ΠΑΤΡΙΣ :: Ύπαιθρος :: Έρευνες :: Εμφάνιση άρθρου
Αγροτικά Νέα Στην Ύπαιθρο Έρευνες
Περιεχόμενα
 Κρήτη
 Ελλάδα/Κόσμος
 Αθλητισμός
 Πολιτισμός & Διασκέδαση
 Επιστήμη & Τεχνολογία
 Εκπαίδευση
 Οικονομία
 Ύπαιθρος
 Προεκτάσεις
 Πληροφορίες
 Υπηρεσίες
 Αφιερώματα
 Pets Life - Κατοικίδια
Ψηφοφορία
Ποια είναι η δημοφιλέστερη περιφερειακή ομάδα της χώρας ;
ΟΦΗ
Λάρισα
Ξάνθη
Γιάννινα
Παναχαϊκή
Ολυμπιακός Β.
Παναιτωλικός

Από την έρευνα στην παραγωγή : Οι εμβολιασμοί της αμπέλου
Με τη συνεργασία της Σχολής Τεχνολογίας ΓεωπονίΤου ας του ΤΕΙ Κρήτης

Του Γεωργίου Κολιοραδάκη*

Οι εμβολιασμοί διακρίνονται γενικά σε εγκεντρισμούς και ενοφθαλμισμούς. Στους πρώτους το εμβόλιο αποτελείται από τμήμα κληματίδας με ένα ή δυο οφθαλμούς, ενώ στους δεύτερους από ένα οφθαλμό με λίγο ξύλο.

Διακρίνονται επίσης σε επιτραπέζιους και σε επιτόπιους. Οι πρώτοι χρησιμοποιούνται από τους φυτωριούχους για την παραγωγή ερρίζων εμβολιασμένων φυτών και οι δεύτεροι από τους παραγωγούς είτε για τον εμβολιασμό, μετά τη φύτευση στην οριστική τους θέση, νεαρών αμερικάνικων φυτών είτε για την αλλαγή ποικιλίας, είτε τέλος για την κάλυψη κενών από αποτυχίες (ξήρανση εμβολίου λόγω μονομερούς συγκόλλησης κ.λ.π.). Οι κυριότεροι επιτόπιοι εγκεντρισμοί είναι ο σχιστός και ο αγγλικός μακράς τομής και οι κυριότεροι ενοφθαλμισμοί ο ημιμαγιόρκειος και το όρθιο ταφ. Για τους τελευταίους θα αναφερθούμε στο παρόν άρθρο.

1. Ημιμαγιόρκειος ενοφθαλμισμός

Ο εμβολιασμός αυτός γίνεται από τα μέσα Αυγούστου μέχρι και τα τέλη Σεπτέμβρη, ανάλογα με τις οικολογικές συνθήκες της περιοχής. Ρυθμιστικός παράγοντας είναι η θερμοκρασία που πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 15οC, με άριστη τους 24-26οC. Επίσης πρέπει να απουσιάζουν οι πολλές βροχές, που δημιουργούν προβλήματα στην επιτυχία του.

Προετοιμασία υποκειμένου: Τέσσερις με πέντε μέρες πριν από την εκτέλεση του εμβολιασμού, αφαιρείται το 1/3 έως το 1/2 της κόμης του υποκειμένου, κόβοντας κυρίως τις άκρες των βλαστών (ή αφαιρώντας αντίστοιχο ποσοστό φυλλικής επιφάνειας). Ακολουθεί, αν δεν έχει βρέξει πρόσφατα, άρδευση όπου αυτό είναι δυνατό. Με τις επεμβάσεις αυτές περιορίζεται η διαπνοή, γίνεται εντονότερη η δραστηριότητα του υποκειμένου και εξασφαλίζεται κάποια υγρασία του εδάφους, υποβοηθώντας έτσι την συγκόλληση εμβολίου – υποκειμένου.

Ο εμβολιασμός στο υποκείμενο γίνεται σε ύψος 6-8cm πάνω από την επιφάνεια του εδάφους (για να αποφύγουμε μελλοντικά την έκπτυξη ριζών από το εμβόλιο) και σε θέση κάτω από την τελευταία βλάστηση. Για την προετοιμασία του χρειάζονται δύο τομές. Η πρώτη τομή έχει βάθος 2-3mm και γίνεται με γωνία κλίσης ως προς τον άξονα και προς τα πάνω λίγο μικρότερη από 45ο, ενώ η δεύτερη αρχίζει 2,5-3cm πιο πάνω από την πρώτη και καταλήγει (με μια κοψιά από πάνω προς τα κάτω και από έξω προς τα μέσα) στο κάτω άκρο της. Με τον τρόπο αυτό αφαιρούμε ένα λεπτό κομμάτι ξύλου χωρίς να φανεί η εντεριώνη (ιστός με καφέ χρώμα στο κέντρο της κληματίδας).

