ΠΑΤΡΙΣ :: Κρήτη :: Προεκτάσεις :: Εμφάνιση άρθρου
Τοπικά Νέα Συνεντεύξεις Στήλες Προεκτάσεις Έρευνες
Περιεχόμενα
 Κρήτη
 Ελλάδα/Κόσμος
 Αθλητισμός
 Πολιτισμός & Διασκέδαση
 Επιστήμη & Τεχνολογία
 Εκπαίδευση
 Οικονομία
 Ύπαιθρος
 Προεκτάσεις
 Πληροφορίες
 Υπηρεσίες
 Αφιερώματα
 Ιστορίες με... ουρά
Ψηφοφορία
Ποια είναι η κυριότερη αιτία για την πτώση του ηρακλειώτικου ποδοσφαίρου και την «εξαφάνιση» του από τις επαγγελματικές κατηγορίες;
Η κακή διαχείριση από πλευράς διοικήσεων των ΠΑΕ και η μη αξιοποίηση των ταλέντων των ομάδων.
Η γενικότερη οικονομική κρίση
Η έλλειψη στήριξης από την τοπική κοινωνία
Η ανεπάρκεια ποδοσφαιρικού δυναμικού σε επίπεδο παικτών, προπονητών και παραγόντων.


ΑΦΙΕΡΩΜΑ: 150 χρόνια από τη γιγαντομαχία του Λασιθίου και ο εθνικός ρόλος του Ιωάννου Κωνσταντινίδη

Του Γιώργου Παναγιωτάκη

Α. Συμπληρώνονται το μήνα αυτό 150 χρόνια από τη γιγαντομαχία του Λασιθίου στη μεγάλη Κρητική Επανάσταση 1866-69. Η απελευθέρωση, η αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και η απαλλαγή του κρητικού λαού από την τουρκική καταδυνάστευση και τις πολλαπλές αυθαιρεσίες αποτέλεσαν την αιτία της νέας Επανάστασης.

Ευλαβικά λοιπόν στρέφεται η μνήμη μας στους αρχηγούς, οπλαρχηγούς και τους επώνυμους και ανώνυμους πολεμιστές, που θυσιάστηκαν στον σκληρό και άνισο αυτό αγώνα, υπερασπιζόμενοι τα ιδανικά της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Για πρώτη φορά στην ιστορία των κρητικών επαναστάσεων 22-25.000 άριστα εξοπλισμένος τουρκοαιγυπτιακός στρατός συγκρούεται στο Λασίθι σώμα με σώμα με τις ντόπιες επαναστατικές δυνάμεις, που ο αριθμός τους περιορίζεται στους 2-3.000 με παλαιό και ανεπαρκή οπλισμό.

Είναι φυσικό η άνιση αυτή αναμέτρηση, που κινείται μακριά απ’ τους κανόνες του κλεφτοπόλεμου, να ευνοήσει τον αντίπαλο. Η επικράτησή του αυτή γίνεται θυμός θηριώδης και μίσος, που ξεσπούν σε βάρος του άμαχου πληθυσμού με σφαγές, λεηλασίες και ανηλεείς καταστροφές. Τα άλλοτε 16 γραφικά χωριά του Λασιθίου μεταβλήθηκαν σε καπνίζοντα ερείπια και η μανία του αντιπάλου ξέσπασε ακόμα και στα δέντρα, αφού αποκόπηκαν 5.513 οπωροφόρα δέντρα.

Οι νέες επώνυμες εστίες που άναψε η Επανάσταση, δηλαδή το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου και η γιγαντομαχία του Λασιθίου, φώτισαν με τη λάμψη τους τα σκοτάδια της εποχής και επηρέασαν την αδιάφορη στάση των ευρωπαϊκών δυνάμεων.

Στους επώνυμους πολεμιστές που με όπλο τους την πένα κατέγραψαν με υπευθυνότητα και ακριβολογία το ιστορικό της μάχης, ανήκει και ο Ιωάννης Κωνσταντινίδης, που φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τον θάνατό του.

Αν και είχε τελειώσει το μοναδικό αρρεναγωγείο που λειτουργούσε τότε στο Ηράκλειο, διέθετε μια έμφυτη κλίση στον έντεχνο ποιητικό λόγο. Αφιέρωσε λοιπόν το "Πρωτόλειο" έργο του που καλύπτει 2.500 σχεδόν στίχους στις μάχες του Λασιθίου, μετουσιώντας έτσι το σημαντικό αυτό ιστορικό γεγονός σε επικούς στίχους. Το έργο αυτό με την ανεκτίμητη αξία του ενισχύει την ιστορική μας μνήμη και κρατεί αλώβητη την ιστορία μας.

Η ποιητική αυτή ιστορική σύνθεση, που γράφτηκε όταν ο ποιητής ήταν μόλις 18 ετών, τυπώθηκε το 1868 στη Σύρο.

