αδιεξόδων και αντιθέσεων, είμαστε υποχρεωμένοι να κοιτάξουμε τον κόσμο γύρω μας με καινούργια μάτια. Και να θεωρήσουμε ότι ενώ όλα εμφανίζονται «κλειστά», όλα είναι κατΆ ουσία δυνατά. Θα πρέπει να μπορούμε να τολμήσουμε το ασύλληπτο και το ανείπωτο, συχνά πλέον ως στρατηγική επιβίωσης.» Θα παραμείνετε στην πολιτική, από την οποία είχατε αποχωρήσει για 18 χρόνια; «Είχα αποχωρήσει από την ενεργό πολιτική δράση μέσα από τις γραμμές ενός πολιτικού σχηματισμού, όχι από το μαζικό κίνημα κι όχι από το γράψιμο, που θεωρώ ότι είναι επίσης ένας ιδιαίτερα σημαντικός τρόπος να «παραμένεις» παρών στην πολιτική πάλη. Το ότι δεν εκλέχτηκα βουλευτής κι επέστρεψα στην κανονική μου δουλειά δεν αποτελεί λόγο πολιτικής αποστρατείας. Ίσα-ίσα, μου δίνει τη δυνατότητα να ξανασκεφτώ κάποια πράγματα, πόσο σημαντικός είναι ο χρόνος που φεύγει, πόσο πιο αποφασιστική πρέπει να είμαι στο επόμενο διάστημα για να ολοκληρώσω κάποια συγγραφικά εγχειρήματα των τελευταίων χρόνων.» Επιστρέψατε στην πολιτική λόγω της συσπείρωσης των αριστερών δυνάμεων, τελικά είδατε ότι το όραμα κάποιων ανθρώπων έγινε πράξη; «Μετά τους «κλασικούς» της, η αριστερά έγινε, κι αυτό είναι καλό, περισσότερο υπόθεση συλλογικών οραμάτων, του κόσμου της που επιμένει παρά την κρίση της με μεγάλο πείσμα, χιλιάδων γυναικών και αντρών. Κατά τη διάρκεια και στο πλαίσιο της προεκλογικής μάχης συναντούσα κάποιους απΆ αυτούς καθημερινά και κουβεντιάζαμε - τσαλακωμένους αλλά παρόντες. Αυτό ήταν το βασικό στοιχείο της προεκλογικής καμπάνιας που πλούτισε προσωπικά όσους συμμετείχαμε σΆ αυτήν. Χάρη στο πείσμα αυτών των ανθρώπων της αριστεράς υπήρξε το γνωστό εκλογικό αποτέλεσμα, όταν κάποια στιγμή ήταν αμφίβολο ακόμα και το 3%. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να μην ξεχάσει την κατάσταση στην οποία βρισκόμασταν όλοι όταν ξεκινήσαμε την εκλογική μάχη, πριν απΆ όλα εξαιτίας δικών μας ευθυνών. Να στήσει αυτί στην ερμηνεία του εκλογικού του αποτελέσματος από τους ίδιους τους ανθρώπους που τον ψήφισαν. Κάτι που, αντίθετα, δεν έκανε όταν βρέθηκε μπροστά στη συγκλονιστική κίνηση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που επιχειρούσαν να τον προσεγγίσουν την άνοιξη του 2008. Να διασφαλιστεί η δρομολόγηση λύσεων για την – πολύ καθυστερημένη ήδη – αναδιάρθρωση του ως ενωτικό εγχείρημα της αριστεράς στις σημερινές συνθήκες, δίνοντας λύσεις στα ζητήματα που δημιούργησε η ίδια η ζωή, στο χαρακτήρα και στα μέλη που de facto απέκτησε, με την εμφάνιση χιλιάδων ανένταχτων από τις εκλογές του 2007. Όχι μόνο για την κοινωνική πραγματικότητα, αλλά και για τον ίδιο το ΣΥΡΙΖΑ τίποτα δε θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο.» Θα υπάρξει κάποια παρουσίαση της συλλογής σας στο Ηράκλειο; «Ναι, την οργανώνει το εκδοτικό, οι Εκδόσεις Ταξιδευτής, την Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου, στις 8.30 το βράδυ στην Ανδρόγεω. Με τιμά ιδιαίτερα τΆ ότι θα παρουσιάσουν τη Μεγάλη εποχή σύντροφοι και φίλοι, όπως ο Δημήτρης Ξυριτάκης, που