Συλλογή - προετοιμασία εμβολίων: Μεγάλη σημασία για την παραγωγικότητα του νέου φυτού έχει η συλλογή εμβολίων από πρέμνα με καλά ποιοτικά, ποσοτικά και υγειονομικά χαρακτηριστικά και από καλά ξυλοποιημένες κληματίδες. Για πρακτικούς λόγους, προτιμώνται κληματίδες που προέρχονται από ταχυφυείς (μεσοκάρδιους) βλαστούς, γιατί οι κόμβοι τους είναι πιο λεπτοί και το εμβόλιο αφαιρείται ευκολότερα χωρίς εντεριώνη.

Η συλλογή των κληματίδων εμβοληψίας γίνεται συνήθως μια ημέρα πριν τον εμβολιασμό. Αμέσως μόλις κοπούν, αφαιρούνται με το ψαλίδι οι έλικες και τα φύλλα, με αποκοπή του μίσχου τους έτσι που να παραμένει η βάση του πάνω στη κληματίδα. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγουμε τυχόν τραυματισμό του οφθαλμού και τη δημιουργία πληγής στο σημείο πρόσφυσης του μίσχου με την κληματίδα. Τα μοσχεύματα εμβοληψίας τυλίγονται αμέσως μετά με υγρή λινάτσα και κλείνονται αεροστεγώς σε πλαστική σακούλα, ώστε να περιοριστούν στο ελάχιστο οι απώλειες υγρασίας. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να διατηρηθούν σε δροσερό μέρος για 2-3 ημέρες και για περισσότερες σε ψυκτικό θάλαμο (θερμοκρασίας 1-4οC και υγρασίας περίπου 98%).

Τα εμβόλια αφαιρούνται συνήθως μια ημέρα πριν γίνει ο εμβολιασμός ή το πρωί της ίδιας ημέρας και τοποθετούνται σε ένα δοχείο με νερό. Για να αφαιρέσουμε το εμβόλιο κάνουμε δυο τομές. Η πρώτη, βάθους 2-3mm, γίνεται 0,5-1cm κάτω από τον οφθαλμό και με γωνία κλίσης 45ο ως προς τον άξονα της κληματίδας και προς τα πάνω. Η δεύτερη, αρχίζει 1,5-2cm πάνω από τον οφθαλμό και καταλήγει με μια αρχικά καμπύλη τροχιά στο κάτω άκρο της πρώτης λοξής τομής. Με τον τρόπο αυτό αποσπάται ένα σφηνοειδές κομμάτι ξύλου, ανάλογο με αυτό που αφαιρέθηκε από το υποκείμενο, που περιέχει όμως τον οφθαλμό.

Τοποθέτηση εμβολίου στο υποκείμενο: Η τοποθέτηση του εμβολίου στην εγκοπή του υποκειμένου γίνεται γρήγορα, πιέζοντας το με το χέρι ώστε να έχουμε όσο γίνεται στενότερη επαφή καμβίων. Ακολουθεί δέσιμο, κυρίως με βρεγμένη ράφια (κν. χόρτο) ή με ελαστική ταινία και κάλυψη του σημείου του εμβολιασμού με κώνο χώματος ή με παραφίλμ ή τέλος με διαφανή μεμβράνη οικιακής χρήσης.

Περιποιήσεις μετά τον εμβολιασμό: Το χειμώνα κλαδεύουμε κανονικά το φυτό μας όπως ακριβώς αν δεν είχε γίνει ο εμβολιασμός. Στις αρχές της άνοιξης, όταν αρχίσει η εκβλάστηση του υποκειμένου, καταστρέφουμε το παράχωμα (αν έχει γίνει) και ελέγχουμε την επιτυχία του εμβολιασμού .Ο έλεγχος γίνεται πιέζοντας το εμβόλιο με τον αντίχειρα, αφού πρώτα κόψουμε το υλικό δεσίματος αν δεν έχει σαπίσει. Σε περίπτωση επιτυχίας το εμβόλιο διατηρεί το χρώμα του και είναι στερεά προσαρμοσμένο στο υποκείμενο, διαφορετικά έχει μαυρίσει και αποσπάται με την παραμικρή πίεση. Όταν ο εμβολιασμός έχει επιτύχει, σε περιοχές που υπάρχει κίνδυνος παγετού, καλύπτεται το εμβόλιο με λειοτριμμένο χώμα μέχρι ύψος 3-4 εκατοστά πάνω από τον οφθαλμό. Αργότερα, στα μέσα της άνοιξης, όταν ο βλαστός του εμβολίου έχει βγει αρκετά έξω από το χώμα, καταστρέφουμε το παράχωμα, κόβουμε τυχόν ρίζες που έχουν βγει από το εμβόλιο, αφαιρούμε τους βλαστούς που έχουν βγει κάτω από το σημείο του εμβολιασμού και δένουμε το βλαστό του εμβολίου χαλαρά σε πάσσαλο υποστύλωσης.