Η παράθεση των ονομάτων των αρχηγών, οπλαρχηγών και πολλών αγωνιστών, η καταγραφή περιοχών, τοπωνυμίων, ημερο- μηνιών και άλλων τοπικής σημασίας στοιχείων ενισχύουν την άποψη ότι υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας των δραματικών αυτών πολεμικών γεγονότων.

Οι εμπνευσμένοι στίχοι του δεν αποτελούν καταστάλαγμα διαδόσεων, συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών και μαρτυριών, αλλά προϊόν προσωπικής διαπίστωσης. Ο τρόπος παράθεσης των ιστορικών γεγονότων, οι σκηνές που εκτυλίσσονται, το μέγεθος των καταστροφών που συντελείται και η περιγραφή της πολεμικής ατμόσφαιρας μάς παραπέμπουν στους στίχους του Ομήρου και του Βιτσέντζου Κορνάρου.

Ο ήλιος εθαμβώθηκε

τρέμει και φεύγει πέρα

και οι καπνοί του μπαρουτιού

μαυρίζουν τον αέρα.

Πέφτουν οι μπάλες σαν βροχή

οι μπόμπες σαν χαλάζι

κι η γη όπου δεν ήνοιωθε

άρχισε να τρομάζει

Για τη θλιβερή εικόνα της καταστροφής θα γράψει:

Όπου στραφείς ένα κορμί

νεκρό θε ν' απαντήσεις

χωριό δε βρίσκεις να σταθείς

δεντρό για ν' ακουμπίσεις.

Έκανε τόση ρημαγή

απ' όπου κι αν περνούσε

που σκύλος να 'ταν άνθρωπος

πάλι θα τα πονούσε.

Πέρα όμως από τη σημαντική ιστορική αξία του πονήματος διασώθηκε και το γλωσσικό ιδίωμα της Κρήτης και ειδικότερα της ανατολικής, το οποίο με τον καιρό αποφλοιώνεται και οδηγείται στον αφανισμό.

Παίρνοντας φόρα από την Κρήτη κατά την Καζαντζική έκφραση, έστειλε μεταφρασμένα αποσπάσματα του ποιήματος "Η εκστρατεία του Ομέρ Πασά κατά του Οροπεδίου Λασιθίου" στον Βίκτωρα Ουγκώ, ζητώντας τη συνηγορία του για την απελευθέρωση της Κρήτης. Η απάντησή του για τον δυναστευόμενο κρητικό λαό υπήρξε ενθαρρυντική. Στιγμάτισε ακόμα τον αδιαφανή και αρνητικό ρόλο των Μ. Δυνάμεων.

Η πολύπαθη επαρχία του Λασιθίου αλλά και η ιστορία της Κρήτης αναγνωρίζουν την ιστορική και εθνική προσφορά του Κωνσταντινίδη ο οποίος φώτισε μια φάση του κρητικού αγώνα με ευεργετικές μετέπειτα εξελίξεις.

Β΄. Όταν για επαγγελματικούς λόγους αφήνει τη Σύρο όπου ζούσε και εγκαθίσταται στην Καβάλα ανδρώνεται ποιητικά. Ο Κερδώος Ερμής δεν τον εμποδίζει να ασχοληθεί παράλληλα και με τον λόγιο Ερμή.

Με το ανυπότακτο φρόνημά του πήρε στους ώμους του τη σκυτάλη της μεγάλης Κρητικής Επανάστασης και τη μετέφερε στη βόρεια Ελλάδα. Εκεί την έκανε σύμβολο ελευθερίας, εμψυχώνοντας τους αγωνιστές των υπόδουλων ακόμα τμημάτων του ελληνισμού. Με τον εθνικό χαρακτήρα των ποιημάτων του πολλά από τα οποία απήγγειλε ο ίδιος σε διάφορες εκδηλώσεις πυροδοτούσε τον ενθουσιασμό του πλήθους, καλλιεργώντας παράλληλα και το πνεύμα της αντίστασης.

Πέρα από το ποιητικό του έργο, εξίσου σημαντική υπήρξε και η εθνική του δράση που εκδηλωνόταν με πολλούς και διάφορους εθνωφελείς τρόπους.

Την ακριβή διάσταση της προσωπικότητας του Ι. Κωνσταντινίδη μάς τη δίνει απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καβάλας το 1938 στην οποία ο τότε Δήμαρχος είπε μεταξύ των άλλων: «...Ο αείμνηστος Ι. Κωνσταντινίδης ποιητής ζήσας εις την πόλιν μας κατά τους πικρούς της δουλείας χρόνους, προσέφερε εθνικάς υπηρεσίας εργαζόμενος με κίνδυνον της ζωής του δια την εξύψωσιν και ενίσχυσιν του εθνικού φρονήματος του υποδούλου ελληνισμού.