είχε παρουσιάσει και το μυθιστόρημα μου Οι εσπερινοί επισκέπτες δέκα χρόνια πριν, η καλή συγγραφέας Νίκη Τρουλλινού, η γνωστή για τη δουλειά της για την ποίηση, ποιήτρια και η ίδια, Βούλα Επιτροπάκη και ο δημοσιογράφος και ποιητής Παναγιώτης Γεωργουδής. Θα μοιραστώ το διάβασμα ποιημάτων της Μεγάλης εποχής μ΄ έναν παλιό καλό φίλο, το σκηνοθέτη Γιώργο Αντωνάκη. Στην Ανδρόγεω ταυτόχρονα με την παρουσίαση θα «εκτεθεί» και η σειρά κολάζ μου με τίτλο 1989 Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, ΙV & V, δημιουργημένων αυτό το Σεπτέμβριο ειδικά για τη Μεγάλη εποχή.» Eχει γίνει πρόταση από τη Νέα Κινηματογραφική Λέσχη Ηρακλείου για μία κοινή εκδήλωση, μιλήστε μας για αυτή. «Θεωρώ τιμητικό τΆ ότι μου πρότειναν να παρουσιάσω και να συμμετάσχω σε συζήτηση με τους θεατές, σε μια ειδική προβολή της Νέας Κινηματογραφικής Λέσχης Ηρακλείου στην Ανδρόγεω το Δεκέμβριο, της μοναδικής εξ ολοκλήρου κινηματογραφικής δουλειάς του Μπρεχτ, της ταινίας Kuhle Wampe ή Σε ποιον ανήκει ο κόσμος; Πολύ περισσότερο, που έχω ένα ανεκπλήρωτο χρέος: Tη δεκαετία του ΅60, μαθήτρια του Δημοτικού, έζησα μαζί με τους γονείς μου τη συγκλονιστική εμπειρία να δω για πρώτη φορά τις βασικές ταινίες του Αϊζενστάιν στις πρωϊνές κυριακάτικες προβολές της παλιάς Κινηματογραφικής Λέσχης Ηρακλείου στο «Αστόρια»! Η ειδική προβολή το Δεκέμβριο αφορά μια ταινία του 1931-32 που αποτυπώνει μΆ ένα κατεξοχήν μοντέρνο ιδίωμα τη ζωή της βερολινέζικης εργατικής τάξης στις συνθήκες της παγκόσμιας κρίσης. ¶ξονας, η ιστορία μιας εργατικής οικογένειας και ιδιαίτερα της κόρης και του φίλου της σε συνθήκες φοβερής ανεργίας – σχεδόν 6.000.000 άνεργοι! – στη θερινή εργατική κατασκήνωση Kuhle Wampe. Σ΄ αυτήν το καλοκαίρι του 1931 είχαν αρχίσει να βρίσκουν πλέον καταφύγιο οι άστεγοι, λόγω της κρίσης, Βερολινέζοι εργάτες. Στην ταινία καταγράφονται και οι εργατικοί ερασιτεχνικοί πολιτιστικοί θεσμοί στη Γερμανία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, εργατικές χορωδίες, θέατρο και μαζικός αθλητισμός, στους οποίους συμμετείχαν εκατομμύρια, κυρίως νέοι, εργάτες και εργάτριες. Την ταινία κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρουσα η ίδια η ιστορία της παραγωγής της, καθώς λίγο πριν το τέλος της η εταιρία παραγωγής της χρεοκόπησε και κανένας δεν αναλάμβανε να χρηματοδοτήσει την ολοκλήρωση της. Αλλά και των περιπετειών της με τη γερμανική λογοκρισία, καθώς χρειάστηκαν μέχρι και διαδηλώσεις για να μπορέσει τελικά να προβληθεί κουτσουρεμένη αλλά με μεγάλη επιτυχία το τελευταίο 6μηνο πριν οι ναζί ανεβούν στην εξουσία και καταλύσουν τα πάντα. Όχι τυχαία μετά από δεκαετίες, προφανώς λόγω της επικαιρότητας της οικονομικής κρίσης, η λογοκριμένη κόπια της ταινίας, η μόνη δυστυχώς που διασώθηκε μέσα από τις θύελλες της γερμανικής ιστορίας, κυκλοφόρησε σε DVD στη Γερμανία φέτος, την άνοιξη του 2009. Ίσως θα είχε ενδιαφέρον για τους αναγνώστες της Πατρίδας να μιλήσουμε ειδικά για το Kuhle Wampe πριν την προβολή της.» Έχει διαβαστεί 1 φορές . |