Η κοπή της κεφαλής του υποκειμένου μπορεί να γίνει αμέσως μετά ή να παραμείνει, ιδιαίτερα όταν η ζωηρότητα του βλαστού του εμβολίου είναι πολύ μεγάλη, και να κοπεί κατά το χειμερινό κλάδεμα. Στην τελευταία περίπτωση θα πρέπει να κορφολογούμε επανειλημμένα τους βλαστούς του υποκειμένου ώστε να μην επιδρούν αρνητικά στην ανάπτυξη του βλαστού του εμβολίου και απλώς να διατηρούν την ζωηρότητά του σε κανονικά όρια. Με την διαδικασία αυτή εξασφαλίζεται η επανάληψη του εμβολιασμού σε περίπτωση τυχόν αποκόλλησης ή καταστροφής του εμβολίου.

2. Ενοφθαλμισμός όρθιου ταφ

Ο εμβολιασμός με όρθιο ταφ χρησιμοποιείται για αλλαγή ποικιλίας, κυρίως νεαρών αλλά και ώριμων πρέμνων. Μάλιστα, διατηρώντας το μεγαλύτερο μέρος του κορμού και τοποθετώντας δυο εμβόλια, λίγο πιο κάτω από τις αντίστοιχες διακλαδώσεις του παλιού πρέμνου, εξασφαλίζομαι γρηγορότερη διαμόρφωση και είσοδο στην πλήρη παραγωγή του νέου.

Ο εμβολιασμός αυτός γίνεται αρχές έως τέλος Μαΐου, ανάλογα την περιοχή και τη χρονιά, και ειδικότερα λίγο πριν την έναρξη της άνθησης μέχρι και την καρπόδεση γιατί μόνο τότε «σηκώνει» ο φλοιός. Τα εμβόλια τα παίρνουμε από κληματίδες που έχουμε μαζέψει το χειμώνα και τις έχουμε συντηρήσει σε ψυκτικό θάλαμο, στις συνθήκες που προαναφέραμε.

Μία ημέρα πριν τον εμβολιασμό οι κληματίδες εμβοληψίας μπαίνουν στο νερό για 24 περίπου ώρες. Το πρωί της επομένης, αφαιρούμε τα εμβόλια και τα τοποθετούμε μέσα σε φρέσκο νερό. Η αφαίρεση τους γίνεται όπως και στον ημιμαγιόρκειο εμβολιασμό, προσέχοντας όμως να είναι λίγο πιο λεπτά. Στη συνέχεια, στο μέρος του παλιού πρέμνου που θα γίνει ο εμβολιασμός, αφαιρούμε το ρυτίδωμα (νεκρό μέρος του φλοιού). Το ταφ σχηματίζεται κάνοντας πρώτα μια κατά μήκος (κατακόρυφη) τομή μήκους 3-4cm και στη συνέχεια μια εγκάρσια (οριζόντια) τομή, στο πάνω μέρος της πρώτης, μήκους περίπου 2cm. Το βάθος των τομών πρέπει να φθάνει μέχρι το βάθους του ξύλου (συναντά αντίσταση το εμβολιαστήρι), προσέχοντας να μην πληγωθεί το τελευταίο. Ακολουθεί ανασήκωμα του φλοιού δεξιά-αριστερά και τοποθέτηση του εμβολίου μέσα στη τομή, σπρώχνοντας το με το δάκτυλο προς τα κάτω. Στη συνέχεια δένουμε με αυτοκόλλητη ταινία ηλεκτρολόγου πρώτα από την πάνω μεριά και μετά από την κάτω, χωρίς να καλυφθεί ο οφθαλμός του εμβολίου και καλύπτουμε τις τομές και το εμβόλιο με παραφίλμ ή με διαφανή μεμβράνη. Ο «αποκεφαλισμός» του υποκείμενου γίνεται αμέσως μετά και σε ύψος 10cm πάνω από τον εμβολιασμό. Όσα εμβόλια έχουν πιάσει βλαστάνουν περίπου μετά από 15-20 ημέρες (ποσοστό επιτυχίας πάνω από 95%) και όταν οι βλαστοί τους αποκτήσουν το κατάλληλο μήκος δένονται προσεκτικά στα σύρματα υποστύλωσης ώστε να μην «αποκολληθούν».





* Ο Γεώργιος Κολιοραδάκης είναι καθηγητής Εφαρμογών της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας, ειδικός σε θέματα εγγενούς και αγενούς πολλαπλασιασμού των οπωροφόρων και της αμπέλου.





Στατιστικά Άρθρου
Αρθογράφος:
Πατρίς

Ημερομηνία δημοσίευσης:
9/9/2004

Εκτύπωσε Άρθρου
Εκτύπωση Άρθρου

Αποστολή με email
Αποστολή με email

Προσθήκη στα bookmarks
Προσθήκη στ' Αγαπημένα

ΕλαχιστοποίησηΑναζήτηση
Αναζήτηση στις ειδήσεις του patris.gr


Πνευματικά Δικαιώματα 1998 - 2002 © Εκδόσεις Α. Μυκωνιάτη Α.Ε.Αναφορά Προβλήματος | Όροι Χρήσης | Επικοινωνία | Ταυτότητα
Developed by WISE Advanced Solutions