Κατά τον Μακεδονικόν επίσης Αγώνα προσέφερεν υψίστας υπηρεσίας. Η σωρεία των ποιημάτων του με τα οποία εγαλουχείτο η τότε νεολαία είναι αψευδής μάρτυς των πολυτίμων υπηρεσιών του.

Δεν υπήρξεν εκδήλωσις εθνική εις την οποίαν να μην μετέχει ενεργώς. Συνειργάσθη μεθ' όλων των τότε εντεταλμένων παρά του επισήμου κράτους δια την προπαρασκευήν του απελευθερωτικού της πόλεως ταύτης αγώνος".

Ο Δήμος Καβάλας εκτιμώντας την εθνικοποιητική του προσφορά φιλοτέχνησε την προτομή του και την έστησε σε κεντρικό σημείο της πόλης. Με την ευγενική ακόμα φροντίδα του Δήμου εκδόθηκε πολυσέλιδος και μεγάλου σχήματος τόμος προς τιμήν του με τον τίτλο "Ο ποιητής Ιωάννης Κωνσταντινίδης και το έργο του (1818-1917)”. Προγραμματίζει επίσης φέτος με την συμπλήρωση 100 χρόνων από τον θάνατό του, την οργάνωση διήμερων τιμητικών εκδηλώσεων σε συνεργασία με το κρητικό σωματείο και άλλους φορείς της περιοχής.

Για τη βοήθειά του στους συμπατριώτες του Κρητικούς αναφορικά με την διάδοση και καλλιέργεια του καπνού στην Κρήτη, ο πρίγκιπας Γεώργιος εξέφρασε την ευαρέσκειά του προς αυτόν το 1900.

Γ΄. Λίγα λόγια για τη ζωή και την προσωπικότητά του.

Ο Ιωάννης Κωνσταντινίδης γεννήθηκε στο Ηράκλειο το 1848. Ήταν γιος του Κων/νου Στειακάκη με καταγωγή τα Σφακιά και οπλαρχηγού της Σητείας. Μητέρα του ήταν η Αδριανή Λυπάκη από τις Γούβες Πεδιάδας. Η μεγάλη επανάσταση 186-69 διασκορπίζει κυριολεκτικά την οικογένειά του. Βρίσκεται "ως ταλαίπωρος πρόσφυγξ" στην Τήνο, για να μεταφερθεί λίγο αργότερα στη Σύρο. Το ποίημά του "Η εκστρατεία του Ομέρ Πασά κατά του Λασιθίου" που δημοσιεύεται στη Σύρο το 1868 τον κάνει ευρύτερα γνωστό και τον καθιερώνει ως έντεχνο χειριστή του λόγου στην κοινωνία της Σύρου, αλλά και το πανελλήνιο. Γνωστός εμπορικός οίκος που δραστηριοποιείται στη Σύρο, όπου και ο ίδιος εργάζεται, αποφασίζει και επεκτείνει το δίκτυό του και στην Καβάλα. Την οργάνωση του νέου καταστήματος αναθέτουν στον νεαρό αλλά ευφυή και δραστήριο Κωνσταντινίδη, που από το 1872 μέχρι το θάνατό του ξεδιπλώνει τις ποιητικές του εμπνεύσεις, μαζί με την εμπορική και εθνική του δράση. Μετεξελίσσεται σ' ένα σημαίνον στέλεχος της Καβάλας με πλατιά αναγνώριση και πάγκοινη αποδοχή με γνωριμίες που εξακτινώνονται σ' όλο τον ελληνικό χώρο.

Άρρωστος μεταφέρεται σε κλινική των Αθηνών για θεραπεία, όπου το 1917 αφήνει την τελευταία του πνοή. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος εξ ονόματος της Κρήτης και του ελληνισμού αποχαιρέτησε τον νεκρό. Μεγάλος αριθμός αξιωματικών με επικεφαλής τον Στρατηγό Αριστ. Κόρακα και τον συνταγματάρχη Ζυμβρακάκη συνόδευσαν την σορό μέχρι την τελευταία επίγεια κατοικία του.Πίσω του άφησε ένα λαμπρό παράδειγμα προς μίμηση.

* Ο Γ. Παναγιωτάκης είναι συγγραφέας-ιστορικός ερευνητής





Στατιστικά Άρθρου
Αρθογράφος:
Πατρίς

Ημερομηνία δημοσίευσης:
19/5/2017

Εκτύπωσε Άρθρου
Εκτύπωση Άρθρου

Αποστολή με email
Αποστολή με email

Προσθήκη στα bookmarks
Προσθήκη στ' Αγαπημένα

ΕλαχιστοποίησηΑναζήτηση
Αναζήτηση στις ειδήσεις του patris.gr


Πνευματικά Δικαιώματα 1998 - 2002 © Εκδόσεις Α. Μυκωνιάτη Α.Ε.Αναφορά Προβλήματος | Όροι Χρήσης | Επικοινωνία | Ταυτότητα
Developed by WISE Advanced Solutions